Pedro Mir

Кіріспе

Доминикан ақыны және жазушысы Педро Хулио Мир Валентин (1913 жылы 3 маусым, Сан-Педро-де-Макорис 2000 жылы 11 шілде, Санто-Доминго) Доминикан ақыны және жазушысы, 1984 жылы Доминикан Республикасының ақыны лауреаты атанды, Доминикан поэзиясындағы "1940-жылдардың тәуелсіз ақындары" ұрпағының мүшесі. Оның әкесі, Педро Селестино Мир Бургал, Гуантанамодан келген кубалық инженер-механик, ХХ ғасырдың алғашқы жылдары Кубадан Доминикан Республикасына Кристобаль Колон қант өңдеу зауытының бас инженері болып жұмысқа орналасты. Көп ұзамай ол Пуэрто-Риколық жас қызға тұрмысқа шықты, Хумкаодан Жакоба Висента Валентин Мендоса және Педро Хулио деп атаған ұлы болды.

Өмір және мансап

Педро Хулио Мир жастық шағын Сан-Педро-де-Макорис қаласының маңында орналасқан қант өңдеу зауытында өткізді. 1917 жылы анасы ерте қайтыс болады, бұл оған терең жоғалту сезімін сезінеді, ол кейінірек өзінің поэзиялық мамандығының тамырын қарастырады. 1930 жылдардың басында Педро Хулио Мир өзінің өлеңдерін Доминикан газеттерінде (толық аты "Педро Хулио Мир" деп аталады) жаза бастады және жариялай бастады, сондай-ақ оларды достарына көрсетті. Сол достардың бірі оның рұқсатынсыз кейбір тармақтарды сол кездегі белгілі доминикан жазушысы Хуан Бошқа жеткізді. Бош жас автордың табиғи поэтикалық талшығын байқады, бірақ ақын талантты болса да, "көзін өз еліне аударуы керек" деп, өлеңдерді жоққа шығарды. Боштың реакциясынан хабардар болған Мир өзінің алғашқы әлеуметтік өлеңдерін жазуға шешім қабылдады, бұл жолы оларды Бошқа өзі жіберді. Бош бірден ештеңе айтпады, бірақ ол көп ұзамай-ақ доминикандықтардың ең маңызды газеті Listín Diario-да өзінің колонкасында осы тармақтарды жариялатты. Бұл өлеңдер Педро Мир деген атпен жарық көрді (белгісіз бір себептермен Бош "Жулио" орта атын тастады) және кейін пайғамбарлыққа айналды: "Бұл жас жігіт біз ұзақ күткен әлеуметтік ақын ба?" Келесі жылдары Мир жазуды және оқуды жалғастырды, 1941 жылы Санто-Доминго автономиялық университеті (UASD) мемлекеттік университетінен заң докторы дәрежесін алды және Доминикан астанасы Санто-Доминго кеңсесінде практиканы бастады. Алайда, Трухильоның диктатурасының қысымы, әсіресе әлеуметтік мәселелерді ойлаған адамдар үшін, төзімсіз болды. Оның өлеңдері оны режимге қарсы қойып отырды, сондықтан ол қауіп төндіргенін сезініп, 1947 жылы Кубаға қашты. Бұл қуғын-сүргін 1963 жылы режим құлағанға дейін он алты жыл жалғасты. Шөңдеу кезінде ол көптеген елдерге саяхаттап, бірақ көп уақытын Кубада өткізді. Кубада өмір сүру кезінде ол өзінің әйгілі "Hay un país en el mundo" (Әлемде бір ел бар) поэмасын жазды. Алғашқыда ол 1949 жылы испан тілінде жарық көрді, ал ондаған тілге аударылды. 1952 жылы Гватемалада Мир өзінің ең жетістіктерінің бірі деп саналатын Contracanto a Walt Whitman (canto a nosotros mismos) (Уолт Уитманға қарсы ән) шығарды. (Оның тақырыбы Уитменнің "Өзім туралы ән" деген шығармасына сілтеме жасайды.) Көптеген тілдерге аударылған бұл өлең АҚШ-та және басқа да елдерде көптеген зерттеулерге ие болды. 1963 жылы президент Хуан Боштың демократиялық үкіметі кезінде Мир Доминикан Республикасына оралды. Сол жылы Бош үкіметі құлатылғаннан кейін, ауыр науқастанып қалған Мир біршама уақытқа қайтадан саяхаттап жүрді, бірақ ақыры 1968 жылы Доминикан астанасына отбасымен бірге қоныстанды, ол UASD-де эстетика кафедрасын жеңіп алды. Сондай-ақ, ол тарихи зерттеулерге де атсалысты. Оның "Лас раисес доминиканас де ла доктрина Монро" (Монро ілімінің доминикалық тамыры) (1974) очергі Доминика Республикасы Білім министрі берген Жылдық тарих сыйлығын жеңіп алды. 1975 жылы оның El huracán Neruda (Неруда дауыл) поэмасы Доминикан Республикасының Білім министрі берген Жыл сайынғы поэзия сыйлығын жеңіп алды. Оның жалғыз романы Cuando amaban las tierras comuneras (Олар жалпы жерді сүйген кезде) 1978 жылы Мексикада жарық көрді және Доминикан Республикасында да, халықаралық деңгейде де жоғары бағаланды. 1984 жылы Доминикан конгрессі оны "Доминикан Республикасының лауреат ақыны" деп атады. 1991 жылы Мир Нью-Йорк қаласындағы Хантер колледжінің Құрметті докторлық дәрежесін алу үшін Нью-Йоркке барды. 1993 жылы Мир өмір бойы жеткен жетістіктері үшін Доминикан Ұлттық әдебиет сыйлығын алды. Педро Мир ұзақ уақыт бойы өкпе ауруынан кейін 2000 жылдың 11 шілдесінде отбасының ортасында қайтыс болды. 2017 жылы Ediciones Cielonaranja оның "Poesía Completa" атты еңбегін жариялады. Санто-Домингодағы метро станциясының есімі оның есімімен берілген.

