Кіріспе

1961 жылы Хауард Фасттың романы

"Апрель таңы" – Хауард Фасттың 1961 жылы жазған романы, ол Лексингтон шайқасы кезінде Адам Купердің ересек болып қалыптасуы туралы. Бір сыншы романның басында оның әкесі Мұсадан сөзін кестіріп, анасы Сарадан түсініксіздік көріп, ағасы Левидің мазалауына ұшырағанын айтады. Романның фонында Лексингтонның бейбіт халқы, олар өздері жек көретін соғысқа баруға мәжбүр болды. Роман бастапқыда жасөсперімдерге арналған туынды ретінде жазылмаса да, басты кейіпкердің жасы мен Фасттың отарлық Америкадағы күнделікті өмірдің шындығын және Американ революциясы алдындағы саяси ахуалды дәл бейнелеуге жасаған тыранына байланысты орта мектептердегі ағылшын тілі мен тарих сабақтарында жиі оқытылады. 1988 жылы Адам рөлінде Чад Лоу, ал Мұса рөлінде Томми Ли Джонс түсірілген телефильм жасалды.

Сюжет

Роман 1775 жылғы 18 сәуірде түстен кейін басталады, Адамның әкесі Мұса оны анасы Сараға құдықтан су алуға жібереді. Осы тапсырманы орындаған соң, ол жоғары қабатқа көтеріліп, әжесімен сөйлеседі. Бұл кезде олар дін туралы пікірталас бастайды. Содан кейін олар төмен қабатқа түсіп, кешкі асқа барады. Олар дұға етеді, сосын нан пудингі мен донкерден тұратын кешкі ас басталады. Осы уақытта Мұса Адамнан су тарту кезінде айтылатын бір "дұға" туралы сұрайды. Бұл сұрақ дау-жанжалға себеп болады, оны кузен Симмонс тоқтатады. Адам құқықтары туралы хат жазуға таңдалған Симмонс, Мұсаға жобасын сынға алу үшін келеді. Оның құқықтарды "Құдай берген" деп сипаттауы туралы тағы да пікірталас туындайды. Мұса құқықтардың Құдайдан емес, оларды қолдаған халықтан туындайтынын айтады. Кешкі ас аяқталған соң, Адам кешкі жұмыстарын бітіріп, Симмонс үйіне барып, сүйіктісі Рутпен кездеседі және серуенге шығады. Бірақ оны көре алмай, Симмонс әпкесі онымен сөйлесіп, пирогтан ұсынып жетеді. Содан кейін Рут төмен түсіп, Адаммен бірге серуенге шығады. Олар болашақтары мен әлемде қандай болуды қалайтындары туралы әртүрлі әңгімелер айтады. Бір-бірін сүйіп, Рутты үйіне шығарып салады, сосын өзі үйіне қайтады. Үйге келгенде ағасы Левидің қаруын тазалап жатқанын көреді. Оған бұл ұнамайды, бірақ Сара Левиге рұқсат беруін талап етеді. Жоғары қабатқа көтерілген соң, ол ата-анасының комитет отырысы туралы сөйлесіп жатқанын естіп қалады. Соңында ол ұйықтап қалады. Кенеттен Адам Левидің дауысынан оянады, ол қала орталығында тоқтаған жылдам аттының келгенін хабарлайды. Енді Куперлердің бәрі оянып, қызығушылық танытады. Адамдар жасыл алаңдағы аттының айналасына жиналады, ол оларға британдықтардың келе жатқанын және олардың қалалары арқылы өтуі мүмкін екенін хабарлайды. Содан кейін ол кетеді. Осы жаңалықтан кейін, халық арасында милицияны шақыру керек пе, жоқ па деген пікірталас басталады. Лексингтон тұрғындары милицияны шақыруға келіседі. Адамға Рутты үйіне апару тапсырылады. Осы тапсырманы орындаған соң, ол үйге оралғанда, ата-анасы оны еркек деп жариялайды. Мұса оған нұсқау береді, содан кейін ол қаруын дайындап, жиналуға барады. Адам мен басқа да ер адамдар жасыл алаңға келгенде, милиция қатарға тұрады, ал әйелдер мен балалар ішке кіргізіледі. Олар бірнеше сағат күтеді, сосын британдықтар қалаға кіріп келеді. Британдықтар штыктарын бекітіп, содан кейін милицияға оқ атып жатыр. Мұса құлап, Адам қашады. Ол Леви келгенше, темекіханада жасырынып тұрады. Леви оған қаладан кетуін айтады, өйткені британдықтар оны іздеп жүр. Ол қаладан шығып, қабырғадан секіріп өтеді және Соломон Чандлермен кездеседі. Соломон Адамды азықтандырып, оған демеу береді, сосын олар Довер, Симмонс және діни қызметкермен кездеседі. Олар милиция лагеріне жеткенше жүре береді. Лагерде милиция бірнеше шабуылды жоспарлайды, ал Адам Лексингтон алаңындағы қырғын туралы әңгімесін бөліседі. Содан кейін милиция бір аттыны алға жіберіп, қалғандары жол бойында күтіп тұрады. Атты қайтып оралады, сосын британдықтар келеді. Милиция бірнеше оқ атып, сосын төбеден артқа шегінеді. Британдықтар милицияны қуып жете қоймайды, олар тоқталып, демалады және келесі шабуылды жоспарлайды. Келесі шабуыл кезінде Адам бір бұтаның астында ұйықтап қалады. Оны Симмонс пен діни қызметкер оятып, оның денесін іздеп, оның жайлы әңгімелеседі. Адам оларға жауап береді, олар қуанып, оны үйіне жібереді. Ол үйге оралып, Леви қарсы алады, ол оны үйге кіргізеді. Үйде Рут, әжесі мен Сара отыр. Сара оны Мұсаға табыт әкелуге және шіркеуге апаруға жібереді. Ол табыт жасаушымен сөйлесіп, үйіне қайтады. Кешкі ас ішеді, сосын Сара оны Мұсаның табыты жанында шам жағуға жібереді. Рут онымен бірге жүріп, ол үйіне дейін сөйлеседі. Содан кейін ол үйіне барып, төсегіне жатады.

