Бертольд Любеткин: Грузин-британдық архитектор және модернизмнің шебері
Berthold Lubetkin
Бертольд Любеткин – британдық-георгиялық архитектор, Ұлыбританиядағы модернизмнің негізін қалаушы. Highpoint, Penguin Pool сияқты атақты жобалардың авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузиялық британдық сәулетші Бертольд Романович Любеткин (14 желтоқсан 1901 – 23 қазан 1990) – грузин және британдық сәулетші, 1930-шы жылдары Ұлыбританияда модернистік дизайнды дамытуға үлкен үлес қосты. Оның еңбектеріне Highpoint тұрғын үй кешені, Лондон зообағындағы Пингвин бассейні, Финсбери денсаулық сақтау орталығы және Спа Грин эстатесы кіреді.
Georgian British architect
Berthold Romanovich Lubetkin (14 December 1901 – 23 October 1990) was a Georgian British architect who pioneered modernist design in Britain in the 1930s. His work includes the Highpoint housing complex, the Penguin Pool at London Zoo, Finsbury Health Centre and Spa Green Estate.
Алғашқы жылдар
Оның 1903 жылы Варшавада туғанын растайтын куәліктер болғанымен, Любеткин оларды Қызыл Армияда өткізген уақытын жасыру үшін қолданған жалған құжаттар деп мәлімдеді. Ол Тбилисиде (қазіргі Грузияның астанасы) еврей отбасында дүниеге келген деп саналады. Оның әкесі Роман (Рубен) Аронович Любеткин (1885, Санкт-Петербург – 1942, Аушвиц) теміржол инженері болған. Любеткин Мәскеу мен Ленинградта оқыды, онда 1917 жылғы Ресей революциясын бастан өткерді және көше мерекелеріне қатысушы ретінде де, ВХУТЕМАС студенті ретінде де конструктивизмнің элементтерін бойына сіңірді. 1920 жылдары Любеткин Парижде Жан Гинзбургпен серіктестікте жұмыс істеді, олар Версаль даңғылының 25-үйінде пәтерлер үйін жобалады. Парижде ол Еуропалық авангардтың көрнекті өкілдерімен, соның ішінде Ле Корбюзьемен де байланыс жасады. Ол конструктивизм тақырыбындағы пікірсайыстарға қатысуын жалғастырды, Бордода КСРО үшін сауда павильонын жобалады және Кеңестер сарайы конкурсына қатысты, онда оның жобасы іріктеуден өтті.
Although certificates exist stating that his birth was in Warsaw in 1903, Lubetkin described these as false documents which he had used to conceal time spent in the Red Army. It is believed he was born in Tbilisi (now the capital of Georgia), into a Jewish family. His father, Roman (Reuben) Aronovich Lubetkin (1885, Saint Petersburg – 1942, Auschwitz), was a civil engineer for the railroad. Lubetkin studied in Moscow and Leningrad where he witnessed the Russian Revolution of 1917 and absorbed elements of Constructivism, both as a participant in street festivals and as a student at VKhUTEMAS. Lubetkin practised in Paris in the 1920s in partnership with Jean Ginsburg, with whom he designed an apartment building on #25 Avenue de Versailles. In Paris, he associated with the leading figures of the European Avant Garde including Le Corbusier. He continued to participate in the debates of Constructivism, designing a trade pavilion for the USSR in Bordeaux and participating in the Palace of the Soviets competition, for which his entry was shortlisted.
