Алан Эйкборнның «Абсурдты жеке тұлға» пьесасы – үш отбасының өмірі мен әлеуметтік өзгерістерін көрсететін әзіл-қалжың. Лондон, Нью-Йоркте сәтті қойылды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алан Айкборнның пьесасы. «Absurd Person Singular» – Алан Айкборнның 1972 жылғы пьесасы. Үш актіден тұратын пьеса үш үйленген жұптың өміріндегі өзгерістерді көрсетеді. Әр акті жыл сайынғы Рождество кешінде, кезекпен әр жұптың үйінде өтеді.
Play written by Alan Ayckbourn
Absurd Person Singular is a 1972 play by Alan Ayckbourn. Divided into three acts, it documents the changing fortunes of three married couples. Each act takes place at a Christmas celebration at one of the couples' homes on successive Christmas Eves.
Өндіріс тарихы
Әлемдік премьерасы 1972 жылғы 26 маусымда Скарборо қаласындағы Кітапхана театрында, ал Лондон дебюті 1973 жылғы 4 шілдеде Критерион театрында болды. 1974 жылғы қыркүйекте Вадевилл театрына көшіріліп, 973 қойылым аяқталды. Оның ресми Нью-Йорк Бродвей дебюті 1974 жылғы 8 қазанда «Музыкалық қорап» театрында өтті. Бродвейдегі алғашқы қойылымында 591 рет көрсетілді (1976 жылғы наурызға дейін). Басты рөлдерді Ричард Кайли, Джеральдин Пейдж, Сэнди Деннис, Кэрол Шелли, Ларри Блайден және Тони Робертс сомдады. 2005 жылғы 18 қазанда Бродвейдегі Билтмор театрында 56 қойылымдық қайта қойылым өтті. 1994 жылы Джеймс Максвелл Манчестердегі «Корольдік биржа» театры үшін қойылым қойып, Тревор Купер, Марго Ганн, Денис Хоторн, Патрик О’Кейн және Аманда Боксер қатысты. Би-би-си 1985 жылғы 1 қаңтарда алғаш рет көрсетілген, Майкл Симпсон режиссерлік еткен теледрамасын жасады. Онда Джон Баддли, Шерил Кэмпбелл, Майкл Гэмбон, Никки Хенсон, Лесли Джозеф, Морин Липман, Джеффри Палмер және Прунелла Скалс ойнады. Пьеса 1990 жылғы мамырда Вест-Эндтегі Уайтхолл театрында, ал 2007 жылғы желтоқсанда Гаррик театрында қайта қойылды. 2011 жылғы мамырда Лестердегі «Керв» театрында Трейси Энн Оберман мен Луиза Плоурайт қатысқан, Пол Керрисон режиссерлік еткен жаңа қойылым сахналандырылды. 2012 жылы пьеса Скарборо қаласындағы Стивен Джозеф театрында қайта қойылды – алғашқы қойылымнан 40 жыл өткен соң. 2019 жылғы желтоқсанда пьеса толық британдық актерлік құрамымен Нью-Йоркқа шектеулі маусымға оралды, «Theatre Row», Off Broadway сахнасында. Бұл қалада он бес жылға жуық уақыттан берігі алғашқы ірі қайта қойылым болды және 2020 жылғы қаңтарда Айкборнның туған жері Йоркширдегі Хаддерсфилдтегі Лоуренс Батли театрына көшірілді. Оны Джон Котгрейв режиссерлік етті, ал басты рөлдерді Мария Сайкс, Адам Элмс, Клэр Марлейн, Алекс Томпсон, Ив Берли және Джошуа Натбраун сомдады.
The play made its world premiere at the Library Theatre, Scarborough on 26 June 1972 and its London début at the Criterion Theatre on 4 July 1973, transferring to the Vaudeville Theatre in September 1974, completing a run of 973 performances. Its official New York Broadway début was at the Music Box Theatre on 8 October 1974. It ran for 591 performances in its first run on Broadway (through March 1976). It starred Richard Kiley, Geraldine Page, Sandy Dennis, Carole Shelley, Larry Blyden, and Tony Roberts. It was revived on Broadway on 18 October 2005 at the Biltmore Theatre, for 56 performances. In 1994 James Maxwell directed a production for the Royal Exchange, Manchester with Trevor Cooper, Margo Gunn, Denys Hawthorne, Patrick O'Kane and Amanda Boxer. The BBC produced a television drama, adapted from the play, first broadcast on 1 January 1985. It was directed by Michael Simpson and starred John Baddeley, Cheryl Campbell, Michael Gambon, Nicky Henson, Lesley Joseph, Maureen Lipman, Geoffrey Palmer and Prunella Scales. The play was revived in the West End at the Whitehall Theatre, May 1990; and at the Garrick Theatre in December 2007. A new production was staged during May 2011 at the new Curve Theatre in Leicester, starring Tracy Ann Oberman and Louise Plowright and directed by Paul Kerryson. The play was revived once again at the Stephen Joseph Theatre in Scarborough – 40 years after its original run there, in 2012. The play returned to New York for a limited season in December 2019 with an all British cast at Theatre Row, Off Broadway. It was the first major revival in the city for almost fifteen years and transferred back to the UK in January 2020, at the Lawrence Batley Theatre, Huddersfield, in Ayckbourn's native county of Yorkshire. It was directed by John Cotgrave and starred Maria Sykes, Adam Elms, Claire Marlein, Alex Thompson, Eve Burley, and Joshua Nutbrown.