Тақырыптар

Романда бірнеше маңызды тақырып көтеріледі. Көбінесе жасөспірімдік кезең туралы айтылғанымен, тағы бірнеше тақырып аталады. Олар – зорлықсыздық, адам құқықтары және шындық. Бірінші тақырып, жасөспірімдік кезең, Адамның Лексингтон шайқасы кезінде еркекке айналуымен байланысты. Мұса жайлауда қаза болғаннан кейін Адам күшпен ересекке айналады. Шайқастан кейін құсып, жылап, ол үйге қайтып, өз қалауына қарсы үйдің басшысы ретінде қарауға мәжбүр болады.

Өмірбаян

Йорк Фасттың революцияға қатысты пікірінің (оның саяси нанымымен үйлесетін) романды көрсететінін айтты. Ол: «Фаст революцияның мәні онымен күрескен есімдері мен беттері белгісіз адамдарда екеніне сенді» деді. Сондай-ақ, The New York Times газеті «Фаст Лексингтон шайқасын Соломон Чандлер ұйымдастырды деген жорамал айтады» деп жазды.

Қабылдау

Роман көптеген жағымды пікірлер алды. Хантер оны жазғаны үшін Фастты "көрегендігінің жаңа деңгейін көрсеткені" үшін мақтады. Макдональд та Фастты "әдеби кейіпкер мен зерттеу арасындағы дерлік мінсіз байланыс" үшін мақтады.

Бейімделулер

Романды 1988 жылы Джеймс Ли Барретт Hallmark Hall of Fame үшін бейімдеді. Оны режиссер Делберт Манн қойды. Адам рөлінде Чад Лоу, ал Мұса рөлінде Томми Ли Джонс ойнайды. Бұл оқиға Америка революциясының басында болғанымен, көбінесе Адамның ересек болу жолы мен оның ата-анасымен арақатынасы туралы.

Жариялану туралы ақпарат

"Апрель таңы", Говард Фасттың романы. Алғаш рет 1961 жылы жарияланды. Жұқа қағаздан шығарылған, көптеп таратылатын басылым: Bantam, 1983.