Кіріспе

Австралия заңдарының доктринасы

Алдаушылық немесе шала мақұлдаушылық (көбінесе жай ғана алдаушылық деп аталады) – Австралия заңдарының доктринасы. 2010 жылғы Бәсекелестік және тұтынушылар туралы заңның 2-қосымшасындағы Австралия тұтынушылар заңының 18-тармағы, сауда немесе коммерция саласындағы корпорациялардың алдаушылыққа ұшырату немесе шала мақұлдаушылық әрекеттерін, сондай-ақ оларды жасау мүмкіндігін тыйым салады. Австралия штаттары мен аумақтарының әрқайсысында адастыру немесе шала мақұлдаушылық әрекеттеріне қатысты ұқсас ережелерді қамтитын немесе тек федералды заңды штатқа немесе аумаққа қолданатын әділ сауда заңнамасы бар. Австралияның бағалы қағаздар және инвестициялар жөніндегі 2001 жылғы заңының 12DA-тармағы қаржылық қызметтерде алдаушылыққа ұшырату немесе шала мақұлдаушылық әрекеттерін тыйым салады. Бұл доктринаның басты мақсаты – кәсіпкерлердің клиенттерін адастыруына жол бермей тұтынушыларды қорғау. Дегенмен, ол сауда-саттық немесе коммерция аясындағы барлық жағдайларға қолданылады. Алдаушылыққа ұшырату немесе шала мақұлдаушылық әрекеттері жасалған жағдайда, түрлі шаралар қолданылуы мүмкін.

Сауда немесе коммерция

"Сауда немесе коммерция" терминіне қалыпты мағынасы беріледі және ол корпорациялар мен тұтынушылар арасындағы ғана емес, сондай-ақ тауарлар мен қызметтерді ұсынатын немесе алушы барлық тұлғаларға да қолданылады. Дегенмен, толығымен жеке немесе үй ішіндегі мәмілелер 18-баптың қолданыс аясына кірмейді.

Аң-таң қалдыратын немесе алдамшы

Келісімшарт немесе зиян келтіру құқығындағы ұқсас қағидалардан өзгеше, мысалы, алдау және қате мәлімдеме жасау сияқты жағдайларда, қате жолға салатын немесе алдауға ұқсас мінез-құлық кез келген әрекетке қолданылады, ол қате жолға салатын немесе алдауға ұқсас болуы мүмкін, және мәлімдеме жасауды талап етпейді. Егер әрекет қате жолға салуға немесе алдауға "нақты және алыс емес" мүмкіндік тудырса, онда ол қате жолға салуға немесе алдауға әкелуі мүмкін, тіпті қате жолға салу немесе алдау ықтималдығы 50%-дан кем болған жағдайда да. Егер қате жолға салатын немесе алдауға ұқсас әрекет жалпы халыққа бағытталған болса, тиісті реакция болашақ сатып алушылар тобының кәдімгі немесе ақылға қонымды мүшелерінің реакциясы болып табылады. Егер әрекет нақты тұлғаларға бағытталған болса, онда тараптардың және мәміленің сипатын ескере отырып, әрекеттің барлық жағы маңызды, сондай-ақ талапкердің өзінің мүдделерін қорғауға мүмкіндігі бар-жоғы да қарастырылады.

Жоғалту

"Таза экономикалық зиян" (денеге келтірілген зиянға қарамастан) жағдайларына қатысты қолданылатын құқық бұзушылық түрі ретінде, қате ақпарат беру немесе алдау арқылы туындаған іс-әрекеттерге байланысты талаптар тек зиян келтірілген кезде ғана туындайды. Яғни, әрекет қате ақпарат беруші немесе алдаушы болуы мүмкін, сондай-ақ адам оған сеніп, бірақ талап ету құқығына ие болмауы да мүмкін. Адам осы әрекеттің нәтижесінде зиян шеккен жағдайда ғана талап етуге құқылы болады.

Айыппұлдар

18-тармақтың бұзылуы үшін ешқандай ақшалай санкциялар көзделмеген. Дегенмен, Австралияның Тұтынушылар құқығындағы көптеген байланысты ережелерді бұзу жағдайында, Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясы (ACCC) корпорациялардан 1,1 миллион долларға дейін, ал жеке тұлғалардан 220 000 долларға дейін ақшалай айыппұл өндіруге құқылы.

Залалдар

Алдамшы немесе қате ақпарат беру нәтижесінде зардап шеккен адам, егер осы әрекет салдарынан шығынға ұшыраса ғана, өтемақы (яғни ақшалай төлемақы) алуға құқылы. Мұндағы шығынның мөлшері, әдетте, шарттық құқықтағы немесе делдалдық құқықтағыдай болады. 2004 жылдан бері, егер зардап шеккен адам өзіне келген шығынға немесе зиянға себепкер болса, сот оған белгіленген өтемақы сомасын азайтуға құқылы, бұл кінәлілікке байланысты өтемақыны азайтуға ұқсас. Дегенмен, егер әрекет жасаған адам алдау немесе қате ақпарат беру мақсатымен әрекет етсе немесе оның әрекеті алаяқтық сипатта болса, соттар өтемақы сомасын азайта алмайды. Зардапты өтеу туралы талаптарды беруге белгіленген мерзім алты жылды құрайды.