Кіріспе
Лилиана Кавани (Liliana Cavani; 1933 жылы 12 қаңтарда туған) - итальяндық кинорежиссер және сценарист. Кавани 1974 жылы түсірген "Түнгі портретші" фильмінің табысынан кейін халықаралық деңгейде танымал болды. Оның фильмдері тарихи тақырыптарға арналған. Фильмдер мен деректі фильмдерден басқа, ол опера режиссері болды.
Liliana Cavani (born 12 January 1933) is an Italian film director and screenwriter. Cavani became internationally known after the success of her 1974 feature film Il portiere di notte (The Night Porter). Her films have historical concerns. In addition to feature films and documentaries, she has also directed opera.
Ерте өмір
Кавани Моденаның маңындағы Карпи қаласында дүниеге келген. Каванидің әкесі Мантуядан шыққан сәулетші, консервативті буржуазиялық жер иелері отбасына тиесілі. "Әкем қала құрылысына қызығушылық танытқан сәулетші еді. Ол мені музейлерге алып барды. Ол 1956 жылы, Ирак әлі де британдықтардың бақылауында болған кезде, Бағдадта қала құрылысы саласында жұмыс істеген. Менің анам өте мықты, өте қабілетті және өте мейірімді еді ", - деп түсіндірді Кавани сұхбатында. Оның анасы киноға құмар болғандықтан, кішкентай кезінен-ақ әр жексенбі сайын оны киноға алып баратын. Анасының жағынан Кавани жұмысшы таптан шыққан, фашизмге қарсы күрес жүргізген отбасынан шыққан. Анасының әжесі, синдикалист, оны Энгельс, Маркс және Бакуниннің шығармаларымен таныстырды. Ол 1959 жылы Болонья университетінде әдебиет және филология мамандықтарын бітірген. Ол он бесінші ғасырдағы ақын және дворян Марсилио Пио туралы диссертация жазды. Бұл теледидарда Германия тоталитаризмін зерттеудің алғашқы тарихи жобасы болды. Басқа деректі фильмдер: L'età di Stalin ("Сталин жылдары"), Кеңес басшысының жылдарын зерттеу; La donna nella Resistenza (1965); Филипп Петен, процессо а Виши, 1965 жылы Венеция кинофестивалінде деректі фильмдер бөлімінде Алтын арыстанның иегері. Осы кезеңде ол Италияның оңтүстігінен солтүстігіне көшіп келу туралы төрт сағаттық деректі фильм түсірді.
Франческо ди Ассизи (1966)
Кавани өзінің алғашқы көркем фильмін 1966 жылы Франческо ди Ассизимен (Ассиздік Франциск) түсірді. Теледидар үшін түсірілген және екі бөлімде эфирге шыққан бұл фильмді Роберто Росселлини мен Пьер Паоло Пазолини фильмдерімен салыстырды. Лу Кастель Франциск Ассиздікін сәл күйзелген наразылық білдіруші және қарулы бауырластықты жақтап жүрген, тіпті ашулы болса да, белсенді ретінде суреттейді. Фильм сыншылардан сәтті шықты, бірақ даулы болды. Бұл Каванидің шығармаларына көптеген жаңсақ пікірлердің алғашқысы болды.
Галилей (1968)
Оның келесі "Галилео" фильмі ғылым мен дін арасындағы XVII ғасырдағы қақтығысқа арналған. Астроном Галилео Галилейдің күн орталығында орналасқан теориясы шіркеудің догмаларымен қайшы келеді, сондықтан оны Инквизиция тергеді. Бастапқыда итальяндық және болгар кинокомпаниялары бірлесіп жасаған шағын серия ретінде жоспарланған, радио және телекомпания RAI дайын фильмді таратудан бас тартып, тарату құқықтарын Cineriz-ке сатып жіберді.
"Каннибальдар" (1970)
Каванидің тәуелсіз продюсерлік компанияға арқа сүйеген алғашқы фильмі "Каннибалилер" (I Cannibali) Антигона аңызын Италияның қазіргі саяси жағдайын көрсетуге пайдаланады. Фильмнің оқиғасы Миланның өнеркәсіптік қаласында өтеді. Фильмде жас әйелдің полицияға қарсы күресінің оқиғасы баяндалады. Диктатураның құлдырауында қалған қаланың жалғыз бүлікшісі оған белгісіз тілде сөйлейтін құпия адам көмектеседі. Көп ұзамай осы екеуіне басқалар да еліктеді. Бұл жұмыс көпшілікке ұнаған жоқ, сондықтан Кавани теледидарға I bambini e noi (1970) деректі фильмдер сериясымен оралды.
Қонақ (1971)
Каванидің кейінгі "Лоспит" (Қонақ) фильмі оның әлеуметтік және психологиялық тақырыптарға деген қызығушылығын арттырды. Сюжеттің тақырыбы психиатриялық ауруханадан шыққан әйелдің қоғамға бейімделуге тырысуы және қиялға салынған өткенге қашуы. Лусия Бозе басты рөлді сомдаған фильмді RAI шағын бюджетте түсірді және Венеция кинофестивалінде көрсетілді.
Миларепа (1973)
Режиссер Миларепа (1973) фильмінде шығыс мистикалық тәжірибелерін зерттеді. Тибет әдебиетінің классикалық мәтініне сүйене отырып жазылған "Миларепа" кітабында кейіпкердің, яғни ХІ ғасырдағы мистик пен батыстағы жас жігіттің оқиғасы араласқан. Фильмді Пьер Паоло Пазолини "қарайды әдемі фильм" деп мақтаған.