1930 жылдары Тектонда
1931 жылы Кеңес Одағынан Лондонға көшіп келген Любеткин британдық өнер сыншысы Герберт Ридпен байланысты суретшілер қауымдастығына орналасты. Лондонда ол “Тектон” сәулет фирмасын құрды. “Тектонның” алғашқы жобаларына Лондон зообағының ескерткіш ғимараттары – гориллалар үйі және пингвин бассейні (Наум Габоның ықпалын анық көрсетеді) кірді. 1934 жылы Любеткин Англиядағы алғашқы және жалғыз модернистік терассалық үйлерді Пламстедтегі 85–91 Genesta Road мекенжайында, Виктория заманының қала маңындағы тығыз орналасқан аймақта жобалады және салды. Бұл үйлер әлі күнге дейін таңғажайып көрініс тудырады, оларды викториялық терассалар қоршап тұр, және II дәрежелі тізімге енгізілген. Любеткин мен “Тектон” 1936 жылы Архитекторлар мен техниктер ұйымын құрды. “Тектонға” Лондон зообағы Уипснадедегі қорық паркі үшін ғимараттар жобалауды, ал Дадлиде жаңа зообақты жобалауды тапсырды. Дадли зообағы он екі жануарларға арналған қоршаудан тұрады және Ұлыбританиядағы ерте модернизмнің бірегей үлгісі болды. 1979 жылы бұзылған пингвин бассейнінен басқа, барлық бастапқы қоршаулар сақталған. 20 ғасырлық қоғамның айтуынша: “Дадлидегі ойын-сауық павильондарында барлық сәулет өнерінің жоғары мақсатын еске алуға шақыру бар, ол тек материалдық қажеттіліктерді ғана емес, сонымен қатар шабыттандыру және қуанту тілегін де қамтиды”. “Тектонның” тұрғын үй жобаларына Сиденхемдегі жеке үйлер, жоғарыда аталған Пламстедтегі 85–91 Genesta Road мекенжайындағы модернистік терассалар, Хейвардс Хиттегі Sunnywood Drive көшесіндегі жеті үй және ең танымал – Хайгейттегі Highpoint пәтерлері кірді. Highpoint One-ды Ле Корбюзье ерекше мақтады, ал Highpoint Two кіреберісіндегі өрнекті қасбеті мен кариатидтері бар сюрреалистік стильде болды. Финсбери қалалық округінің Еңбек партиясы кеңесі 1938 жылы аяқталған Финсбери денсаулық орталығын іске қосу арқылы “Тектонның” маңызды демеушісі болды. Любеткин мен “Тектонның” Финсберидегі жетістігі – модернизмнің эстетикалық және саяси амбицияларын Бороның радикалды муниципалды социализмімен біріктіру болды. Денсаулық сақтау орталығы үш негізгі модернистік идеал арасындағы шиеленісті шешті. Біріншіден, әлеуметтік функция: аудан тұрғындары үшін денсаулық сақтауға тегін қол жеткізу (Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінен он жыл бұрын). Екіншіден, саяси: әлеуметтік игілік енді қайырымдылық немесе үміт арқылы емес, демократиялық жолмен сайланған және есеп беретін муниципалдық билік тарапынан, жергілікті салық есебінен қамтамасыз етілді. Үшіншіден, “Тектонның” жұмысын ерекшелендіретін элемент – эстетика. Ғимараттың плиткамен қапталған қасбеті қоршаған шұңқырлардан жоғары көтерілді, оның рационалды тұжырымы прогрестің рационалды аяғы ретінде социалистік болашақтың идеалын бекітті; Любеткиннің сөзімен айтқанда, сәулет “жаңа әлемді шақырып тұрды”. Любеткиннің модернизмі – “қарапайым адамдар үшін еш нәрсе де жақсы емес” – отызыншы жылдардағы Британияның таптық қанағаттандыруына қарсы күресті. Бірақ “Тектонның” Финсберидің ықжалды аудандарын заманауи пәтерлі тұрғын үйлермен алмастыру жоспарлары 1939 жылы соғыс басталғанда тоқтатылды. Парадоксалды түрде, соғыс Любеткиннің жұмысын радикалды шеттен негізгі ағымға итерді. Соғыс барысында британ үкіметі бейбіт уақытта әділ қоғам құру идеясына көбірек бейімделді. Бұл идея насихат арқылы өрнектелді, модернистік сәулет осы жарқын болашақтың көрнекті бейнесі болды. Абрам Геймс модернизмнің уәдесін, оның ішінде Финсбери денсаулық орталығын, соғыстан бұрынғы Ұлыбританияның қорқынышты шындығымен салыстыратын плакаттар сериясын жасады. Әр плакаттың мағынасыз тақырыбы: “Сіздің Ұлыбританияңыз – қазір оны үшін күресіңіз”. Осы саяси өзгерістердің тағы бір белгісі 1941 жылы Ленинге ескерткіш орнату болды. Любеткин жобалаған ескерткіш 1902–1903 жылдары Лондонның Холфорд скверінде Ленин тұрған жерді белгіледі. Монумент коммунистік Ресейге және оның идеалдарына қарсы болған адамдар тарапынан бірнеше рет зардап шекті. Нәтижесінде ескерткіш тәулік бойы полиция күзетінде болды.