Сидней
Әлеуметтік және кәсіби өрлеуге құштар мердігер Сидни жоғары тұрғандарға әсер ету үшін кез келген нәрсеге барады, тіпті оның некесінің есебінен болса да. Сидни әлеуметтік қарым-қатынаста ұялшақ, және осы бір қарапайымдылығын әйелімен бөліседі, осылайша олардың некесі сақталады. Ойын дамыған сайын ол одан сайын байиды, ал бұрын оны таң қалдыруға тырысқан достары енді оған құштарланып, өздерінің ырысы төмендеп бара жатады. Соңғы актке қарай табыс Сиднидің қарапайымдылығын мақабр садизмге жақын бір нәрсеге айналдырады: алғашқы актілердегі басқа жұбайлар оның балағат мінезін кешіріп, төзімділікпен қарайды, бірақ ойын алға жылжып, ол ақша мен билікке ие болғанда, олар өзін-өзі сақтау үшін оны қаттырақ қабылдауға мәжбүр болады, осылайша оның ойындарына ілеседі.
A contractor eager for social and professional advancement, Sidney will do anything to impress his perceived superiors—at the expense of his marriage. Sidney is socially inept, and shares that innocence with his wife, keeping their marriage together. As the play progresses, he becomes wealthier and wealthier, until eventually the friends he was once desperate to impress are now courting him as their own fortunes sink lower and lower. By the final act success has transformed Sidney's innocence into something approaching macabre sadism: in the earlier acts, the other couples view him with indulgent contempt and tolerate his childishness, but as the play progresses and he acquires money and power, they find themselves compelled to take him much more seriously, until self preservation dictates they play along with his games.
Джейн
Джейн – бұл туындыдағы ең мейірімді кейіпкер. Сиднидің адал әйелі, ол да 30-ға жуық жаста, ол одан аса зиялы емес, бірақ оған ұнатуға дайын. Марион мен Евадан өзгеше, ол үй шаруасына да шебер, және әлемнің күрделілігі мен қиындықтарынан қашу үшін соған құнығады. Ол әлеуметтік мінез-құлқының көп бөлігін жақын адамынан үйренеді, оның сәттілікке жетуіне көмектесу үшін барлық мүмкіндікті пайдаланады, бірақ ашкөздік немесе қоғамдық жағдайға ұмтылыс емес: ол жай ғана жайлы тұру және бақытты отбасы құруды қалайды. Соңғы сахнада Джейн өзінің жеке басын жоғалтқандай көрінеді, күйеуінің қорқынышты ойынға деген құштарлығын қайталайды. Күйеуі сияқты, Джейн де басқалардың сезімдеріне сезімтал емес. Оның тазалық жасағанда ән салуы оның тазалық кезінде ең бақытты екенін және оның нағыз өмірінен қашу екенін көрсетеді. Джейн – телеарнадағы жарнамадағы әйелдің стереотиптік бейнесі.
Jane is the most sympathetic character in this piece. Sidney's loyal wife, also in her 30s, she's not much brighter than he is, but she's equally eager to please. Unlike Marion and Eva, she also has a knack for housework, in which she takes refuge from the complexities and difficulties of the world. She takes most of her social cues from her lover, and would do almost anything to help him succeed, but isn't motivated by greed or social standing: she just wants a comfortable living and a happy family. In the final act, Jane seems to lose a sense of identity, parroting her husband's enthusiasm in his macabre party game. Like her husband, Jane also lacks sensitivity to others' feelings. Her habit of breaking into song when cleaning is also a clue that she is happiest when she is cleaning and that it is an escape from her real life. Jane represents the stereotypical TV commercial wife.
Джеффри
Кәсіп бойынша сәулетші, Джеффри бастапқыда өрге жүзеді, бірақ екінші және үшінші актілер арасында жобасы сәтсіз аяқталып, құлағаннан кейін құлдырайды. Өзіне сенімді, әрі еркін мінезді адам, оның көптеген жабық қарым-қатынастары бар және осыны жасырмайды деуге болады. Оның әйелі Еваға деген салқындығы антидепрессанттарға тәуелді болуына, тіпті екінші актіде өмірге қол сұғу әрекеттеріне әкелген болуы мүмкін. Дегенмен, үшінші актіде ол тоталдығымен сынған адамға айналады: мансабының тоқтап қалуы оның сенімділігі мен тартымдылығын жоққа шығарады, ал Сиднидің оны жұмысқа алуға дайын жалғыз адам болу ықтималдығы оны қуантпайды.
