Кіріспе

Элоррио – Испанияның солтүстігіндегі Баск елінде, Бискай провинциясының шығыс бөлігінде орналасқан қала және муниципалитет. 2017 жылғы мәлімет бойынша, халқы 7307 адамды құрайды. Оның аумағы 37,20 шаршы километрді алып жатыр, ал халық тығыздығы шаршы километрге 193,58 адамнан келеді. Ортағасырлық «Ең адал және асыл вилла» (lang es) атағына ие. Элоррио 1356 жылы Кастилияның инфанте Тело Альфонсосы, Кастилияның 20-шы Бискай лорды, Эчэбаррияның Сент-Агустин елизатының (lang es) жанында құрған. Тарихи тұрғыдан Сан-Агустин Эчэбаррия ортағасырлық Дуранго графтығының құрамына кірген, ал Элоррио бүгінде Дурангальдеа аймағының (жергілікті аймақ) бөлігі болып табылады. 1630 жылы Элоррио Эчэбаррияның Сент-Агустинін қосып алды, ол қазір Элоррионың бір бөлігі. Элоррио ортағасырлық Жалпы жиналыстарда (Хунтас Генералес) муниципалдық өкілдікке ие болған. Қаланың экономикалық жағдайына өнеркәсіп саласының әсері зор. Сонымен қатар, ол бай сәулеттік мұрасымен де танымал, Мәдениет министрлігінің «Тарихи жиынтық» тізіміне енген.

Топонимика

Баск тілінде elorrio – бұл жалпы қарақшықтың қызыл жемісі (талқура). Баск тіліндегі elorri сөзі "қарақшық" дегенді білдіреді. Қаланың гербінде қарақшық бейнеленген. Жергілікті сөйлеу тілінде бұл қала Элориксо деп аталған.

Тарих

Бүгінде Элоррио қаласының сыртында орналасқан Аргиньета қабірлері христиан дініне дейінгі және христиандық дәуірлерге жатады (соңғысының ең ерте тіркелген күні 893 жыл). 1053 жылы Сан-Агустин-де-Этксебаррия монастыры құрылды, ол уақыт өте келе жаңартылып, ақырында қазіргі шіркеуге айналды (готикалық сәулет үлгісі). 1356 жылы Бискайяның иесі Дон Телло, көршілес Гипускоядан болатын шапқыншылықтардан қорғану үшін қала құру мақсатында, монастырь тұрған жерде Элоррионы (негіздемелік жарғы арқылы) ресми түрде құрды. 1468 жылы қала Баск еліндегі соғысып жатқан рулық топтардың (Оначинолар мен Гамбоинолар) арасындағы ірі шайқасқа куә болды. Алайда, осындай оқиғалар азайып, XVI-XVIII ғасырлар аралығында қаланың өркендеуі артып, темір қорыту шеберханаларымен, әсіресе найзалар жасауымен танымал болды. Осы экономикалық өсімнің нәтижесінде бірқатар маңызды ғимараттар салынды (көбінесе XVI ғасырда), олар бүгінде маңызды тарихи және сәулеттік ескерткіштер саналады. XIX және XX ғасырдың басында Элоррио, негізінен ауылдық жер болғанмен, туристік орынға айналды, адамдар оның екі танымал шипажайына бару үшін бұл жерге келіп тұратын. Испания Азамат соғысынан кейін Элорриода индустрияландыру кезеңі басталды, нәтижесінде бірнеше шағын отбасылық кәсіпорындар мен жұмысшы кооперативтері құрылды. 1964 жылы қаланың барлық аумағы Бискайда алғаш рет тарихи және мәдени маңызы бар аймақ деп жарияланды. 1950 жылы 3500 адамды құраған халқы 1981 жылы 8000 адамға жетті, ал қазіргі уақытта (2004 жылғы мәліметтер бойынша) 7000-нан астам адам тұрып жатыр.

География

Элоррио Испанияның солтүстігіндегі Дюрангальдеа аймағында, Бискайяның ең шығыс нүктесінде орналасқан. Солтүстікте Берриз және Зальдибармен, солтүстік-батыста Абадиньомен, батыста Атхондомен, шығыста Гипускоа провинциясымен, оңтүстікте Алава провинциясымен шектеседі. Қаланың төңірегін Интхорта (797м) және Удалатх (1092м) сияқты әртүрлі таулар қоршап тұр, және одан Зумелеги өзені өтеді, ол Атхондода Арразола өзенімен қосылып, кейін Ибайзабал өзенін құрайды. Қала провинция орталығы Билбаодан 39 км қашықтықта жатыр.

Демография

Ұлттық статистика институты 2019 жылы Элоррио халқы 7 372 адамды құрады деп бағалайды.

Экономика

Муниципалитет экономикасы өнеркәсіптік қызметке негізделген. Дегенмен, ауыл шаруашылығы да аймақта маңызды рөл атқарады. Көбінесе ауыл шаруашылық кәсіпорындары сиыр еті мен сүт өндірісімен айналысады, сондай-ақ, азырақ мөлшерде, қарағай өңдеумен де шұғылданады. Аймақтағы ең ірі экономикалық қызмет – өнеркәсіп; Элоррио металл өңдеу саласының бірнеше кәсіпорнына үй иесі.

Көлік

Көлікпен жүруге жалғыз мүмкіндік – автомобиль жолы. BI 634 автомобиль жолы қаладан өтеді және оны Дурангомен, аймақтың орталығымен, сондай-ақ Гипускоа провинциясындағы Аррасате-Мондрагонмен байланыстырады. Дурангода бұл жол AP 8 тас жолымен Бильбао және Доностиа-Сан-Себастьян қалаларына, ал Аррасате-Мондрагонда AP 1 тас жолымен Эйбар және Витория-Гастеиз қалаларына жалғасады. Элорриодан Бергара және Эльгетаға (екі қала да Гипускоада орналасқан) BI 2632 автомобиль жолы, ал Берриске BI 3321 автомобиль жолы басталады. Bizkaibus желісінің екі бағыты Элорриода тоқтайды: A3923 және A3914 бағыттары. Осылайша, Элорриодан Бильбаоға сағатына бір рет, ал Дурангоға және басқа кішігірім муниципалитеттерге 30 минут сайын автобустар қатынайды.