Кіріспе

Ханс Кристиан Андерсеннің әдеби ертегісі "Құбыжық" ("Nattergalen") – даниялық автор Ханс Кристиан Андерсен жазған әдеби ертегі. Оқиға ежелгі Қытайда өрбітеді және император мен түнқұйрықтың достығын айтады.

Сюжет

Қытай императорының бағында ән салайтын әтеш тіршілік еткен. Оның әні сарайдың өзінен де әдемі, бүкіл әлемге әйгілі болған. Жапония императорынан кітап алған император жапыраққұйрық туралы оқып, таң қалды, себебі ол бұрын естімеген еді, сондай-ақ оның сарайында ешкім білмеген. Ол әтешті өзінің алдына ән айту үшін әкелуге бұйырды. Кедей асхана қызының көмегімен, әтеш табылып, императорға жеткізілді, ол өте әдемі ән шырқады, император көзіне жас алып, оны сарай қонағы етті. Біраз уақыттан кейін императорға жаңа сыйлық келді: ән салайтын, зергерлік әшекейлермен безендірілген автомат әтеш. Бұл әтештің әні де әдемі еді, бірақ әрқашан бір үлгіде қайталанатын. Нағыз әтеш, енді бағаланбағандықтан, ешкім байқамай қалғанда сарайдан ұшып кетті. Император жасанды әтешті жанына қойып, нағыз әтешті қашқаны үшін қуды. Жасанды құс императорды әр түн сайын ұйықтату үшін ән шырқады, бірақ оның ішкі механизмдері тозығы жеткенде тоқтап қалды. Құс жөнделді, бірақ оны жылына бір рет қана қосуға болады. Бес жыл өткен соң император ауырып қалды, бір түні Өлім оның кеудесіне қоналанып, өткен өміріндегі істерін көрсетті. Император жасанды әтешті жағымсыз ойларын ұмыттыру үшін ән салмаққа шақырды, бірақ ол үнсіз болды. Содан кейін терезеден ән естілді, онда нағыз әтеш қонған еді. Ән императордың денсаулығын қалпына келтіріп, Өлімді оны жалғыз қалдыруға көндірді. Әтеш қайтадан сарайға қонақ болып қайтудан бас тартты, бірақ егер император бұл құпияны екеуі арасында сақтап, оған қалаған кезде келіп, патшалықтағы көргендері туралы ән салуға рұқсат берсе, келісім білдірді.

Галерея

Эдмунд Дулақтың 1911 жылғы басылымынан иллюстрациялар.

Поэзия

Сансом, Клайв. "Әнші және Найтингейл". Сиқырға қайта оралу. Лесли Фревин, 1969 жыл.

Қысқа әңгімелері

Тейлор, Дена Бэйн. "Түнқұйрық". Үлкен жаман қаладағы Қызыл шапан. DAW, 2004 жыл. Батыс, Мишель. "Түнқұйрық" Уильям Маккарти мен Мартин Гринберг құрастырған "Бір уақыт галактикада". Уайльд, Оскар. "Көшекей мен гүл". Бақытты ханзада және басқа да ертегілер. (1888)

Романдар

Далки, Қара. "Құсшырағы". Ace, 1991. Лофтин, Никки. "Құсшырағының ұясы". Razorbill, 2014.

Театр

Гигес, Боб. «Найтингейлге шабыттандырған нәрсе». http://artsites.ucsc.edu/faculty/giges/ng/

Маклеллан, Кэти. «Найтингейл» (құмырсақ қойылымы). Rag & Bone құмырсақ театры. https://www.ragandbone.ca/PDFs/nightingale guide.pdf

Музыка

Рейнольдс, Малвина. Императордың бұлбұл (әні). https://people.wku.edu/charles.smith/MALVINA/mr042.htm

Рюттгерс, Филипп. "Император мен бұлбұл: Г.К. Андерсеннің жарияланбаған ертегілерінің өзгешелігі". https://www.youtube.com/watch?v=Xs3WMBqnUZs

Стравинский, Игорь. Опера: "Ле Россиньоль". Стравинский, Игорь. Балет: "Бұлбұл әні". Стравинскийдің түпнұсқа партитурасы, Анри Матисс жасаған декорациялар, Леонид Массиннің хореографиясы. Строуз, Чарльз. "Бұлбұл: жаңа музыкалық қойылым".