Кіріспе

8×60 мм S – неміс тілінде жасалған, дөңгелексіз, бөтелке тәрізді пішіндес және орталық ұйысқан оқ-дәрі патроны. Ол бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар арасындағы кезеңде пайда болған. Патроннің ішкі диаметрі неміс 7.92×57 мм Mauser әскери патронының ( "S диаметрі" деп белгіленген) ішкі диаметрімен бірдей. 8×60 мм S патронының жалпы ұзындығына байланысты, оны стандартты Mauser 98 ұңғылы мылтықтарына оңай орнатуға болады. Мұндай әскери M98 мылтықтарындағы ішкі дүңгіршелердің патрон ұзындығы .

Тарих

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін одақтастар Версаль келісімшартына қол қойды. Бұл келісімшарт Германияға стандартты әскери қару-жарақ пен оқ-дәрілерді пайдалануға тыйым салды. Дегенмен, азаматтық аңшылар бұл оқтың үлгісінен айырылғысы келмеді, сондықтан неміс қару өндірушісі Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM) жаңа патронды жасады. 7.92×57 мм Mauser патрондық корпусын 3 мм-ге ұзарту (2 мм денесін, 1 мм мойнын ұзарту) арқылы 8×60 мм S патроны құрылды. 8×60 мм S патронының диаметрі 8.22 мм (.323 дюйм), бұл 8×57 мм IS патронында да кездеседі. Жаңа патрон сол оқты пайдаланды, сондықтан мылтықтың патрон қабылдағышын ғана өзгерту қажет болды (2 мм-ге дейін, мойнын 1 мм-ге дейін кеңейту) сәл ұзын корпусқа бейімдеу үшін. Бұл операция Gewehr 98 және Karabiner 98k мылтықтарында оңай орындалды. Бұл сонымен қатар, осылай өзгертілген мылтықтың иелері неміс армиясының "ad hoc" резерві ретінде пайдаланыла алмайтынын білдірді (Версаль келісімшартындағы мәселелердің бірі – жеке меншіктегі мылтықтарымен, мылтық клубының мүшелері кейпінде жасырынып, соғыс уақытында күшейту үшін дайындалған ер азаматтардың резерві, себебі келісімшарт бойынша неміс армиясы 100 000 адаммен ғана емес, сонымен қатар мылтықтар санымен де шектелген), өйткені стандартты әскери оқ-дәрілер енді осылай өзгертілген мылтықтарда қауіпсіз түрде атыла алмайды.

8x60 мм

Бұл камералық тесіктеу операциясы ескі I bore мылтықтарында да қолданыла алатындықтан, 8×60 мм калибрлі мылтықтар (S әрпі немесе басқа қосымшаларсыз) да кездеседі. 8×60 мм мылтықтар 8×57 мм I калибрлі мылтықтағыдай 8.07 мм (.318 дюйм) I тесігімен жабдықталған. Қауіпті жағдайлардың алдын алу үшін осы екі түрлі оқтың диаметрін нақты ажырату және патрондарды тек тиісті калибрлі/түтікшелі мылтықтарда ғана қолдану қажет.

Картридж өлшемдері

8x60 мм S патронының сыйымдылығы 4,16 мл (64 грамм) H2O құрайды. Патрон корпусының сыртқы пішіні, экстремалды жағдайларда поршенді мылтықтардағы патронның сенімді берілуі мен алынып тасталуын қамтамасыз ету үшін жасалған. 8x60 мм S патронының C.I.P. стандарты бойынша максималды өлшемдері. Барлық өлшемдер миллиметрмен (мм) көрсетілген. Американдықтар иық бұрышын альфа/2 ≈ 19,1 градус деп есептейді. Бұл патрон үшін жиі қолданылатын ұңғыма бұрылу жылдамдығы 240 мм (1:9,45), 4 ойық, жер диаметрі = 7,89 мм, ойық диаметрі = 8,20 мм, жер ені = 4,40 мм және капсюльдің түрі – үлкен мылтықтық капсюль. C.I.P. ресми қағидаларына сәйкес, 8x60 мм S Pmax пьезо қысымына дейін шыдай алады. C.I.P. ережелері бар елдерде әрбір мылтық, тұтынушыға сату үшін бекітілуі үшін осы максималды қысымның 125%-ына дейін сынақтан өтуі тиіс. Яғни, C.I.P. ережелері бар елдердегі 8x60 мм S патронымен жұмыс істейтін мылтықтар қазіргі уақытта (2016) PE пьезо қысымымен сынақтан өткізіледі.

