Джордж Бассман: Әндер мен киноның шебері

Кіріспе

Джордж Басман (7 ақпан 1914 – 26 маусым 1997) – американдық композитор және әндерді аранжировкалаушы.

Өмірбаян

Нью-Йорк қаласында украин және литвалық еврей эмигранттардың ұлы ретінде дүниеге келген Бассман кейін Бостон қаласында өсіп, бала кезінде Бостон консерваториясында музыка оқуды бастады. Ол оркестрлеу және композицияны ресми түрде оқыды, бірақ жасөспірім шағында әкесінің қарсылығына қарамастан үйден шығып, көшпелі джаз тобында фортепианода ойнады, содан кейін Нью-Йоркте Флетчер Хендерсонның аранжировщигі болып жұмыс істеді. Осы жұмысы арқылы ол өркендеген свинг/биг-бенд сахнасының бір бөлігіне айналды және көп ұзамай әндер жаза бастады. Бассман мансабының шыңына жеткен кезде Нед Вашингтонмен бірге Томми Дорсидің тобы үшін "I'm Getting Sentimental Over You" әнін жазды. Бассман радиода Андре Костеланецтің аранжировщигі ретінде де жұмыс істеді және 1930 жылдардың ортасында Голливудқа көшіп келді. Оның алғашқы кино жұмыстарының бірі – Фред Астердің "A Damsel in Distress" фильміндегі Гершвин әндерін оркестрлеу болды. Кейін ол MGM студиясында жұмыс істеді, онда Маркс бірлестігінің фильмдеріне – "Жарыстардағы күн", "Батысқа қарай" және "Үлкен дүкенге" музыка жазды, сондай-ақ "Lady Be Good" және "Cabin in the Sky" сияқты мюзиклдерге музыка жазуға немесе аранжировка жасауға қатысты. Ол Metro Goldwyn Mayer студиясының 1939 жылғы "Оз сиқыршысы" мюзиклінде де жұмыс істеді (онда ол торнадо сахнасында, мак егісінде және Изумруд қаласының көптеген эпизодтарында қолданылған фоновую музыканы оркестрледі), "Қарулы қыздар" және "Менің және менің қызым үшін" фильмдерінде де жұмыс істеді. MGM-де жұмыс істеген кезінде ол RKO студиясына оралып, Ричард Роджерс/Лоренц Харттың "Too Many Girls" мюзиклінің экранға бейімделуін қадағалады. Ол Винсенте Миннеллидің "Сағат" және Тай Гарнеттің "Пошташы әрқашан екі рет қоңырау шалады" фильмдерінде де жұмыс істеді. Бассманның мансабы Қызыл қорқыныш кезінде үзіліске ұшырады, өйткені ол Америкалық қызметкерлер комитеті алдындағы куәлігінде бұрын коммунистік партияның мүшесі болғанын мойындады (оның анасы 1910 жылдары коммунист болған, ол кезде бұл 1950 жылдардағыдан мүлдем басқа мағынаға ие болған). Бассман студиялар өзіне есіктерін жапқаннан кейін Голливудтан кетіп, Нью-Йоркке оралды, онда театр әлі де оған ашық екенін көрді. Ол Тед Рояльмен бірге "Guys and Dolls" шоуының оркестрлеушісі болды, сондай-ақ әртүрлі шоулар мен ревюларға музыка жазды. Голливуд оған жабық болғанына қарамастан, Бассман теледидардың алғашқы жылдарында түрлі тікелей эфирлік шоулардың композиторы және дирижері ретінде жұмыс істей алды, сонымен қатар тікелей эфирлік теледидар антологиялық сериясы үшін де музыка жазды. Ол тәуелсіз продюсерлер оны жұмысқа алуға дайын болғандықтан, фильмдер саласында да жұмыс істеді. Осы кезеңдегі ең жақсы сазгерліктерінің бірі – "Джо Луис тарихы" (1955) үшін жазған музыкасы болды; сонымен қатар ол Голливудтағы "Марти" (1955) фильміне музыка жазуға шақырылды, ал Columbia студиясы оны 1958 жылы "Түн ортасында" фильміне музыка жазуға тартты. Бассман қара тізімнен шығып, көп қиындықсыз жұмыс істей бастады, бірақ кейін, таңғаларлықтай, он жылдан астам уақыттан кейін MGM студиясына оралғанда оның кәсіби сәттілігіне тоқет келді. Ол "Ride the High Country" (1962) фильмінде жеңіске жете алатын фильмнің режиссері Сэм Пекинпа және өндірушілерімен келіспеді. Ол өзінің кино мансабын "Почтамен тапсырылатын қалыңдық" (1964) фильмімен аяқтады және бірнеше музыкалық шығармалары (оның ішінде Бонни мен Клайдқа жазған музыкасы) қабылданбады. 1961 жылы Лас-Вегастағы "Фламинго" қонақ үйінде дебют жасаған Митзи Гейнордың алғашқы түнгі клубтағы бағдарламасының барлық музыкасын аранжировкалады. Карьерасының соңында ол 1922 жылы Джордж Гершвин мен Бадди ДеСилваның бір актілі джаз операсы "Көк дүйсенбіні" қайта аранжировкалады. Бұл нұсқасы жазылған. 1960 жылдардың соңында ол Голливудтың тұлғалары мен жергілікті бридж шеберлеріне қызмет көрсететін Сансет Стрипте орналасқан "Савой" келісімшарт бридж клубына иелік етіп, оны басқарды.

