Кіріспе

HMAS Manoora (L 52) – Австралия Корольдік теңіз флотының (RAN) кемесі болды. Бастапқыда АҚШ Әскери-теңіз флоты үшін Fairfax County деген атпен салынған, кеме 1994 жылы қызметтен босатылып, RAN-ға сатылды. Австралиялық қызметке сол жылы енгенімен, кеме бастапқы дизайнынан көп өзгертілді және онжылдықтың соңына дейін толыққанды жұмыс істеуге кіріспеді. Австралиядағы қызметі барысында Манора Ауғанстандағы соғысқа қатысты, сондай-ақ Соломон аралдары мен Шығыс Тимордағы бейбітшілік операцияларында болды. 2001 жылы кеме «Тампа» оқиғасына қатысты, ол норвегиялық жүк кемесі мен пана іздеушілер тобына қатысты дипломатиялық инцидент еді. 2010 жылдың соңында Манора мен оның серік кемелері бірнеше мәселелер анықталғаннан кейін «операциялық тоқтау» күйіне қойылды. 2011 жылдың басында Манораны жөндеудің өте қымбат екені жарияланды және ол 2011 жылдың 27 мамырында қызметтен босатылды. Кеме 2013 жылы сүтеу үшін сатылды.

Құрылыс

Кеме АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы Ұлттық болат және кеме құрылысы компаниясымен салынды.

Көшіру және қайта құру

1990 жылдардың басында RAN арнайы оқу және тікұшақтармен қамтамасыз ету кемесімен алмастыру мақсатында сатып алу жобасын бастады. Жобаның бұрыс талаптарын қанағаттандыру үшін шамамен 500 миллион австралиялық долларға жуық құнмен арнайы салынған кеме қажет болды. «Фэрфакс округі» экипажы АҚШ Әскери-теңіз күштерімен бірге Австралияға баруға тиіс болды. 1994 жылдың 28 маусымында «Сагино» кемесі декоммиссияланып, қайта комиссияланатын болған кезде, АҚШ Конгресі он бес «Ньюпорт» кемесін шетелге жібермеу туралы шешім қабылдағанын жариялады. Бұл шешімге АҚШ Сенатының Қарулы Күштер комитетінің АҚШ президенті Билл Клинтонға АҚШ Әскери-теңіз күштерінің амфибиялық соғыс қабілетінің төмендеп бара жатқаны туралы қысым көрсету әрекеті себеп болды. Сонымен қатар, басқа сенатор Мароккодағы адам құқықтары мәселесіне алаңдаушылық білдірді (кеме алуға жоспарланған тағы сегіз елдің бірі). Австралияға сату тамыздың басында ғана мақұлданды, ал «Фэрфакс округі» қыркүйек айында Сиднейге келді және 1994 жылдың 27 қыркүйегінде RAN-ге тапсырылды. Екі кеме де Австралияға келгеннен және комиссияланғаннан кейін «Канимбла» мен «Манора» екі жыл бойы Шығыс флот базасында тұрды. 1996 жылдың маусымында олар Ньюкасл қаласындағы «Forgacs Shipyard» кеме құрылыс орнына көшірілді, онда олар танктерді түсіретін кемелерден амфибиялық соғысқа қолданылатын көлікке айналдырылды. Айналдыру үшін «Ньюпорт» класының негізгі ерекшеліктері – мұрындық есіктері, кран және танк пандусы алынып тасталды. Үш «Sea King» немесе төрт «Blackhawk» тікұшағына арналған ангар қосылды, ал артқы тікұшақ алаңы нығайтылды. «Chinook» тікұшақтары артқы палубаға қона алады және көтеріле алады, бірақ ұзақ мерзімге тасымалдауға болмайды. Жөндеу жұмыстары 1995-1996 жылдар аралығында жоспарланған, ал бірінші болып «Манора» жаңартылды. «Манора» 2000 жылдың қаңтар айында пайдалануға берілді. Қыркүйек және қазан айларында «Манора» 2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының қауіпсіздік операцияларына қатысты. 2001 жылдың тамызында «Манора» «Tampa оқиғасына» қатысты, бұл саяси инцидент Австралия үкіметінің Тимор теңізінде зақымданған кемеден құтқарылған пана іздеушілерді алып бара жатқан норвегиялық жүк кемесіне Австралия суларына кіруге тыйым салғаннан кейін туды. 438 пана іздеуші «Tampa» кемесінен «Манораға» көшірілді, содан кейін олар Наурудағы ұстау орталықтарына жеткізілді. Кеме қайта оралған сапарында Ирактан сегіз балықшыны шығанақтың ортасынан құтқарып алды. Кеме қазан айының соңына дейін аймақта болды, ол логистикалық және медициналық қолдау базасы ретінде, сондай-ақ кездесулер өткізу орны ретінде қызмет етті. Қыркүйек айында «Манора» Гуадалканалдан құлаған Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштерінің «Iroquois» тікұшағын іздеуге және құтқаруға пайдаланылды. «Манора» 2004 жылдың сәуір және мамыр айларында кең ауқымды жөндеуден өтті. «Манора» Сиднейге ресми түрде кірген он үш кемелердің бірі болды және тексеру үшін портода тігізілді. 2010 жылдың наурыз айында аяқталған RAN ұрыс наградалары жүйесін қайта қарау нәтижесінде «Манораға» бұрынғы кеменің наградаларымен қоса, «Персия шығанағы 2002» наградасы ретроспективті түрде берілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

2010 жылдың қыркүйек айының соңында "Манора" және "Канимбла" кемелері кемелерде анықталған бірнеше мәселелерге байланысты "операциялық тоқтау" үшін Шығыс флоттық базасына жеткізілді. Олардың ішінде үлкен көлемдегі коррозия, палубалық кран және дабыл жүйесіндегі ақаулар, қозғалтқыш, электр генераторлары мен кондиционерлерді күрделі жөндеу, байланыс құралдарын жаңарту болды. "Манора" 2011 жылдың 27 мамырында Шығыс флоттық базасында қызметтен босатылды. "Манора" экипажы 2011 жылдың соңында Австралияға келген бұрынғы британдық Корольдік флоттық көмекші кемесіне, сондай-ақ 2014 жылдан бастап пайдалануға берілген десанттық кемелерге ауыстырылды. Дегенмен, үкімет бұл жобадан бас тартты, себебі кемелерді батыруға дайындауға әрқайсысына 4 миллион доллар жұмсалады және бұл фрегаттың даулы батырылуына ұқсас реакция тудыруы мүмкін еді. Оның орнына "Манора" бөлшектерге таратылуға тиіс болды, оның металл сынықтарының құны шамамен 2,5 миллион долларға бағаланды. Кемелерді жою бойынша тендер 2012 жылдың маусым айында басталды, ал 2013 жылдың 20 мамырында келісімшарт Southern Scrap Recycling компаниясына тапсырылды.