Қазіргі заманғы қолданысы

Негізінен Mauser Gewehr 98 және Karabiner 98 мылтықтары осы калибрге қайта жарақтандырылды. Басқа мылтықтар да, көбінесе Mauser негізінде жасалған, осы патронмен жарақтандырылды. 8×60 мм S өз ата-анасы 8×57 мм IS-пен салыстырғанда, шамалы үлкен патрон ұясы мен жоғары максималды жұмыс қысымының арқасында шамамен 1-2% артық бастапқы жылдамдыққа ие. Бұл траекторияны тегістетеді және ұзақ қашықтықта жақсы нәтижелер береді. 8×60 мм S танымалдығы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін өсті және 1930-1940 жылдары сақталды. Бүгінде бұл патрон дерлік қолданылмайды. Осы патронға арналған мылтықтар өте сирек немесе мүлдем жоқ. Аңшылыққа арналған патронды өндіруді тек екі ірі өндіруші (RWS және Prvi Partizan) және Nolasco, Sologne сияқты шағын компаниялар жалғастыруда. Қысқа, жеңіл оқтармен жарақтандырылғанда, елік, шамыс сияқты еуропалық ұсақ жануарларды аулауға қолданылуы мүмкін. Ұзын, ауыр оқтармен жарақтандырылғанда, қабан, қызыл бұғы, элк және қоңыр аю сияқты ірі еуропалық жануарларды аулауға қолданылуы мүмкін. 8×60 мм S жоғары жылдамдықпен ұзын, ауыр оқтарды атқызуға мүмкіндік беретін жылдам бұрылу жылдамдығының арқасында өте жақсы тегілу қабілетін ұсынады. 8×60 мм S бұрынғы немесе қазіргі әскери оқ-дәрілерді азаматтық қолдануға тыйым салған елдерде қолданылуы мүмкін. 8×60 мм S-тің 8×60 мм RS патроны да 8×60 мм S-тің ұқсас себептерінен Орталық Еуропада танымал емес. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін неміс аңшылары 1950 жылға дейін орталық отты журналдық мылтықтарды пайдалана алмады, ал 8×60 мм S Франция және Бельгия сияқты еуропалық елдерде өте танымал болды, онда мылтықтың бастапқы әскери калибрінде болуы қатаң реттелді. Бұл француздық лицензиясы бар қару иелеріне Mauser Gewehr 98 жүйесіне негізделген мылтықтарды "аңшылық мылтығы" санаты бойынша, шектеулер аз болғандықтан иеленуге мүмкіндік берді. Бұл шектеу Францияда 2010 жылдың ортасында, ал Бельгияда бірнеше жыл бұрын алынып тасталды. Сонымен қатар сирек кездесетін 8×64 мм S патроны 8 мм S калибрлі Mauser Gewehr 98 және Karabiner 98k мылтықтарын қайта жарақтандырудың мүмкіндігін ұсынады. Үлкен патрон ұясының арқасында 8×64 мм S патроны 8×60 мм S-тен жақсы баллистикалық көрсеткіштерді ұсынады. Алайда, мұндай M98 мылтықтарындағы патрон ұясын 8×64 мм S патронымен дұрыс жұмыс істеуі үшін тәжірибелі қаругер бейімдеуі керек. Патрон жасаушылар .30 06 Springfield патронының корпусын өңдеп, стандартты 8 мм оқты пайдаланып осы патронды өндіре алады. Prvi Partizan еуропалық 8×60 мм S патрон жасаушыларға латунь компоненттерін жеткізуші ірі жеткізуші болып табылады.