Кіріспе

Адольф Гитлердің балалық шақтағы досы Август "Густл" Фридрих Кубизек (3 тамыз 1888 – 23 қазан 1956) – австриялық музыка дирижері және жазушы, ең бастысы Адольф Гитлермен жақын дос болғандығымен белгілі. Кейіннен ол олардың достығы туралы "Мен білген жас Гитлер" (1955) кітабында жазды.

Ерте өмір

Август Австрияның Линц қаласында чех және судет немісі тегінен шыққан ата-анасының жалғыз тірі баласы ретінде дүниеге келді. Ол ата-анасы өткен жылы үйленген Святой Матиас шіркеуінде католик дінінде крещение рәсімінен өтті. Оның әкесі Михаэль Кубичек (сол Линцте туған) кілемше тігуші болса, анасы Мария Панхольцер Блахова, Rosee-де заңсыз туған, 14 жаста еді. Оның Мария, Тереза және Каролина есімді әпкелері балалық шақта қайтыс болды. Кубизек кейіннен өзінің өмірі мен Адольф Гитлердің өмірінің арасындағы ерекше параллельдік туралы жазды. Қайғыға батқан аналардың жалғыз аман қалған ұлдары ретінде Кубизек пен Гитлер тағдырдың өзіне жарылқау болғанын немесе «таңдағанын» сезінді. Кубизек пен Гитлер алғаш рет Линцтегі Landestheater-де орын үшін бәсекелескенде кездесті. Рихард Вагнердің операларына ортақ құмарлықтарының арқасында олар жақын дос болып, кейіннен Венада бірге тұратын болды. Олар 1908 жылдың 22 ақпанынан шілде айының басына дейін Венаның алтыншы ауданындағы Stumpergasse 29/2/2, есік 17-дегі шағын бөлмеде бірге тұрды. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған кілемше тігушінің жалғыз ұлы болғандықтан, Кубизек әкесінің ісін жалғастыруы күтілді, бірақ ол дирижер болу арманында жасырын өмір сүрді. Гитлердің ынталандыруымен ол осы құмарлығына көбірек уақыт арнап, Линцтегі барлық музыкалық білімін аяқтады. Дегенмен, оркестр дирижері болу мақсатына жету үшін ол Венада ғана ұсынылатын жоғары музыкалық білім алуы керек еді. 18 жасар Гитлер Кубизектің әкесін ұлын консерваторияға түсу үшін үлкен қалаға жіберуге көндірді. Кубизек жазғандай, бұл оның өмірін түбірімен өзгерткен оқиға болды. Ол бірден Вена консерваториясына қабылданды, онда ол өте тез көзге түсті. Алайда Гитлер Венаның өнер академиясына екі рет қабылданбады, бұл фактіні ол досынан біраз уақыт жасырды. 1908 жылы Гитлер достығын күрт үзді және қарапайым халыққа араласып кетті. Кубизек 1912 жылы оқуын аяқтады және Австрияның Марбург қаласындағы оркестрдің дирижері болып жұмысқа орналасты (1918 жылдан кейін Словениядағы Марибор). Кейіннен оған Клагенфурттағы Stadttheater-да жұмыс ұсынылды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін бұл жұмысы мен музыкалық мансабы тоқтап қалды. Фронтқа аттанар алдында ол Анна Функеге (7 қазан 1887 – 4 қазан 1976) үйленді, ол Венадан шыққан скрипкашы, одан үш ұлы болды: Аугустин, Карл Мария және Рудольф. 1914 жылдың тамызынан 1918 жылдың қарашасына дейін Кубизек Австро-Мажарстан әскерінің 2-полкінде резервте қызмет етті. 1915 жылғы Карпат қыстағы науқанында ол Венгриядағы Эпержесте (қазіргі Словакияның Прешов қаласы) жараланды және кейіннен жедел жәрдем поездімен Будапештке эвакуацияланды. Бірнеше ай емделіп, ол майданға оралды және Венадағы механикаландырылған корпустың құрамына қосылды. Соғыстан кейін Кубизек Жоғарғы Австрияның Эфердинг қалалық кеңесінде лауазымға тағайындалды, ал музыка оның хоббиіне айналды.

Гитлермен кейінгі байланыстар

Гитлерді «Мюнхнер Иллюстриерте» журналының бірінші бетінде көргеннен кейін, Кубизек досының мансабын қызығушылықпен қадағалап отырды, бірақ 1933 жылға дейін онымен байланысуға тырыспады, ол Германия канцлері болғанына құттықтау үшін хат жазды. Сол жылдың 4 тамызында Кубизек Гитлерден күтпеген жауап алды, ол ескі досы «Густлға» былай деп жазды: «Мен сізбен бірге өмірімнің ең жақсы жылдарының естеліктерін қайта жаңғыртуға зор қуаныш сезінер едім». Гитлерге қарсы жағдай нашарлағанда, өмір бойы саясаттан қашып жүрген Кубизек 1942 жылы досына адалдығын көрсету үшін нацистік партияға мүше болды. Кітап бастапқыда 150 беттен тұрған еді. Алайда, Гитлердің өмірбаянын жазған Франц Йетцингерге берген жауаптарынан кейін, жаңа кеңейтілген нұсқасы 352 бетке жетті және бірнеше суреттерді қамтыды, олардың көпшілігі 1906 және 1908 жылдар аралығында Гитлердің Кубизекке жас кезінде сыйлаған пошта карточкалары мен эскиздерін көрсетті. Кітап үш бөлімнен тұрады: алғы сөз, 24 тарау және эпилог. 1953 жылы жарық көрген бұл кітап көп шу көтерді және кейіннен бірнеше тілге аударылды. Эпилогта Кубизек былай деп жазды: «Мен, негізінен саяси қатысы жоқ адам, 1945 жылы мәңгілік аяқталған кезеңнің саяси оқиғаларынан үнемі алшақтап жүрсем де, жер бетіндегі ешқандай күш мені Адольф Гитлермен достығымды мойынға алмаймын деп мәжбүрлей алмас еді». Кубизектің екінші әйелі және жесірі Паулин (1906–2001) 1975 жылы кітаптың төртінші басылымы үшін Stocker Verlag баспасына қосымша фотосуреттер ұсынған. Ол 1956 жылдың 23 қазанында 68 жасында Линц қаласында қайтыс болды және Жоғарғы Австрияның Эфердинг қаласында жерленді.

Танымал мәдениетте

Кубизекті Руперт Гринт "Адольф Гитлер: Суретші" атты 2017 жылғы британдық "Urban Myths" телесериалының бір бөлімінде ойнайды, онда Гитлер оны "Густл" деп шақырады.