An architect by trade, Geoffrey is initially on the way up, only to fall from grace after a design fails and collapses between the second and third acts. A confident man and something of a Jack the Lad, he has many casual affairs and could be said to flaunt it. His indifference towards his wife Eva may have led to her addiction to anti depressants, and even to cause her suicide attempts in the second act. However, by the third act, he is an utterly broken man: his confidence and charisma have been dashed by his career grinding to a halt, and the prospect of Sidney being the last man on earth willing to hire him doesn't thrill him very much, either.
Ева
Джеффридің әйелі. Еваның бірінші актідегі пайда болуы қысқа да ойшау, ол тек антидепрессанттарға тәуелділігін және күйеуі Джеффримен арадағы қиындықтарын көрсетеді. Екінші актіде Еваның күйзелісі артып, өзін-өзі өлтіруге бірнеше рет әрекеттенсе де, басқа кейіпкерлердің араласуына қарамастан, бәрін аяқтауға тырысады. Үшінші актіге қарай ол жазылып, ауырсынуды басатын дәрілерге тәуелділігінен құтылып, алкоголь ішімдігін тоқтатқан (немесе кем дегенде, бұрынғыдан гөрі аз ішетін, тіпті жүргізбесе де). Ол сондай-ақ Джеффримен қарым-қатынасын өз бақылауына алып, оның бизнесіне бағыт береді және оны бұрын шармымен шешіп шығатын, бірақ енді қашуға мүмкіншілігі жоқ жағдайларға түсіреді. Пьесаның соңында ол өмірін де, қарым-қатынасын да бақылап, ең жақсы жағдайда болады, жетістікке ұшырамай да, сәтсіздікке қынжылмай да, бірақ оның еңсеруі керек көптеген мәселелер бар.
Geoffrey's wife. Eva's appearance in the first act is brief and whimsical, establishing only her addiction to anti depressants and her difficulties with her husband Geoffrey. She comes into her own in the second act, as a very depressed Eva tries repeatedly to kill herself, growing more and more desperate to end it all even as the other characters prevent her from doing so. By the third act she has recovered, dispensed with her addiction to pain killers, and appears to be teetotal (or at least a much lighter drinker, refusing alcohol even though she's not driving). She has also taken control of her relationship with Geoffrey, setting the course for his business and forcing him into situations he has typically charmed his way out of but which are now unavoidable. By the end of the play she is in perhaps the best position, being in control of her life and her relationship, neither warped by success nor embittered by failure, though she clearly has many practical challenges to overcome.
Рональд
Қартайған банкир Рональд өз жұмысына құрметпен қарап, өмірдің жақсы жақтарын ұнатады. Басқа кейіпкерлерге қарағанда консервативті, ол еңкейіп әзілдейтін, сарказмға толы адам. Бастапқыда Сидни мен Джейнге ықыласпен қараса да, оларды сыйламайды, бірақ Джеффриге сырттай ғана қызығушылық танытады. Екінші актіде оның рөлі екінші деңгейлі, ал үшінші актіде ауыр қаржылық қиындыққа тап болып, тіпті үйін жылытуға да шамасы жетпейді. Ол көңілді аристократтың сыртқы бейнесін сақтауға тырылса да, жүйкесі шығып, Сидниге – өзінің банкіндегі ірі бизнес-шотының иесі ретінде мойынсұнуға мәжбүр болады. (Шындығында, Сидни Рональдтың жалғыз маңызды клиенті болып қалады.)
An aging banker, Ronald takes pride in his work and enjoys the finer things in life. More conservative than the other characters, he is wry and sardonic. Initially both indulgent and disdainful of Sidney and Jane—although casually admiring Geoffrey—he is something of a side show in the second act and by the third act is clearly in severe financial trouble, unable to afford even to heat his house. Although he tries to maintain a facade of cheerful aristocratic bluster, his nerves show through, and he is forced to submit to Sidney as the holder of a large business account in Ronald's bank. (In fact, it is implied that Sidney is Ronald's only remaining significant client.)
Марион
Рональдтың екінші әйелі әдемі, бірақ мақтанқор және ерекше мінезді. Пьеса дамыған сайын оның ерекшеліктері алкоголизммен байланыстырып көрсетіледі, үшінші актіде ол толыққанды мас күйде пайда болады. Оның пьесадағы басты рөлі – үнсіз Рональдтың жағдайын көрсету және күшейту, оның Сидниге деген сыпайы жеккөруден кедейлікке дейінгі жолы, Рональдтың өзінің табиғатындағы жабық мінезінен гөрі анық көрінеді.
Ronald's second wife is charming though snobbish and deeply eccentric. As the play advances more and more of her eccentricities are attributed to alcoholism, climaxing in her thoroughly drunk presence in the third act. Her main role in the play is to reflect and magnify the position of the taciturn Ronald, making his path from polite disdain of Sidney to impoverished failure more clearly elucidated than Ronald's naturally reserved personality would allow.