Emigrating to London in 1931 from the Soviet Union, Lubetkin settled in the artists' community associated with the British art critic Herbert Read, located in Hampstead. In London he set up the architectural practice Tecton. The first projects of Tecton included landmark buildings for London Zoo, the Gorilla House and a penguin pool (clearly showing the influence of Naum Gabo). In 1934 Lubetkin designs and builds the first and only modernist terrace houses in England, in the highly dense Victorian suburban area of Plumstead, at 85–91 Genesta Road, SE18. These houses still represent a surprising sight, surrounded by Victorian terraces, and are Grade II listed. Lubetkin and Tecton set up the Architects and Technicians Organisation in 1936. Tecton were also commissioned by London Zoo to design buildings for their reserve park at Whipsnade and to design a completely new zoo in Dudley. Dudley Zoo consisted of twelve animal enclosures and was a unique example of early Modernism in the UK. All of the original enclosures survive, apart from the penguin pool, which was demolished in 1979. According to the 20th Century Society: 'Encapsulated in the playful pavilions at Dudley is a call to remember the higher calling of all architecture, embracing not just material needs but also the desire to inspire and delight.' Tecton's housing projects included private houses in Sydenham, the already mentioned modernist terraces at 85 91 Genesta Road in Plumstead, south London, and seven houses at Sunnywood Drive, Haywards Heath and most famously the Highpoint apartments in Highgate. Highpoint One was singled out for particular praise by Le Corbusier, while Highpoint Two exhibited a more surreal style, with its patterned facade and caryatids at the entrance. The Labour Party council in the Metropolitan Borough of Finsbury were major patrons of Tecton, commissioning the Finsbury Health Centre, which was completed in 1938. Lubetkin and Tecton's achievement in Finsbury was to unite the aesthetic and political ambitions of Modernism with the radical municipal socialism of the Borough. The health centre resolved the tension between three key modernist ideals. First: a social function; universal access to healthcare free at the point of use for the borough's residents (a decade before the NHS). Second, the political; no longer was social good to be achieved through charity or hope, instead it was provided by a democratically elected and accountable municipal authority, funded through local taxation. And third, the element which made Tecton's work unique, the aesthetic. The building's tiled facade shone above the surrounding slums, its rational conception asserted the ideal of a socialist future as the rational endgame to progress; in Lubetkin's words the architecture "cried out for a new world". Lubetkin's modernism – 'nothing is too good for ordinary people' – laid down a challenge to the class bound complacency of thirties Britain. But Tecton's plans to replace Finsbury's slums with modern flatted housing were stopped by the onset of war in 1939. Paradoxically the war would move Lubetkin's work from the radical fringe to the mainstream. As the fighting progressed, the British government became increasingly committed to the idea of building a fairer society when peacetime came. As this was articulated through propaganda, Modernist architecture became the visual expression for this radiant future. Abram Games designed a series of posters comparing the promise of modernism, one featuring the Finsbury Health Centre, with the appalling realities of pre war Britain. The uncompromising title to each poster was: 'Your Britain Fight for it Now'. A further sign of this political shift was the erection in 1941 of a statue in memorial to Lenin. Designed by Lubetkin, the memorial marked the site of Lenin's lodgings at Holford Square, London in 1902/3. The Monument had been defaced many times by those opposed to Communist Russia and its ideals at the time. This resulted in the monument being placed under 24 hour police guard.
