Кіріспе

Жапондық әскери-теңіз авиаторы Нобуо Фуджита (藤田 信雄) (1911 жылғы 30 қыркүйекте 1997 жылы қайтыс болды) – Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің әскери-теңіз авиаторы. Ол ұшақтың суға қондырылатын ұшағымен ұшып, ұзақ қашықтықтағы авиациялық тасымалдағыш – жапондық I-25 теңізшесінен ұшып, 1942 жылғы 9 қыркүйекте Орегон штатының оңтүстігінде "Lookout" әуе шабуылын жүргізді. Бұл оны Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде континенттік АҚШ-ты бомбалаған жалғыз Орталық державалардың ұшқышы етіп белгіледі. Ол өртке қабылдамалы бомбаларды қолданып, Орегон штатының Брукингс қаласының жанындағы Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы ормандарда үлкен өрттерді тұтандыруды жоспарлады, мақсаты – АҚШ әскери күштерін Тынық мұхиты театрларынан аударту. Бұл стратегия кейін жапондық өрт шарымен шабуылда да қолданылды. 1962 жылы Фуджита Брукингске шақырылып, қалаға достық белгі ретінде отбасының 400 жылдық катанасын сыйлады. Кейін Фуджита 1985 жылы Брукингс орта мектебінің оқушыларына Жапонияға сапар ұйымдастырды және 1990, 1992 және 1995 жылдары қалаға қайта оралды. 1997 жылы, қайтыс болуына бірнеше күн қалғанда, Фуджита Брукингстің құрметті азаматы атанды.

Ерте өмір және әскери мансап

Нобуо Фуджита 1932 жылы Жапон императорлық әскери-теңіз күштеріне қосылып, 1933 жылы ұшқыш болды. Фуджитаның соғыста қаза тапқан кіші інісі де болған. Түннің бұрынғы жаңбыры орманды тым ылғалды еткендіктен, бомбалар тиімсіз болып қалды. Фуджитаның ұшағын Говард Гарднер мен Боб Ларсон есімді екі адам Сискию ұлттық орманындағы Эмили тауындағы өрт сақшы мұнарасынан көрген. Тағы екі сақшылық пункті (Четко Пойнт және Лонг Ридж) ұшақты байқаған, бірақ тым қатты тұман болғандықтан көре алмады. Ұшақты көптеген адамдар көрді және естіді, әсіресе Фуджита Брукингс қаласының үстінен екі бағытта ұшқанда. Сол күні шамамен сағат 12-де Говард Гарднер Эмили тауындағы сақшылық пунктінен түтін көргенін хабарлады. АҚШ Орман шаруашылығының төрт қызметкері өрттің себебін жапон бомбасынан туындағанын анықтады. Бомбаның мұрын бөлігін қоса алғанда, сынықтардың бір бөлігі АҚШ армиясына тапсырылды. Бомбалаудан кейін I 25 су асты қайығы патрульдік АҚШ Әуе күштерінің ұшағынан шабуылға ұшырады, бұл оны Порт-Орфорд жағалауындағы теңіз түбінде жасырынуға мәжбүр етті. Американдық шабуылдар аз ғана зиян келтірді, ал Фуджита үш аптадан кейін, 29 қыркүйекте тағы бір бомбалау миссиясын орындады. Фуджита Кейп Бланко маяғын бағыт беру үшін пайдаланды. 90 минут бойы шығысқа ұшқаннан кейін, ол бомбаларын тастады және жалынды көргенін хабарлады, бірақ бомбалау АҚШ-та көзден жасырынып қалды. Су асты қайығы SS Camden және SS Larry Doheny кемелерін торпедалап батырып, содан кейін үйге бет бұрды. Жапонияға қайтар жолында I 25 советтік L 16 су асты қайығын батырды, ол Алясканың Голланд порты мен Калифорнияның Сан-Францискосы арасында жүріп жатқанда, оны американдық су асты қайығы деп жаңылыстырды (сол кезде Жапония мен КСРО соғыста болған жоқ). 1942 жылдың қыркүйек айында Орегонға жасалған екі шабуыл – жау авиациясының құрлықтағы АҚШ-қа жасаған жалғыз бомбалаулары және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құрлықтағы АҚШ-қа авиациямен жасалған екінші шабуыл болды. Бұл оқиғадан үш ай бұрын Алясканың Уналаскадағы Голланд портына жасалған бомбалау шабуылы болған.