Pedro Julio Mir spent his youth in the sugar refinery, which was located near the city of San Pedro de Macorís. His mother, died prematurely, in 1917, which impressed upon him a profound sense of loss that he would later consider the root of his poetical vocation. In the early years of the 1930s, Pedro Julio Mir started writing and publishing his poems in Dominican newspapers (under the full name "Pedro Julio Mir"), as well as showing them to his friends. One of those friends, without his consent, took some verses to Juan Bosch, a prominent Dominican writer of the time. Bosch noticed the natural poetic fiber of the young author, but dismissed the verses saying that the poet, though talented, should "turn his eyes to his country". When Mir was informed of Bosch's reaction, he decided then to write his first social poems, and this time, he sent them to Bosch himself. Bosch made no immediate remark; however, he had the verses published very soon in his column of the Listín Diario, the most important Dominican newspaper of the time. The verses appeared under the name Pedro Mir (for some reason Bosch chose to drop the "Julio" middle name) and what later became a prophecy: "Is this young man the social poet we’ve been long waiting for?" The next years Mir kept writing and studying, obtaining a Doctor Degree in Law from the Universidad Autónoma de Santo Domingo (UASD) State University in 1941 and starting a practice in an office of the Dominican capital, Santo Domingo. However, the pressure of the Trujillo dictatorship became unbearable, especially for anybody with social concerns. His poems were putting him up against the regime, so after receiving threats and feeling his life in danger, he fled to Cuba in 1947. The exile would last sixteen years, until the regime fell in 1963. During the exile he traveled to many countries, but spent most of the time in Cuba. It was while living precariously in Cuba that he wrote his famous poem "Hay un país en el mundo" (There is a country in the world). Originally published in Spanish in 1949, it has been translated to dozens of languages. In 1952, Mir published in Guatemala his Contracanto a Walt Whitman (canto a nosotros mismos) (Countersong to Walt Whitman (Song of Ourselves)), considered one of his most accomplished works. (Its title references Whitman's "Song of Myself".) Translated to many languages, the poem has been the subject of many studies in the United States and other countries. Mir returned to the Dominican Republic in 1963, during the democratic government of President Juan Bosch. After Bosch's government was overthrown the same year, Mir, seriously ill, traveled again for a while, though he finally settled with his family in the Dominican capital in 1968, winning the Chair of Aesthetics at the UASD. Mir also committed himself to historical research. His essay Las raíces dominicanas de la doctrina Monroe (The Dominican Roots of the Monroe Doctrine) (1974) won the Annual History Award given by the Secretary of Education of the Dominican Republic. In 1975, his poem El huracán Neruda (The Hurricane Neruda) also won the Annual Poetry Award given by the Secretary of Education of the Dominican Republic. His only novel Cuando amaban las tierras comuneras (When They Loved the Communal Land) was published in Mexico in 1978 and has been highly regarded in the Dominican Republic as well as internationally. In 1984, the Dominican Congress named him "Poet Laureate of the Dominican Republic". In 1991, Mir traveled to New York to receive an Honorary Doctorate in Humane Letters, honoris causa, from the Hunter College of the City University of New York. In 1993, Mir was awarded the Dominican National Literature Award for his lifetime achievements. Pedro Mir died peacefully on 11 July 2000 surrounded by his family, after a long pulmonary illness. In 2017 Ediciones Cielonaranja has published his "Poesía Completa". A metro station in Santo Domingo is named after him.