Соғыстан кейінгі
Соғыстан кейінгі Еңбек партиясының жеңісі Текттон бастаған модернизм үмітіне негізделген. Финсбери денсаулық сақтау орталығы жаңа Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі үшін үлгі болды. Любеткиннің көзқарасының маңыздылығын растау үшін Денсаулық сақтау министрі Анеурин Беван 1946 жылдың қысында Тектон/Финсберидің Spa Green Estate-тің іргетасын салды. Spa Green жұмысшы отбасыларына арналған сәнді Highpoint пәтерлерінен көптеген мүмкіндіктерді (лифт, орталық жылу, балкон, бірнеше бағыттан күн сәулесі және керемет шатырлы терраса) бейімдеп, флагмандық мүлік болып қала берді; 1998 жылы ол сәулеттік маңызы үшін жоғары II* санатқа ие болды, ал 2008 жылғы қалпына келтіру бастапқы түс схемасын қайтарды. Spa Green – практика үшін тұрғын үй жобаларының біріншісі, оның ішінде Финсберидің Приориялық жасыл есімдігі және Тектонның Паддингтондағы жұмысы (Денис Ласдун басқарған) Холлфилд есімдігі. Бұлардың барлығы әл-ауқат мемлекетінің сәулетінің басым түрі ретінде пайда болған бруталистік стильмен күрт контрастқа түсетін сәнді, өрнекті стильді көрсетті. Алайда, таңқаларлықтай, Любеткиннің 1940-шы жылдардағы неоконструктивтік модернизмінің бірнеше ерекшеліктері постмодерн сәулетінің негізгі элементтеріне айналды, мысалы, Spa Green-дегі жүзетін шатыр, шаршы "терезелердің" қайталанған топтарымен белгіленген баспалдақтар және өткір бұрышты қиылысқан кездесу залдары. Бұл жобалардың көпшілігі үшін Любеткин мен Тектон Ove Arup-пен конструкторлық инженер ретінде тығыз жұмыс істеді. Spa Green-дегі Arup-тың инновациялық бетон "ұя" құрылымы әр пәтерде ішкі тіректермен кедергісіз ашық көрініс берді, ал оның аэродинамикалық "жел шатыры" киім кептіру және әлеуметтік жиналу үшін ортақ аймақ болды. 1947 жылы Любеткинге Питерли жаңа қалашығының бас жоспарлаушысы және бас сәулетшісі болып тағайындалды, онда ол Моника Фелтонмен тығыз жұмыс істеді. Келесі жылы "Тектон" таратылды. Бұл туралы Любеткин "Тектон" тобының мүшесі Карл Людвиг Франкке жазған хатында "соғыстан кейін Тектон бұрынғы күйінің көлеңкесі ғана болды" деп жазды. Любеткиннің Питерлидің бас жоспарына жаңа азаматтық орталық кірді, ол бірнеше биік мұнараларды ұсынды. Алайда, көмірді өндіру бірнеше жыл бойы қала астында жалғасатын болды, бұл жердің құлау қаупін тудырды. Нәтижесінде Ұлттық көмір басқармасы (ҰКБ), отын және қуат министрлігіне қарасты мекеме ғана, аз тығыздықтағы шашыраңқы құрылысты қарастыратын болды. Көмiр қазуды жалғастыруға мүмкіндік беретін көптеген нұсқаларды зерделеуге қарамастан, ҰКБ өз саясатын өзгертпеді. Любеткин Қалалық және ауылдық жоспарлау министрлігінің қызметкері болғандықтан, бұл министрліктер арасындағы шайқасқа айналды, ал министрліктер арасындағы келіспеушіліктерді шешу үшін кабинет деңгейінде әрекет жасағанына қарамастан, министрліктер арасындағы көзқарас айырмашылығы сақталды. Бюрократиялық даулардың шешілмеуінен ұнжырғасы түскен Любеткин 1950 жылдың көктемінде Питерли жобасынан бас тартты. Оның жобаға қатысқаны туралы жалғыз физикалық белгі Торнтри Гиллдегі жолдың орналасуының қарама-қарсы парабола формаларында бар. Любеткин Финсбериге қайтып келді (Франсис Скиннермен және Дуглас Бейлимен бірлесіп) Бёрроудағы соңғы жобасын, Бевин Кортты аяқтау үшін. Бастапқыда Ленин соты деп аталатын тұрғын үй құрылысы Любеткиннің Ленин ескерткішін қосуға тиіс еді. Соғыстан кейінгі үнемдеу Spa Green Estate-ге қарағанда әлдеқайда үлкен бюджеттік