Born in New York City to a Ukrainian and Lithuanian Jewish émigré couple, Bassman was later raised in Boston and began studying music at the Boston Conservatory while still a boy. He studied orchestration and composition formally, but in his teens he left home against his father's wishes to play piano in an itinerant jazz group, and subsequently worked as an arranger for Fletcher Henderson in New York. Through that gig, he became part of the burgeoning swing/big band scene and was soon writing songs as well. Bassman peaked in that career when he and Ned Washington wrote "I'm Getting Sentimental Over You" for the bandleader Tommy Dorsey. Bassman also worked in radio as an arranger for Andre Kostelanetz, and made the move to Hollywood in the mid 1930s. Among his earliest film jobs was orchestrating the Gershwin songs in the Fred Astaire movie A Damsel in Distress at RKO. He later went to work at MGM, where he composed music for the Marx Brothers vehicles A Day at the Races, Go West, and The Big Store, as well as writing or arranging music for such musicals as Lady Be Good and Cabin in the Sky. He also worked on Metro Goldwyn Mayer's 1939 musical The Wizard of Oz (for which he orchestrated the background music used in the tornado scene, poppy field scene and many of the Emerald City sequences), Babes in Arms, and For Me and My Gal. During his work at MGM, he returned to RKO to supervise the adaptation of the Richard Rodgers/Lorenz Hart musical Too Many Girls to the big screen. He also worked on dramas, including Vincente Minnelli's The Clock and Tay Garnett's The Postman Always Rings Twice. Bassman's career was interrupted in the midst of the Red Scare, however, when he admitted in testimony before the House Un American Activities Committee that he had been a member of the Communist party (it was virtually a family legacy, his mother apparently having been a dedicated Communist in the 1910s, when it had a very different meaning than it did in the 1950s). Bassman left Hollywood after the studios closed their doors to him and returned to New York where he found the theater still open to him. He was engaged to orchestrate the show Guys and Dolls (with Ted Royal), and also composed music for various shows and revues. Although Hollywood was closed to him, Bassman was able to work in television in its early days, as a composer for various live shows and also as a conductor; he eventually composed the music for the live television anthology series Producers' Showcase as well. He also quietly kept his hand in movies, where independent producers were willing to hire him. Among his best scores during this period was his music for The Joe Louis Story (1955); he also got hired to write some music for the Hollywood movie Marty (1955), and Columbia hired him in 1958 to score Middle of the Night. Bassman had seemingly beaten the blacklist, and without too much inconvenience, but then his professional luck ran out, oddly enough upon his return to MGM for the first time in more than a decade. He clashed with the makers (including director Sam Peckinpah) of what could have been a triumphant comeback, on Ride the High Country (1962). He closed out his film career with Mail Order Bride (1964), and saw several of his scores (including one for Bonnie and Clyde) rejected. In 1961 he arranged all the music for Mitzi Gaynor's very first nightclub act which debuted at The Flamingo Hotel in Las Vegas. Late in his career, he re orchestrated the 1922 one act jazz opera by George Gershwin and Buddy DeSylva, Blue Monday. This version has been recorded. In the late 1960s, he acquired ownership of and operated the Savoy Club, a contract bridge club located on Sunset Strip catering to Hollywood personalities and local bridge professionals.

Өлім

Басманның кейінгі өмірі қайғымен толы болды – оның жеке өмірі үш некеден өтті, ал соңғысы бір жылға жетпей аяқталды. 1970-жылдардың аясында ол мансабынан қол үзді, содан кейін нашар серіктерге ілесіп кетті. Ол өзінің кәсібінде ұмытылып, 1997 жылы Лос-Анджелесте жалғыз дүниеден озды.