Кіріспе
Бағалаушы (лат. appretiare – бағалау) – тауардың, әсіресе жылжымайтын мүліктің нарықтық құны немесе басқа да құндылығы туралы пікір білдіретін маман. Бірыңғай кәсіби бағалау стандарты (USPAP) бойынша "бағалаушы" дегеніміз: "Кәсіби бағалау қызметтерін білікті және тәуелсіз, бейтарап және объективті түрде орындауға міндетті адам". USPAP осы анықтамаға қосымша түсіндірме береді: "Мұндай талаптар адамдар өздерінің таңдауы бойынша немесе заңмен, ережелермен немесе клиенттермен немесе пайдаланушылармен жасалған келісімдерге сәйкес қызметтерді ұсынғанда туындайды". АҚШ-та жылжымайтын мүлікті бағалаушы болу үшін жеке тұлға сол штаттың заңнамасына сәйкес бағалаушы ретінде лицензия алуы тиіс. Бұл жылжымайтын мүлікті бағалау лицензиясы тексеру нәтижелеріне, USPAP-ты түсінуге және барлық қатысты мемлекеттік заңдар мен ережелерге сәйкестікке негізделген. Жеке мүлік бағалаушылар немесе бизнес бағалаушылар сияқты басқа активтерді бағалаушыларға штаттық лицензиялау талаптары қолданбасқа тиіс. Бағалаушылар ұсынатын нақты бағалау қызметі әдетте құнға жету үшін қолданылатын үш негізгі әдіздің біріне негізделген құн туралы пікірді әзірлеуді қамтиды:
An appraiser (from Latin appretiare, "to value") is a person that develops an opinion of the market value or other value of a product, most notably real estate. The current definition of "appraiser" according to the Uniform Standards of Professional Appraisal Practice (USPAP) is: "One who is expected to perform valuation services competently and in a manner that is independent, impartial and objective." USPAP further comments on this definition: "Such expectation occurs when individuals, either by choice or by requirement placed upon them or upon the service they provide by law, regulation, or agreement with the client or intended users, represent that they comply." To be a real property appraiser in the United States, an individual must be licensed as an appraiser by the state in which they practice. This real property appraisal license is based on a background investigation, an understanding of USPAP and compliance of all associated state laws and regulations. Appraisers of other assets, such as personal property appraisers or business appraisers, have no state licensing requirements. The actual valuation service provided by appraisers typically involves development of an opinion of value based on one or more of three common methods for arriving at value:
сатуды салыстыру әдісі (SCA)
құн жолымен есептеу әдісі (CA)
табыс жолымен есептеу әдісі (IA)
cost approach (CA)
income approach (IA)
Қолданылуы
Америка Құрама Штаттарында ең көп қолданылатыны жылжымайтын мүлік пен жеке мүлікті бағалау саласында, ал термин көбінесе сот немесе сотқа теңестірілген орган мүлікті бағалау үшін арнайы тағайындаған адамды сипаттау үшін қолданылады, мысалы, қайтыс болған адамның мүлкінің материалдық мүлігінің (IRS заңы) тізіміндегі заттарды немесе мемлекеттік қажеттіліктер үшін мәжбүрлі түрде алынған жерді бағалау үшін. Импортталған тауарларды бағалаушылар мен жалпы бағалаушылар кеңестері Америка Құрама Штаттарының кедендік заңдарын іске асыруда кең функцияларды атқарады. Саудагер-бағалаушылар кейде салық заңдарына сәйкес, резидент бағалаушы болмаған жағдайда, бағалаушы лауазымын атқармайынша уақытша тағайындалады (АҚШ-тың Rev. Статистикасы § 2609).