шектеулерді енгізді, бұл Любеткинді жобаны жоспарлаған негізгі жайлылықтардан айыруға мәжбүр етті; балкондар, қоғамдық орталық немесе балабақша болмауға тиіс еді. Шығындарды үнемдеу үшін Любеткин еден мен қабырғаның алдын ала құрастырылған бөлшектерін едәуір қолданды. Оның орнына ол өзінің күш-жігерін әлеуметтік кеңістікке арнады. Оның эстетикалық және саяси мәселелерін біріктіріп, ол ғимараттың жүрегін құрайтын таңғаларлық конструктивті баспалдақ жасады. Ғимараттың құрылысы аяқталмас бұрын, суық соғыс күшейе түсті, нәтижесінде жоба Бевин соты деп аталды (Британияның коммунизмге қарсы сыртқы істер министрі Эрнест Бевиннің құрметіне). Нақтырақ айтқанда, Любеткин баспалдағының орталық бөлігіне Ленинге арналған ескерткішін көміп тастады. Саты 2014-2016 жылдары қалпына келтіру аясында қызыл түске боялды. Тектонның жұмысы Ұлыбритания фестиваліне де үлкен әсерін тигізді. Алайда Любеткиннің Лондон округтік кеңесіне (Фестивальді салуға жауапты орган) жұмысқа орналасуы қабылданбады. Қиындыққа ұшыраған Любеткин оны өзіне сатып алған Глостерширдегі фермада көбірек уақыт өткізді. 1950-ші жылдардағы бірнеше дизайн конкурстарында жеңіске жетпесе де, ол (қайта Бейлимен және Скиннермен бірге) Лондондағы Бетнал Гринде (қазірде Тауэр Хэмлетс бөлігі) үш ірі кеңес үйлерін жобалады. Бұл жобалар, Cranbrook Estate, Dorset Estate (Sivill House мұнарасы бар) және Lakeview Estate, 1940-шы жылдардағы абстрактілі фасады мен конструктивті баспалдақтардың үлгісін дамыта отырып, алдын ала құйылған бетон фасад панельдерін көбірек пайдаланды. Любеткин ақырында Бристольге көшті, онда әйелімен бірге тұрды. Өмірінің соңында Брунельдің Клифтон көпірінің көрінісін қорғау үшін күресті; Любеткин үшін Брунель Англияға алғаш тартып әкелген технологиялық прогресс рухын бейнеледі. 1982 жылы Любеткин RIBA Корольдік алтын медалін алды. Ол 1990 жылы Бристольде қайтыс болды. Любеткин (Тектонмен бірге) Ұлыбритания өнер кеңесі демеушілігімен жасалған, 1980-1983 жылдары Бристольдегі Арнольфини галереясынан басталып, Ұлыбритания және Еуропа бойынша гастрольдеген "Любеткин және Тектон: сәулет және әлеуметтік міндеттеме" тақырыбындағы саяхат көрмесінің тақырыбы болды. Бұл көрмеде оның мұрағатынан арнайы тапсырыспен жасалған модельдер мен иллюстрациялық материалдар қойылды және Дэвид Кинг жобалады. Ол сондай-ақ 2005 жылы Дизайн мұражайында өткен көрменің тақырыбы болды. Оның қызы, Луиза Кехо, 1995 жылы "In This Dark House" атты марапатқа ие болған естеліктер жинағын жариялады, онда Любеткиннің ерте жылдары туралы бұрын белгісіз мәліметтер қамтылған. 2009 жылы Питерлиде орналасқан East Durham & Houghall Community College, қала үшін оның көзқарасын құрметтеу үшін театрына Любеткиннің есімін берді. Любеткин театры 5 қазан 2009 жылы оның қызы Саша Любеткин ашқан болатын. Ашылу кезінде Саша Любеткин былай деді: "Менің әкемнің есімімен аталған бұл әдемі театрға және оның жұмысы брутальды түрде аяқталғанына қарамастан еске алынып жатқанына өте қуаныштымын. Оның Питерли үшін армандары болды, ол оны шахтерлердің әлемдік астанасына айналдырғысы келді. Шахтерлерге деген құрметі мен таңдауы оған басқа еш жерде болмаған ерекше нәрсе жасағысы келді, бірақ ақыр соңында олай болмады". Ұлыбритания цементтік қауымдастығы 1992 жылы жапон сәулетшісі Тадао Андодан бастап берілген Berthold Lubetkin еске алу лекциясын құрды, ал RIBA халықаралық сәулет үшін жылдық Любеткин сыйлығын тағайындады.
