Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Папуа - Жаңа Гвинеядағы эрозияға ұшыраған қалқан тәрізді жанартау.
Eroded shield volcano in Papua New Guinea
Флора мен фауна
Гилву тауының беткейлерінде әртүрлі биомалар кездеседі. Арасында және аралығында төменгі таулы жаңбырлы орман орналасқан, онда Нотофагус және Элаеокарпус ағаштары басым, ірі Панданус түрлері, оның ішінде Freycinetia, өрмелі бамбук, көптеген имбирлер, орхидеялар, папоротниктер, шөптер мен бұталар, соның ішінде Бегония өседі. Құс фаунасында эндемикалық кішкентай казуары бар. Одан жоғарырақ – жоғарғы таулы жаңбырлы орман немесе мохты орман, онда мохпен қапталған Quintinia және Papuacedrus және Podocarpus сияқты ағаштар өседі. Жер беті әртүрлі папоротниктерге, оның ішінде Блехнум, жұқа папоротниктерге және әлемдегі ең үлкен мохқа (Dawsonia superba) дейін жабылады. Рододендрондар ағаштарда эпифиттер ретінде, ал бұлтты орман орхидеялары да өседі. биіктігінде мохты орман субальпий шалғынды далаға ашылады. Бұл көшу соңғы мұздық максимум кезіндегі мұзжатырдың шегін көрсетеді. Шалғынды далада биік, эндемикалық ағаш тәрізді папоротниктер мекендейді. Вероника, Виола және Гаультерия сияқты ұсақ гүлдер шөп арасында өседі. Мұздықтармен ойылып жасалған арналарда өзендер ағып жатыр, ал ылғалды батпақтарда жер бетінде басқа еш жерде кездеспейтін бақа түрлері тіршілік етеді. Бұл сондай-ақ, жүнді жер кускусының – опсумның бір түрінің мекені. Мұздың әсері азайған қорғалған аймақтарда субальпий жаңбырлы орманның қалдықтары сақталып қалған. Бұл орманды қызыл рододендрон мен диморфантералар мекендейді, ал бұтақтарда ақ сақалды лишайлар ілініп тұрады. биіктігінен жоғары, кең алпілік платода, Astelia, жастықша тәрізді өсімдіктер мен мохтарды көптеген шағын көлдердің жанында табуға болады, сондай-ақ тасты жерлерде альпілік жидектер (Vaccinium) және астралар өседі.
The slopes of Mt. Giluwe exhibit a number of different biomes. Between and is the lower montane rainforest dominated by Nothofagus and Elaeocarpus with large Pandanus including the climbing Freycinetia, climbing bamboo, many gingers, orchids, ferns, herbs and shrubs including Begonia. Avian fauna include the endemic dwarf cassowary. Above this is the upper montane rainforest or moss forest, with stunted moss shrouded trees such as Quintinia and conifers including Papuacedrus and Podocarpus. The ground is covered in ferns of all types including Blechnum, filmy ferns and the world's largest moss (Dawsonia superba) up to tall. Rhododendrons grow as epiphytes in the trees as do specialised cloud forest orchids. At , the moss forest opens into subalpine grassland. This transition marks the extent of glaciation during the last glacial maximum. The grassland is inhabited by towering endemic tree ferns. Tiny wildflowers grow amongst the tussock grasses including Veronica, Viola and Gaultheria. Streams flow in beds once scoured by glaciers, and wet bogs contain frog species found nowhere else on earth. This is also the domain of the endemic woolly ground cuscus, a species of possum. Patches of relict subalpine rainforest cling to the sheltered areas where frost is lessened. Scarlet Rhododendron and Dimorphanthera abound in the gnarled dwarf forest and white beard lichens hang in the branches. Above on the vast alpine plateau, creeping Astelia, cushion plants and mosses can be found near the numerous tarns, along with alpine blueberries (Vaccinium) and asters in rockier areas.