Кіріспе

Бланшфлюр ("ақ гүл", сондай-ақ Бланшфлор, Бланшфлюр, Бланцифлор) – жоғары орта ғасырлар әдебиетіндегі бірнеше кейіпкердің есімі. "Персеваль, Грааль тарихы" еңбегінен басқа, Бланшфлюр көбінесе оның атын көрсететін кейіпкер – тазалық пен қадірлі сұлулықтың символы болып келеді.

Атауы мен мағынасы

Флорис пен Бланшфлюрдің есімдері Пасха жексенбісіне сілтеме жасайды: Флорис пен Бланшфлюрдің екеуі де сол күні дүниеге келген, олар Paskes Flourie (немесе "гүлдейтін Пасха") деп аталған және Исаның Иерусалимге кіруімен байланысты. Дениз Делькурдың пікірінше, "Шамалы ғана егіздер, жас қаһармандар бір гүлге жиылған екі гүлдей, Бланшфлюр есімінде сол Гүл бар", – дейді. Делькур сондай-ақ, "Гүлдік бейнелер [романда елуден астам рет кездеседі] – махаббаттың өзін үнемі жаңарту күшінің негізгі үлгісі" деп атап көрсетеді. Питер Хайду Йель француз зерттеулеріндегі мақаласында "Бланшфлор" – "таныстықты қайталап айтудың бір түрі" екенін, "ақ" және "гүл" сөздерінің екеуі де тазалықты білдіретінін айтады. Флорис пен Бланшфлюрдегі бұл сөздік ойын Флористің Бланшфлюрді жасырын көру үшін гүлдерге толы себетке тығылуымен күшейеді. Себет қате бөлмеге, екінші дәрежелі кейіпкер Клариске жеткізіледі, ол Бланшфлюрді өз бөлмесіне шақырып алып, себеттегі гүлді қарауға ұсынады – бұл (Хайдудың пікірінше) аллегория, метонимия және метафораның үйлесімі.

Романтикадағы таныстыру

Романтикада кездесетін бланшфлерлер көбінесе идеалданған сұлулықтың стереотиптік бейнелерін ұсынады. Джеральдин Барнстың сөзінше, «Флорис пен Бланшфлер» және «Персевалдың романсы» әңгімелеріндегі бланшфлерлер бір-бірімен алмастырылады, екі мәтін де "бастан аяққа дейін қатаң ретпен сипатталатын, ұзын және өзгермейтін кемелдік портретін" көрсетеді – оның ақ шашы, жоғары ақ маңдайы, "күлгін" көздері, нәзік мұрыны, еріндері, тістері және т.б. Барнстың пікірінше, скандинавиялық «Flóres saga ok Blankiflúr» әңгімесінде, мұнда әрекет қасиетті өмірбаянға (hagiographic) бұрылады, осы сипаттама жоқ.

Граальдағы Бланшфлер

Кредиен де Тройестің (аяқталмаған) «Персеваль, Грааль тарихы» еңбегінде Бланшфлер Горнеман де Горттың (және оған туыс; ол, мүмкін, оның немересі) қамалының жанында тұрады, онда жас Персеваль рыцарлық өнерге оқытылады және рыцарь атанады. Бланшфлер, түнде оны аралап, өзіне қарсы жауларына қарсы көмек сұрайды, ол да келіседі. Олар түнді бірге өткізеді, және ол оны жыныстық жағынан жетілдіреді. Артурий ғалымы, профессор Джеймс Дуглас Брюс, Клемедекстің «Персеваль» еңбегіндегі Бланшфлер эпизодының «Livre d'Artus» еңбегіндегі Барух Сагремор Себиль эпизодының бастауы екенін айтады, Себиль Бланшфлердің қарапайым орнына қойылған нұсқасы ретінде.

Бейімделулер

Парсеваль сагасында, Кретиеннің "Грааль әңгімесі" романының норвег нұсқасында Бланшфлер Бланкифлор деп аталады. Герхард Хауптманның 1914 жылғы "Парсиваль" туындысында Бланшфлер Парсивальға Грааль тарихын үйрететін ұстаз болып табылады. Джон Бурманның "Эскалибур" фильмінде Бланшфлер Бланшфлор деп ағылшыншаланған, ал фильмде оның әкесі, оны фильм ағасымен біріктіріп, бір кейіпкер етіп көрсетіледі, Парсивальды солар оқытады. Вирджиния әскери институтының профессоры Алан Барагона "Форрест Гампты Персеваль дәстүріндегі конвенциялардың тізімі" деп атап, Бланшфлерді сол фильмдегі Джени кейіпкерімен байланыстырады, бірақ оны оның "заманауи, кемшіліктері бар, алмастырғыш" нұсқасы деп есептейді.

Кармина Бурана

Карл Орфтың "Кармина Бурана" шығармасындағы 24-ші кармен, өлеңнің "Бланцифлор мен Елена, Венера жомарт!" деген жолынан кейін "Бланцифлор мен Елена" деп таңбаланған. "Кармина Бурана" поэмасының бастапқы нұсқасы, алғашқы жолы "Si linguis angelicis Loquar et humanis" деп аталады, ал Орфтың нұсқасы осы поэманың орталық бөлігі ғана. Алғашқы оқылымда бұл өлең "Аве Мария" стилінде Мәриям Анаға арналған сияқты көрінеді, бірақ "Бланцифлор" жолына жеткенде, мағынасы діни емес, жыныстық екені анық болады. "Елена" – Троялық Елена, ал "Бланцифлор" – Флорис пен Бланцифлор әңгімесінен алынған Blancheflour. Поэмадағы "decus virginum" Мариандық бейнесі Бланцифлормен байланысты, себебі Бойжеткен Мәриямның тағы бір атауы – "lilium", яғни лилия, ал "blanchefleur" сөзі француз тілінде осы гүлдің сипаттамасы болып табылады.