Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мануэль Жоэль (немесе Джоэль; 19 қазан 1826 – 3 қараша 1890) – неміс еврейі, философ және уағызшы. Ол Позен ұлы княздығының Бирнбаум қаласында (Миędzychód) дүниеге келген. Бірнеше жыл бойы Зехария Франкель құрған Бреслау раввиндік семинариясында сабақ бергеннен кейін, 1863 жылы ол Бреслау раввині қызметінде Абрахам Гейгердің орнына келді. Ол Акиба мектебінің тарихына, сондай-ақ еврей философиясының тарихына маңызды үлес қосты, оның Ибн Габирол және Маймонид туралы мақалаларының құндылығы жоғары. Бірақ оның ең әсерлі еңбегі еврей философиясы мен орта ғасырлық схоластика арасындағы байланысқа арналған. Ол Альберт Магнустың кейбір идеяларын Маймонидтен алғанын, ал Спинозаның сол авторға, сондай-ақ Хасдай Крескасқа қарыз болғанын көрсетті. Бұл мақалалар екі томдық «Beiträge zur Geschichte der Philosophie» (1876) жинағында жарияланды, ал тағы екі томдық «Blicke in die Religionsgeschichte» (1880–1883) христиан дәуірінің алғашқы ғасырларындағы діни ойдың дамуына жарық түсірді. Жоэльдің уағыздары да кеңінен танымал болды. Ол шебер оратор болмаса да, ақылға салып сөйлеуі тиімді болды, ал оның үш томдық «Predigten» (авторы қайтыс болғаннан кейін жарық көрген) көптеген оқырмандарға жол тапты. Жоэль 1872 жылы Жаңа синагог аяқталғанда реформалық еврей қауымының бас раввині болды. Ол 1890 жылы Бреслауда қайтыс болды.
Manuel Joël (or Joel; October 19, 1826 – November 3, 1890) was a German Jewish philosopher and preacher. He was born in Birnbaum (Międzychód), Grand Duchy of Posen. After teaching for several years at the Breslau rabbinical seminary, founded by Zecharias Frankel, in 1863 he became the successor of Abraham Geiger in the rabbinate of Breslau. He made important contributions to the history of the school of Aqiba as well as to the history of Jewish philosophy, his essays on Ibn Gabirol and Maimonides being of permanent worth. But his most influential work was connected with the relations between Jewish philosophy and the medieval scholasticism. He showed how Albertus Magnus derived some of his ideas from Maimonides and how Spinoza was indebted to the same writer, as well as to Hasdai Crescas. These essays were collected in two volumes of Beiträge zur Geschichte der Philosophie (1876), while another two volumes of Blicke in die Religionsgeschichte (1880 1883) threw much light on the development of religious thought in the early centuries of the Christian era. Equally renowned were Joel's pulpit addresses. Though he was no orator, his appeal to the reason was effective, and in their published form his three volumes of Predigten (issued posthumously) found many readers. Joël was the chief rabbi of the reform Jewish congregation when the New Synagogue was completed in 1872. He died in 1890 in Breslau.
Екіншілік әдебиет
Джордж Й. Колер, «Мануэль Джоэл Талмудты қорғауда – Он тоғызыншы ғасырдағы Германиядағы діни антисемитизмге либералдық жауаптар», «Еврей одағы колледжінің жылдық баяндамасы» 79, (2008/2010), 141–163 беттер.
Гёрге К. Хассельхофф «Мануэль Джоэл және Канттың нео-маймонидалық жаңалығы», Джеймс Т. Робинсон (ред.) «Маймонидизм мәдениеттері», Брилл (2009).
George Y. Kohler, “Manuel Joel in Defense of the Talmud – Liberal Responses to Religious Antisemitism in Nineteen Century Germany”, Hebrew Union College Annual 79, (2008/2010), p. 141 163
Görge K. Hasselhoff "Manuel Joel and the Neo Maimonidean Discovery of Kant", in: James T. Robinson (ed.) The Cultures of Maimonideanism, Brill (2009)