Кіріспе

Саяси үгіт құралы ретінде қолданылатын өнер. Батырлық реализм – саяси үгіт мақсатында пайдаланылатын өнер түрі. Мысалға, социалистік мемлекеттермен байланысты социалистік реализм стилі, сондай-ақ кейде фашизммен байланысты ұқсас өнер стилі жатады. Оның ерекшеліктері – реализм және тұлғаларды идеалды үлгілер немесе символдар ретінде бейнелеу, көбінесе өнердегі модернизмді ("буржуазиялық" немесе "жегілген") деп қарастырып, тікелей қабылдамау.

Мақсаттары

Социалистік өнер де, нацистік өнер де қаһармандықпен суреттелуін талап етті, сондықтан олар таза реализмге қарағанда, шындықтың идеалды бейнесі болды. Лениннің кезінде реалистік-қаһармандық стиль Кеңес Одағындағы революцияны насихаттау үшін қолданылды. Ленин сауатсыз халықтың абстрактілі бейнелердің мағынасын түсіне алатынына күмән келтірді. Ол сондай-ақ конструктивистер мен продуктивистер сияқты суретшілердің үкіметке қарсы жасырын мақсаты болуы мүмкін деп ойлады. Кубизм сияқты бағыттар буржуазиялық деп айыпталды және өнердің мұрасын пайдаланбағаны үшін, ал әдемілікті "ескі" деп санағаны үшін сынға алынды, ал пролетарлық мәдениет бұрынғы дәуірдегі білімге сүйенуі керек болды. Дегенмен, суретшілер мұндай пікірге қарсы шығып, озық өнер озық саяси идеяларды көрсетеді деді. Әдебиетте Максим Горький реализмді шындықтың негізгі идеясын анықтап, бірақ оған мүмкіндік пен қалаулы нәрсені қосып, терең революциялық потенциалы бар романтизмді қосуға шақырды. Сталин бейнелер арқылы көбінесе сауатсыз халыққа жеткізілетін күшті хабарды түсінді. Ол билікке келгеннен кейін плакаттар сауатсыз шаруаларды күнделікті өмірмен таныстырудың жаңа құралына айналды – жуынудан бастап егін шаруашылығына дейін, плакаттар барлық нәрсе бойынша визуалды нұсқаулар берді. 1931–1932 жылдары "қарапайым адамға" және анонимді еңбекшілерге бұрынғы назар "еңбек қаһарманына" ауысты, ол халықтан шыққан, бірақ оның істерінің масштабымен ерекшеленді. Соның салдарынан әдебиет кейде жалықтыратын "позитивті қаһармандарға" толы болды. 1934 жылы социалистік реализм деп аталатын жаңа доктрина пайда болды. Бұл жаңа бағыт "өнерге буржуазиялық ықпалды" қабылдамады және оны бейнелі сурет салуға, фотографияға және жаңа типографиялық шешімдерге деген құрметпен алмастырды. Жазушыларға "қаһармандық жасауды" дамыту туралы нақты тапсырма берілді. Қан мен жерге байланысты қаһарман ойламай іс-әрекет етіп, өзін құрбан етті. Бұл әсіресе қаһармандық өлімге бағытталды. Нацистік теория "материализмді" ашық түрде қабылдамады, сондықтан бейнелерді реалистік көрсетуге қарамастан, "реализм" сирек қолданылатын термин болды. Суретші мәңгілікке арналған идеалды сурет салу керек еді, мүсіндеме үшін физикалық жетілу қажет болды. Суретте шаруалар табиғатпен үйлесімдегі қарапайым өмірді бейнелейтін танымал бейнелер болды. Мүсіндеменің монументалды мүмкіндіктері оған нацистік нәсілдік теорияларды жақсырақ жеткізуге мүмкіндік берді. Ең көп таралған бейне – арий нәсілінің идеалын көрсететін жалаңаш еркек бейнесі болды. Арно Брекердің осы стильдегі шеберлігі оны Гитлердің сүйікті мүсіншісі етті. Жалаңаш әйелдер де жиі кездесетін, бірақ олар көбінесе аз монументалды болды. Екі жағдайда да денеде мінсіздік болуы керек еді. Құрбандық – қиындықтарға төзумен байланысты, әр адам халқы үшін өмірін беруге міндетті, өйткені халқы сізге берген нәрсені талап ете алады, сондықтан құрбандық міндетпен байланысты. Әділдік – міндетті орындаудан туындайды, ең жоғары міндет – ең үлкен бақыт. Міндетін орындау – еркін адамның белгісі, өйткені ол өзінен талап етілгенді орындайды, ал ол біздің барлығымыздан талап етіледі, бұл халықтың талабы. Міндетін барынша жақсы орындаған адам, оны өзінен жоғары немесе төмен тұрған адамнан жақсы орындаған адам, үлкен құрметке және сыйға лайық. Міндетін осылай орындаған адам елді басқаруға ең лайықты.

Ресурстар

Хеллер, Стивен және Сеймур Чваст. Викториандықтан цифрлыққа дейінгі графикалық стиль. Жаңа басылым. Нью-Йорк: Гарри Н. Абрамс, 2001. 53–57. (Бұл дереккөз қаһармандық реализмнің көптеген жақсы мысалдарын және тарихының толық сипаттамасын ұсынады.) Холлис, Р. (2001). Графикалық дизайн: қысқаша тарих. Өнер әлемі. Нью-Йорк: Темза және Хадсон.