Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тауар белгісі; ішкі әрлеуге қолданылатын беттік қаптама, көбінесе төбелерде кездеседі. Artex – ішкі әрлеуге қолданылатын, көбінесе төбелерде кездесетін және декораторға оған текстура қосуға мүмкіндік беретін беттік қаптама. Artex атауы – Artex Ltd. компаниясының тауар белгісі, ол Ұлыбританияда тіркелген. Бұл атау – басқа өндірушілердің ұқсас өнімдерін атау үшін жиі қолданылатын, жалпылама тауар белгісі. 2005 жылдан бері компания Францияның Saint Gobain тобына қарайды.
Trademark; surface coating used for interior decorating, most often found on ceilings
Artex is a surface coating used for interior decorating, most often found on ceilings, which allows the decorator to add a texture to it. The name Artex is a trademark of Artex Ltd., a company based in the United Kingdom. The name is a genericised trademark often used to refer to similar products from other manufacturers. Since 2005, the company has belonged to France's Saint Gobain group.
Сипаттама
Артекс гипстен ерекшеленеді, себебі ол текстуралы әрлеу үшін арналған материал ретінде сатылды, осылайша төбелерді гипстеу білімі болмаса да әрлеуге мүмкіндік берді. Ол 1970-ші жылдары Ұлыбританияда өте кеңінен қолданылды, көбінесе таныс нүктелі және спиральді өрнектермен. Артекс кейде қабырғаларға да жағылды. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Артекс сатылымда бар, бірақ текстуралы төбе әрлеуі бұрынғыдан әлдеқайда аз танымал. Артекс төбелерінің бір мәселесі – жөндеу кезінде өрнекті мүсіндей келістіру мүмкін емес. Жөнделген төбелердің нашар көрінісі оның танымалдығына нұқсан келтірді. Сонымен қатар, Артекс-ті алып тастау қиын болуы мүмкін.
Artex differs from plaster in that it was marketed as a material intended to receive a textured finish, thus enabling a ceiling to be finished without plastering skills. It was very widely used in Britain in the 1970s, mainly with the familiar stippled and swirled patterns. Artex was also occasionally used on walls. as of 2023 Artex is still sold, but the textured ceiling finishes are much less popular. One issue with Artex ceilings is that matching the pattern seamlessly when repairing is impossible. The poor appearance of repaired ceilings harmed its popularity. Furthermore, removal of Artex can be rather difficult.
Денсаулыққа қауіп төндіреді
1984 жылға дейін Artex қаптамасы ақ асбестпен (хризотил) нығайтылатын. Сондай-ақ, текстура тек ұнтақталған күйде, яғни, қабысқанда (шайылғанда) ғана зиянды екенін, ал төбелерде немесе қабырғаларда бұрғылаусыз немесе одан да күшті әрекеттерсіз және эмульсиялық бояумен жабылғанда қауіпті емес екенін атап өту қажет. Тіпті асбестсіз қаптамаларды алып тастау кезінде де оператор қауіпті шаң бөлшектеріне ұшырауы мүмкін. Асбест қамтитын ескі қаптамалар ерекше қауіпті. Микроскопиялық асбест талшықтарын жұтқанда асбестоз – өкпенің фиброздық ауруы, плевралық мезотелиома – өкпе қабығының қатерлі ісігі және перитонеалдық мезотелиома – іш қабығының қатерлі ісігі пайда болуы мүмкін. Асбесттің болуын анықтау үшін кәсіби сараптама ұсынылады. Қаптаманы алып тастауға немесе осы затпен жабылған беттермен жұмыс істеуге оқытылғандар ғана рұқсат етіледі, олар тиімді шаң өткізбейтін қорғаныш киімдері мен маскалар киюге және жұмыс істеп жатқан аумақты жабуға тиіс. Асбест қамтитын Artex-тің алынуы Ұлыбританияның 2012 жылғы «Асбесті бақылау туралы» ережелерімен реттеледі, бірақ көптеген жағдайларда бұл жұмыс лицензиялау талаптарынан босатылғандықтан, әдетте лицензияланған мердігерді пайдалану қажет болмайды. Қауіп жоғарырақ болған жағдайларда, ережелер елдің Денсаулық және қауіпсіздік басқармасының лицензиясы жоқ мердігерге жұмысты жүргізуге тыйым салады. Ұлыбританияда алынғаннан кейін Artex және басқа да асбест қамтитын материалдар қауіпті қалдықтар ретінде жойылуы керек. Егер қаптама өздігінен қалдырылып, боялса және зақымдалмаса, оны орында қалдырып, жылдық тексерулер арқылы басқару қауіпсіз болуы мүмкін.
Until 1984 the Artex coating was made with white asbestos (Chrysotile) to strengthen it. It is also worth noting that the texture is only harmful when in a powder form, i. e., being sanded, and poses no risk while it is undisturbed (without drilling holes or more substantial practices) on ceilings or walls and covered with emulsion paint. Removing even more modern non asbestos coatings can expose the operator to hazardous dust particles. Older coatings, containing asbestos, pose a particularly serious hazard. Inhaling microscopic asbestos fibers can cause asbestosis, a fibrosing lung disease; pleural mesothelioma, a cancer of the lining (pleura) of the lung; and peritoneal mesothelioma, a cancer of the lining (peritoneum) of the abdomen. Professional expertise to identify the presence of asbestos is recommended. Only those trained to remove the coating or working with a surface covered with the substance should do so, they should do so only while wearing effective dust proof protective clothing and masks, and the area being worked on should be sealed off. Removal of asbestos containing Artex is covered by the UK's Control of Asbestos Regulations 2012, although in many cases this work falls within exemptions to the licensing requirements and so does not usually require use of a licensed contractor. In cases where the risk is higher, the regulations make it unlawful for a contractor not licensed by the country's Health and Safety Executive to undertake the work. In the UK, once removed, Artex and any other substance containing asbestos must be disposed of as hazardous waste. If the coating is left alone and coated with paint and undamaged, it may be safe to leave the coating in place and managed in situ by annual inspection.