Кіріспе

Casa Histórica de Tucumán (испан тілінде "Тукуманның тарихи үйі" дегенді білдіреді, ресми түрде Casa Histórica de la Independencia) – Аргентинаның Сан-Мигель-де-Тукуман қаласында орналасқан, отарлық дәуірде салынған тарихи ғимарат және мұражай. Аргентина Тәуелсіздік соғысы кезінде Тукуман Конгресі осы үйде жұмыс істеді және 1816 жылдың 9 шілдесінде Аргентинаның Тәуелсіздік Декларациясын қабылдады. Кейін ондаған жылдар өткен соң ол мемлекеттік меншікке алынып, нашар күйіне байланысты ішінара бұзылды. 1941 жылы Аргентинаның ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланып, бастапқы көлемінде, бірақ қарапайымдатылған элементтерімен (төмендегі суретте көрсетілгендей) қайта жаңартылды.

Тарих

Сан-Мигель-де-Тукуман қаласы алғаш рет 1565 жылы Ибатинде негізделген. Стратегиялық себептерге байланысты, ол 1685 жылы қазіргі орнында тасталып, қайта құрылды. Испан отаршылдық сәулетінде ең маңызды ғимараттармен қоршалған басты алаң болды, ал қала шаршылардың торлы жүйесімен ұйымдастырылды. Әр шаршы төрт бөлікке бөлініп, әр бөлігі "весиноға" берілді. 1685 жылы негізделген қаланың жоспары ескі қаладағыдай болды. Каса-де-Тукуман орналасқан жер Диего Базан и Фигероаға тиесілі болған. Үйдің өзі 1760 жылы Франсиска Базан мен Мигель Лагуна салған. 1810 жылы Аргентинаның Тәуелсіздік соғысы басталды, ал Тукуман шайқасы 1812 жылдың 24 қыркүйегінде қала сыртында болды. Лагуна Базан отбасы сол кезде үйде тұрмады, ол Солтүстік армиясының казармасы ретінде пайдаланылды. 1815 жылы үкімет кеден және полк қоймасын құрды, оның үшін үй иелеріне төлем жасалды. Рио-де-ла-Плата Біріккен Провинцияларының көптеген провинцияларының өкілдерінен тұратын Тукуман Конгресі 1816 жылы жұмысын бастады. Отбасылық дәстүр бойынша, Лагуна Базан Конгресс үшін үйді мемлекетке сыйға тартқан, ал басқа отбасылар мен діни ордендер оған жиһаз сыйлаған, бірақ тарихшы Рамон Леони Пинто 1974 жылы үйді мемлекетке жалға бергенін және жиһазды құлдар жасағанын дәлелдеді. Конгресс 1816 жылдың 1 наурызында жұмысын бастады және 9 шілдеде Аргентинаның Тәуелсіздік Декларациясын қабылдады. Конгресс 1817 жылдың ақпанына дейін жұмысын жалғастырды, содан кейін Буэнос-Айреске көшті. Конгресс кеткеннен кейін, үйді баспахана үшін мемлекет жалға алды. Отбасы көп ұзамай үйге оралып, жалға беруді екі бөлмеге дейін қысқартты. Франсиска Базан мен Николас Лагунаның немересі Кармен де Забалия 1839 жылы үйді мұраға алды және оны қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Тукуманның ылғалды климаты мен оны салуға қолданылған материалдардың салдарынан үй тез бүлінді, ал отбасының оны дұрыс күтіп ұстауға қаражаты болмады. 1869 жылы Анхель Паганелли оның алғашқы суретін түсірген кезде үйдің жағдайы нашар болды. Ол алдыңғы есікті және Карменнің "көр соқыр қыздары" - "көр соқыр Забалия" бар ішкі ауланы суретке түсірді. Аргентинаның Ұлттық Конгресі 1869 жылы (Доминго Фаустино Сармиенто президенттігі кезінде) мемлекетке үйді мемлекеттік меншікке алуға және күтіп-ұстауды ұйымдастыруға рұқсат беретін заң қабылдады. Ұлттықтандыру баяу процесс болды, ол 1874 жылы тукумандық президент Николас Авельянеда тарапынан жүзеге асырылды. Ұлттық инженерлер кеңсесіне күтім жұмыстары тапсырылды, ол "анткестеме залын" (Тәуелсіздік Декларациясының залын) сақтап қалды, қалған ғимаратты бұзып, қаланың пошта қызметі үшін жаңа ғимарат салды. Тукуманның азаматы, президент Хулио Аргентино Рока сыртқы ғимаратты бұзуға және залды климаттан қорғайтын құрылымға айналдыру жобасын мақұлдады. Залға Лола Мора жасаған екі бедерлі барельефтері бар атриумнан кіруге болады, біреуі Тәуелсіздік Декларациясы туралы, екіншісі Мамыр революциясы туралы (Тәуелсіздік соғысын бастаған оқиға). Зал сонымен қатар әр жылдың 9 шілдесінде Тәуелсіздік Декларациясының жылдық мерекесін тойлау орыны болды, ол 1817 жылдан бері жиі өткізілмейтін. Каса-де-Тукуман 1941 жылы Аргентинаның Ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды. Тукуманның ұлттық өкілі Рамон Паз Поссе Конгреске үйді бастапқы түрінде қайта құруды ұсынатын заң жобасын жіберді. Жұмыс Паганеллидің суреттерінен, 1870 жылғы әкімшілік мұрағаттарынан және әлі жер астында қалған іргетастардан жасалды. Жұмыстар 1942 жылы басталды, ал қалпына келтірілген ғимарат 1943 жылдың 24 қыркүйегінде (Тукуман шайқасының жылдығы) ашылды. Жаңа қабырғалар кірпіштен салынды, балшықтан емес, шатырдың қамыстары былғарымен байланды, ал есіктер олардың бастапқы түсі туралы құжаттық дәлелдердің болмауына байланысты боялмады. Президент Хуан Доминго Перон 1947 жылдың 9 шілдесінде Аргентинаның сыртқы қарызын толық төлегеннен кейін, үй ішінде елдің экономикалық тәуелсіздігін жариялады. 1971 жылдың 15 ақпанында Монтонерос бүлікшіл ұйымы үйге басып кірді және басты залда лозунгтарды бояды. Олар оқиға орнында болған бір полиция қызметкерін басып алды, ал провинция 2500 қарулы полиция қызметкерін жіберді.

Оқиғалар

1992 жылдан бері әр жылдың 9 шілдесінде Сан-Мигель-де-Тукуман қаласы Аргентинаның астанасы ретінде белгіленеді. Тәуелсіздік жариялаудың жыл сайынғы тойына Аргентина президенті, Тукуман провинциясының әкімі, олардың кабинеттері мен арнайы қонақтар қатысады. Casa de Tucumán қазір музей. Әр кеш сайын Үйде тәуелсіздік жариялау тарихын көрсететін жарық пен дыбыс шоуы өтеді. Шоу Аргентинаның ұлттық әнұранымен аяқталады, оның екі жағында Лола Мора салған тарихи оқиғалардың үлкен бейнелері орналасқан. 2016 жылы тәуелсіздік жариялаудың 200 жылдығы тойланды. Ұлттық мәдени мұра хатшысы Амрико Кастилья музейді қайта жобалау жобаларын жариялады.