Кіріспе

Жарнамалық журналистика – әртүрлі жаңалықтар құралдарының тілшілері бір оқиғаны бірлесіп жабу арқылы жаңалықтарды біртекті ету сипаттамасы. Бұл тілшілердің өздерінің материалдары үшін бірдей ақпарат көздерін пайдалану практикасы. Бұл тек жарияланған материалдарды ғана емес, сонымен қатар, материалдарға цитаталар мен ақпарат беретін адамдарды да қамтиды. Тілшілерге белгілі бір тұлға туралы хабарлау қажет болғанда, олар көбінесе бір жерден екінші жерге қозғалып, жаңалықтарға құнарлы орындарда тек қатысушылардан пікір алу және/немесе цитаталар алу үшін жиналады. Бұл дұрыс хабарлау болып саналады, бірақ бірнеше жаңалықтар құралының тілшілері бір оқиғаны жабу үшін бірдей қадамдар жасаса, жаңалықтардың мазмұны өзгермейді. Жалпы, жарнамалық журналистиканың пайда болуының басты себебі – тілшілердің жаңалықтар ақпараты үшін бір-біріне сенеуі және ақпарат алу үшін бір ғана көзді пайдалануы (ол көз көбінесе олар жариялап отырған тақырыптың өзі болуы мүмкін). «Топтық ойлау» құбылысы пайда болады, себебі журналистер басқалар нені хабарлап жатқанын үнемі біледі және жаңалықтарға лайық нәрселер туралы бейресми келісімге келеді. Жарнамалық журналистика жаңалықтарда ұзақ уақыттан бері болғанымен, ол бастапқыда 1972 жылғы президенттік сайлау науқанына байланысты саяси журналистикада маңызға ие болды. Содан бері ол хабарлауда көбірек танымал болып, жаңалықтар ұйымдары үшін кең таралды.

Тарих

Терминді алғаш рет Тимоти Крауз 1972 жылы Никсон мен Макговерннің президент сайлауы барысындағы өз бақылауларына жауап ретінде қолданды. Крауз бұл науқанның жарияланымдарына 1973 жылғы "Автобустағы жігіттер" кітабында терең наразылық білдірді. Журналистер үміткерлерді сайлау жолында топтап іздестіріп, көбінесе біріне-бірі тығырылып, жазбаларын салыстырып отыратын. Мақсат – әр жаңалықтар ұйымы үшін ерекше материалдар дайындау болғанмен, журналистердің тым жақын жұмыс істеуі салдарынан, тіпті ең тәуелсіз журналистердің өзі жазбаларын басқалардан ажыратуы қиын болды. Жаңалықтар ұйымдары мен БАҚ өкілдері халық арасында ең танымал үміткерді анықтау міндетін өздеріне алды. Крауз журналистердің американдық сайлаушылар емес, баспасөз ұшағындағы әлдеқайда кішігірім қауымдастықты жақсы білетінін атап өтті. Крауз сайлауалды журналистиканың топтық журналистикаға жол ашқанына сенді. Қазіргі заманғы топтық журналистиканың қалыптасуы үшін науқан автобустары мен ортақ баспасөз бөлмелерінің физикалық жақындығы қажет емес. Журналистер компьютер экранынан басқа журналистердің онлайн хабарларын бақылап, оларға еліктеу арқылы өз жұмыстарын жалғастыруда.

Салдарлар

Pack журналистикасы қазіргі уақытта саяси журналистикамен тығыз байланысты және хабарлауда жиі кездесетін мәселе болып табылады. Бұл журналистиканың салдарынан репортерлер өздері ақпарат жинау қажеттілігін сезінбейді, себебі басқа репортерлер бұл жұмысты жасаған болады, осылайша жалдамақы төленетін тәсілге ұласады. Бұдан туындайтын нәрсе – көптеген жаңалықтар ұйымдарының бірдей немесе ұқсас оқиғаларды жариялауы. Бір жаңалық оқиғасын әртүрлі жаңалықтар ұйымдары жариялауы жиі кездеседі, бірақ оқиғалар бірдей көзқараспен және бірдей цитаталармен жабылғанда, жаңалықтардың мазмұны өзгермейді. Pack журналистикасының маңызды қысқа мерзімді салдары – маңызды емес оқиғаларды жалпыұлттық жаңалыққа айналдыру. Бұл оқиғалар жариялауға лайық болғанымен, олардың кең таралған әсерінен адамдар әлемнің басқа бөліктеріндегі маңызды жаңалықтарды қабылдамай қалуы мүмкін. Осы журналистиканың ұзақ мерзімді маңызды салдары – жаңалықтарды таратуды жаңалықтар ұйымдарының бірінші болып хабарлау үшін бәсекелесуіне дейін төмендету. Бұл оқиғалардың көпшілікке жетпеуіне әкеледі. Оқырман мен көрермендер мұндай хабарларды жеңіл қабылдауы және ақпараттың сенімді көзі ретінде қарастырмауы мүмкін. Pack журналистикасы саяси журналистикамен байланысты болғанда, бұқаралық ақпарат құралдарының бір партияға ерекше назар аударуынан азшылық партиялар жеткіліксіз көрсетіледі. Бір адамды қайта-қайта көрсету және жариялау көрермендерге жарысқа қатысты бір ғана көзқарас береді және науқанға деген жалпы көзқарастың тар болуына әкеледі. Жаңалықтардағы сәйкестік "күн тәртібін белгілеумен" байланысты, яғни баспасөздің аудиторияға оқиғалардың маңыздылығын жариялау арқылы әсер етуі. Бұл тәжірибеден де пайдалы жақтары бар. Бір оқиғаны жариялаған журналисттің кең әсері бар, ал оқиғаға көпшіліктің назары ауады. АҚШ-та журналист маңызды жаңалықты бұқаралық ақпарат құралдарына жеткізгенде, басқа жаңалықтар ұйымдары оны қолға алып, одан әрі таратады. Бұл оқиғаның өміршеңдігін сақтап, көрермендерге оның әсерін күшейтеді.