Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның бірінші ханымы (1999–2005)
First Lady of Nigeria (1999–2005)
Стелла Обасанжо (14 қараша 1945 – 23 қазан 2005) 1999 жылдан өліміне дейін Нигерияның бірінші ханымы болды. Ол бұрынғы президент Олусегун Обасанжоның әйелі болған, алайда Обасанжо әскери басшы болған 1976 жылы бірінші ханым болған жоқ. Ол шетелде жасалған майлы тіндерді сорып алу процедурасы кезінде қайтыс болды. Ол өзінің саяси белсенділігімен әйелдердің құқықтарын қорғау, жастарды болашақ көшбасшылар ретінде қолдау және соғыстан қираған Нигерияны жаңарту сияқты маңызды мәселелерді көтерді.
Stella Obasanjo (14 November 1945 – 23 October 2005) was the First Lady of Nigeria from 1999 until her death. She was the wife of former President Olusegun Obasanjo, although she was not the First Lady in 1976, when Obasanjo was military head of state. She died while undergoing elective liposuction abroad. She was a political activist in her own right, supporting causes such as women's liberation, youth as leaders of tomorrow, and the rehabilitation of a war torn Nigeria.
Ерте өмір және білім
Стелла Абебе 1945 жылғы 14 қарашада Эдо штатының Батыс Эсан ауданындағы Ирюекпен қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, доктор Кристофер Абебе, Біріккен Африка компаниясының (БАК) басшысы болды, кейіннен ол UAC Нигерияның алғашқы жергілікті (африкалық) төрағасы атанды. Ол білімін "Апостолдардың Әйелдері" бастауыш мектебінде бастады. 1964 жылы Сент-Тереза колледжіне түсіп, Батыс Африка мектеп сертификатын бірінші дәрежеде алды. Екі жыл өткен соң жоғары мектеп аттестатын иеленді. 1967 жылдан 1969 жылға дейін Ифе университетінде (қазіргі Обафеми Аволово университеті), Иле-Ифеде ағылшын тілі мамандығы бойынша бакалаврға оқуға қабылданды. 1969 жылы Ұлыбританияға ауысып, 1970 жылдан 1974 жылға дейін Лондон мен Шотландияның Эдинбург қаласында сақтандыру саласындағы білімін аяқтады. 1976 жылы Питман колледжінде құпия хатшы мамандығы бойынша сертификат алды. 1976 жылы Нигерияға қайтып келді.
Stella Abebe was born on 14 November 1945, she was from Iruekpen, Esan West, Edo State. Her father, Dr. Christopher Abebe, was chief of the United Africa Company (UAC) who became the first indigenous (African) chairman of UAC Nigeria. She began her education at Our Lady of the Apostles Primary School. She enrolled at St. Theresa's College, where she obtained her West African School Certificate in 1964 with grade one. Two years later she obtained the higher school certificate. She was admitted to the University of Ife (now Obafemi Awolowo University), Ile Ife, for a bachelor's degree in English, attending from 1967 to 1969. In 1969 she transferred to the UK to complete her studies, this time round, in insurance, in London and Edinburgh, Scotland, from 1970 to 1974. She completed her education with a certificate as confidential secretary from Pitman College in 1976. She returned to Nigeria in 1976.
Жеке өмір
Ол генерал Обасанжоға үйленді, одан Олумуива Обасанжо деген бір ұлы болды, ол 1977 жылы дүниеге келді. Олсегун Обасанжо генерал Муртала Мохаммедтің қазасынан кейін Нигерияның Мемлекет басшысы және Қарулы күштерінің Бас қолбасшысы болған еді.
She married General Obasanjo with whom she had one son; Olumuyiwa Obasanjo born in 1977. Olusegun Obasanjo had just become Head of State and Commander in Chief of the Nigerian Armed Forces, following the assassination of General Murtala Mohammed.
Нигерияның бірінші ханымы
1999 жылы күйеуі президент болып сайланғаннан кейін Нигерияның бірінші ханымы болған Обасанжо, мүңкісіз және/немесе мүмкіндігі шектеулі балаларға көмек көрсету үшін «Балаларға қамқорлық қоры» құрды. Нигерияның бірінші ханымы ретінде Обасанжо әйелдердің жыныс мүшелерін кесуге қарсы күреске қосылды және 2003 жылдың 6 ақпанында бұл күнді әйелдердің жыныс мүшелерін кесуге қарсы халықаралық төзімділік күні деп жариялады. «Шекарасыз журналистер» ұйымы 2005 жылдың 2 мамырында Лагос қаласындағы «Нигерияның орталық-батысы» газетінің редакторы Оробоса Омо Оджо Стелла Обасанжоның бұйрығымен тұтқындалып, Акуре түрмесіне қамалғанын хабарлады. Оның тұтқындалуына себеп болған нәрсе – өткен аптада жарық көрген «Ашкөз Стелла» деген тақырыптағы оған қатысты мақала болды.
When she became Nigeria's First Lady in 1999, following the election of her husband as president, Obasanjo established Child Care Trust, for the care of underprivileged and/or disabled children. As First Lady of Nigeria, Obasanjo joined the Campaign Against Female Genital Mutilation and on 6 February 2003, she declared the day the International Day of Zero Tolerance to Female Genital Mutilation. Reporters Without Borders reported that Orobosa Omo Ojo, the publisher of the Lagos based Nigerian Midwest Herald, was arrested on Stella Obasanjo's orders on 2 May 2005 and taken to Akure prison. His arrest was prompted by an article the previous week about her, headlined "Greedy Stella".
Өлім
Обасанжо 2005 жылғы 23 қазанда Испанияның Марбелья қаласындағы Пуэрто-Банустағы жеке медициналық клиникада косметикалық операцияның салдарынан 59 жасында қайтыс болды. Сотта "АМ" деп танылған хирург 2009 жылғы қыркүйекте "салқылықтан туған адам өлтіру" қылмысы бойынша бір жылға бас бостандығынан айырылды, үш жылға медициналық қызметтен шеттетілді және Стелла Обасанжоның ұлына 120 000 евро (шамамен 176 000 АҚШ доллары) өтемақы төлеуге міндеттелді. Прокурорлар екі жылдық түрме жазасы мен бес жылдық медициналық қызметтен шеттетуді сұраған. Нигерия үкіметіне өтемақы төлеу туралы өтініш қабылданбады. Дәрігер май сору процедурасы үшін арналған түтікшені Обасанжоның іш қуысына дұрыс орнатпаған. Осының салдарынан оның тоқ ішегі тесіліп, бауыры жарақаттанды. Операциядан кейін дәрігер ұялы телефонына бірден жауап бермеген және Обасанжоны төрт сағатқа жалғыз қалдырған.
Obasanjo died at age 59 from complications of cosmetic surgery at a private health clinic in Puerto Banús, Marbella, Spain, on 23 October 2005. The surgeon, identified only as "AM" in court, was sentenced to one year of imprisonment in September 2009 on a charge of "causing homicide through negligence", disqualified from medicine for a period of three years and ordered to pay €120,000 (approximately US$176,000) in compensation to Stella Obasanjo's son. Prosecutors had requested a two year jail term and five year disqualification. A request for compensation for the Nigerian government was also rejected. The physician had misplaced a tube designed for a liposuction procedure into Obasanjo's abdominal cavity. She sustained a punctured colon and lacerated liver The doctor did not immediately answer his mobile phone when called after performing the operation and reportedly left Obasanjo for four hours.