Бомбалаудан кейінгі жағдай

Фудзита Жапон императорлық әскери-теңіз флотының ұшқышы ретінде қызметін жалғастырды, көбінесе барлау жұмыстарында болды және прапорщик шеніне көтерілді. 1943 жылы ол Касима әскери-теңіз авиация корпусына ауыстырылды, ол гидросамолеттерді дайындаумен және кейіннен құрлықтағы әуе қорғанысымен айналысты, онда ол авиациялық эскадрильяға тіркелген инструктор болып қызмет етті. 1945 жылдың ақпан айында Mitsubishi F1M барлау гидросамолетін ұшырып бара жатқанда Фудзита американдық Grumman F6F Hellcat ұшағын тоқтатуға және оны құлатуға (расталмаған) қатысты. Соғыс аяқталуға аздай қалғанда Фудзита Камикадзе арнайы шабуыл күштеріне ерікті түрде қосылды және Кава әскери-әуе корпусына ауыстырылды, онда ол камикадзе ұшқыштарын дайындады және өзі де шабуылға қатысуға дайындалды. Жақсы көрінбеу және ұшу тәжірибесі аз экипаж мүшелері үшін суға қону мен көтерілу қиын болғандықтан, жаттығу үшін Kawanishi N1K Kyōfū гидросамолеттері пайдаланылды, бірақ Фудзита соғыс аяқталғанға дейін ешқандай тапсырма орындамады. Соғыстан кейін, демобилизациядан бұрын Фудзита кіші лейтенант шеніне көтерілді.

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейін ол Ибараки префектурасында темір-тұрмыстық бұйымдар дүкенін ашып, кейін сым өндіретін компанияда жұмыс істеді. Сапары әлі де қылыштасу тудырғанмен, қала оған құрмет пен ықыласпен қарады, ал АҚШ президенті Джон Ф. Кеннеди қаланың халықаралық достықты нығайтуға жасаған тырыстары үшін құттықтады. АҚШ-тағы жылы қарсы алудан әсерленген ол сапары барысында Брукингс студенттерін Жапонияға шақыруға уәде берді. Компаниясы банкротқа ұшырағанына қарамастан, Фуджита 1985 жылы Брукингс-Харбор орта мектебінің үш қыз студентінің Жапонияға сапарына демеушілік етіп, уәдесін орындады. Сапар кезінде Фуджита АҚШ Капитолийі үстінен желбіреген АҚШ туын және президент Рональд Рейганның көмекшісінен "Сіздің мейірімділігіңізге және жомарттығыңызға деген құрметпен" деген хат алды. Екеуі де қазір Тсучиура маңындағы Жапонияның Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштерінің Касумигаура лагерінің Халықпен байланыс орталығындағы Нобуо Фуджита бұрышында қойылған. Фуджита 1990, 1992 және 1995 жылдары Брукингске қайта оралды. 1992 жылы ол бейбітшілік нысаны ретінде бомба жарылған жерге ағаш отырғызды. 1995 жылы ол самурай қылышын Брукингс қалалық әкімшілігінен жаңа кітапхананың көрмесіне көшірді. Фуджита кітапхана салуға қаражат жинауға көмектесті. Кейіннен ол қала тарапынан үздіксіз бейбітшілік жолындағы еңбегі үшін «жақсы ниет елшісі» атанды. Фуджита Тсучиурада өкпе ісігінен ауруханаға түскенде Брукингстің құрметті азаматы аталды және 1997 жылдың 30 қыркүйегінде 85 жасында дүние салды. 1998 жылдың қазан айында оның қызы Йорико Асакура Фуджитаның бір бөлігін Брукингс маңындағы бомба жарылған жерге жерледі. Жергілікті тұрғын Бренда Жакстің айтуынша, оның қызы оған «әкесінің жанының бір бөлігі мәңгіге Эмили тауының үстінде қалықтайтынын» айтқан.