Кіріспе

Валь ди Ното (сөзбе-сөз "Ното провинциясы") – Сицилияның оңтүстік-шығыс бөлігінің үштен бірін қамтитын тарихи және географиялық аймақ; оның басым бөлігі әктасты Гиблеялық үстіртен тұрады. Тарихи тұрғыдан, бұл Сицилияның үш аймағының бірі болған.

Тарих

Валь-ди-Нотодағы ең көне тіркелген елді мекен – б.з.д. 664 жылы Палаццоло Акреиде жақын орналасқан ежелгі Акрай қаласы болды. Ол Сиракузадағы Коринфтік қоныстың алғашқы колониясы еді. Валь-ди-Нотоның елді мекендері 1693 жылғы Сицилиядағы зор жер сілкінісі кезінде толығымен қирады. Жер сілкінісінен кейін көптеген қалалар Ното және Граммичеле сияқты толығымен жаңа орындарда қайта салынды. Сол кездегі билеушілер, Испания патшалары, ақсүйек Джузеппе Ланцаға қираған қалаларды қайта жобалауға ерекше құқық берді, ол бұл жұмысты барокко және ренессанс стилінде жаңа қалаларды сәулеттік тұрғыдан үйлесімді етіп жобалау арқылы іске асырды. Жаңадан құрылған елді мекендер қайта жобаланды, олардың ортасында қала алаңы орналасты, ал одан көшелер радиалды түрде сыртқа қарай таралатын болды. Шіркеулер, монастырьлар және сарайлар сияқты маңызды құрылыстар осы жаңадан салынған көшелер бойындағы назар ошақтары ретінде стратегиялық түрде орнатылды, олар торлы жүйе құрады. Көптеген жеке қалалар ерекше мінезге ие болу үшін қайта салынды, мысалы, Граммичеле қаласы алтыбұрышты пішінде салынды, ал қала алаңы орталық жерде, шіркеу мен қала әкімшілігі орналасқан жерде болды. Қалалар сицилиялық барокко стилінде қайта салынды, оның ең танымал мысалы – өзінің әдемі барокко сәулетімен танымал туристік орынға айналған Ното қаласы.

Археология

Анжи қаласының қираған қалдықтарын 16 ғасырда тарихшы Томас Фуэнтес қайта ашты. 19 ғасырдың басында барон Габриэль Алли жүргізген арнайы қазба жұмыстары Шығыс Сицилияның алғашқы тарихына қатысты маңызды артефакттарды таба алды.

Қазіргі күн

2002 жылдың маусым айында ЮНЕСКО Валь-ди-Ното қалаларын "Еуропада барокко өнерінің қалыптасқан және соңғы даму сатысын көрсететін" деп Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізді. Тізімге енген қалалар: Калтагироне, Катаниядағы Мителло, Катания, Модика, Ното, Палаццоло Акриде, Рагуза және Сцикли.