Түнгі портретші (1974)
Кавани 1974 жылы "Түнгі портёр" (Il portiere di notte) атты фильм түсіргенге дейін Италиядан тыс жерлерде танымал болған жоқ. 1957 жылы Венада болған оқиғаның сюжеті SS лагерінің күзетшісі мен бұрынғы концлагерь аман қалған адамның қайтадан кездескеннен кейін садомазохистік қарым-қатынаста болғанын көрсетеді. Америкалық сыншы Роджер Эберт оны "жаман" деп атады, ал Нью-Йорктің екі ірі сыншысы Паулин Кель (The New Yorker) және Винсент Канби (The New York Times) оны "жаман" деп қабылдамады. Неміс кино қызметі фильмді "саяси порнография" деп санады. Кейінгі жылдары "Түнгі портёр" соғыстың жыныстық және психологиялық түсініспеушілігін зерттеуге арналған жаңашыл әрекет ретінде көрінді.
Жақсылық пен жамандықтың арғы жағында (1977)
1977 жылы ол "Жақсылық пен жамандықтан тыс" (Al di là del bene e del male) атты фильм түсірді, онда неміс философы Фридрих Ницше, оның досы автор Пол Ре және орыс жазушысы және феминист Лу Андреас Саломе арасындағы қарым-қатынас туралы баяндалады. Олар 1882 жылы Римде кездесіп, Германияға көшті. Олар өз өмірлерін өмір сүруге тырысып, моральды қабылдамай, ақыл-ой қажеттіліктерін қанағаттандыруға тырысады. Ницше жыныстық аурудан есінен танып, ақылдан адасады, ал Пол өзінің басқыншы гомосексуализмін табады, оның салдары қайғылы болады. Үшінің ішіндегі ең еркін, феминизмнің жалаушасын ұстанатын Лу - жалғыз аман қалған. Доминик Санда, Эрланд Джозефсон және Роберт Пауэлл ойнаған фильм дау-дамайға ұшырады. 1979 жылы Флоренцияда Воццекпен опералар режиссері болды; содан бері ол Еуропаның көптеген театрларында бірнеше операны продюсерлік және режиссерлік қызмет атқарды. Кейінгі опералар: Iphigénie en Tauride (1984) және Медея (1986) Париж опера театрында; Кардилак (1991) Флоренцияда; Ла Вестале (1993) Миландағы Театралла Скалада; және Ла Cena delle beffe (1995) Цюрихта.
Тері (1981)
Оның 1981 жылы түсірілген "La Pelle" ("The Skin") фильмі Курцио Малапартедің сол атты романының желісі бойынша түсірілген. Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" жүлдесіне қатысты жарыста көрсетілген бұл фильм халықаралық нарыққа бағытталған. Фильм 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Неапольді американдықтар басып алған кезде өтеді.
Есіктің арғы жағында (1982)
1982 жылы шыққан "Қоңырдан тыс" (Oltre la porta) фильмінің сюжеті Солтүстік Африкада орналасқан. Бұл фильмде америкалық мұнай өндіруші Маттью мен Нинаның арасындағы махаббат үшбұрышы баяндалады. Марчелло Мастроянни, Том Беренгер және Элеонора Джорджи ойнаған фильм көрермендер мен сыншыларды көңілді қалдырды.
Берлин ісі (1985)
1985 жылы түсірілген "Берлин ісі" (Interno berlinese) Джуничиро Танизакидің "Жұмжық құм" романының желісі бойынша түсірілген. 1938 жылы Берлинде, соғыс қарсаңында, фильмде сыртқы істер министрлігіне жұмыс істейтін неміс өкілі мен оның әйелі туралы әңгімеленеді. Екеуі де Жапонияның үшінші рейхтегі елшісінің жас қызымен азғырылып, бұзық үшбұрышқа сүйеді. Фильм Каванидің трансгрессивті қарым-қатынастарға деген қызығушылығын жалғастырды. Бұл оның "Түнгі портретші" фильмінен басталып, "Жақсылық пен зұлымдықтан тыс" фильмінен кейін жалғасқан неміс фильмдерінің үштігінің үшінші бөлігі болды.
Франческо (1989)
Франческо (1989) фильмінде Лилиана Кавани ассизиялық әулие Францисктің өміріне қайта оралды. Фильмде американдық актер Микки Рурк басты рөлді, ал ағылшын актрисасы Хелена Бонэм Картер Киараның рөлін ойнады. Фильм Каванидің бұрынғы еңбектеріне стильдік жағынан ұқсамайды. 1990 жылдары Кавани операларды сахналауға көбірек қызығушылық танытып, киноға аз уақыт арнады. Ол өзінің теледидарлық тамырына оралып, үш телеопералық қойылымға: Вердидің "Травиата" (1992), Пьетро Масканьидің "Cavalleria rusticana" (1996) және Пуччинидің "Манон Лескаут" (1998) қойылымына режиссерлік қызмет атқарды.
Қайдасың? Мен осындамын (1993)
Сен қайдасың? Мен осындамын (Dove siete? Io sono qui) (1993) - екі саңырау жігіт Фаусто мен Еленаның махаббат тарихы. Ол құлақ емес сияқты өсірген бай отбасының мүшесі, ал ол қарапайым жұмысшы отбасының мүшесі және білімін аяқтау үшін күресуге мәжбүр. Қазіргі Италияда орналасқан фильм "Каннибальдар" және "Кейімпаз" фильмдеріне ұқсас. Кавани фильмдерінің көбііндей, бұл фильмде де би биленеді. "Арман" фильмі Венеция кинофестивалінде жарыстан тыс ұсынылды.