The post war Labour victory was built on the promise of modernism as pioneered by Tecton. The Finsbury Health Centre became a model for the new National Health Service. To confirm the significance of Lubetkin's vision, the Minister of Health Aneurin Bevan laid the foundation stone to Tecton/Finsbury's Spa Green Estate in winter 1946. Spa Green remained the flagship estate, adapting many features from the luxury Highpoint flats for working families (including lifts, central heating, balconies, daylight from multiple directions, and a spectacular roof terrace); in 1998 it received a high Grade II* listing for its architectural significance and the 2008 restoration brought back the original colour scheme. Spa Green was the first of a series of housing projects for the practice including Finsbury's Priory Green Estate and Tecton's work in Paddington (led by Denys Lasdun) at the Hallfield Estate. These all showed a more decorative, patterned style which contrasted greatly with the Brutalist style that was soon to emerge as the dominant form of welfare state architecture. Ironically, however, several features of Lubetkin's 1940s neo Constructivist modernism have become staples of postmodern architecture, for example at Spa Green the floating roof canopy, the stairwells marked by repeated clusters of square 'windows', and the acute angled canted meeting lodge. For most of these projects Lubetkin and Tecton worked closely with Ove Arup as structural engineer. Arup's innovative concrete 'egg crate' construction at Spa Green gave each flat clear views unobstructed by internal pillars, and his aerodynamic 'wind roof' provided a communal area for drying clothes and social gathering. In 1947, Lubetkin was commissioned to be master planner and chief architect for the Peterlee new town, where he worked closely with Monica Felton. The following year Tecton was dissolved. Commenting on this, Lubetkin wrote to fellow Tecton member Carl Ludwig Franck "that after the war Tecton was at best a ghost of its former self". Lubetkin's masterplan for Peterlee included a new civic centre for which he proposed a number of high rise towers. However the extraction of coal was to continue under the town for several years which posed a risk of subsidence. As a result, the National Coal Board (NCB), itself an agency of the Ministry of Fuel and Power would only consider a dispersed low density development. Despite investigating a number of options that would have allowed coal extraction to continue without preventing the proposed development, the NCB would not alter their policy. As Lubetkin was the employee of the Ministry of Town and Country Planning this developed into an inter ministerial battle, and despite attempts at dispute resolution at cabinet level the difference in approach between the ministries remained. Frustrated at the unresolved bureaucratic battles, Lubetkin resigned from the Peterlee project in spring 1950. The only physical sign of his involvement in the scheme exists in the adjoining opposed parabola forms of the road layout at Thorntree Gill. Lubetkin returned to Finsbury to complete (in collaboration with Francis Skinner and Douglas Bailey) his final project for the Borough, Bevin Court. Initially named Lenin Court the housing scheme was to incorporate Lubetkin's Lenin Memorial. Post war austerity had imposed far greater budgetary constraints than in the showpiece Spa Green Estate, forcing Lubetkin to strip the project of the basic amenities he had planned; there were to be no balconies, community centre or nursery school. To save costs, Lubetkin made significant use of prefabricated floor and wall components. Instead he focused his energies on the social space. Fusing his aesthetic and political concerns he created a stunning constructivist staircase – a social condenser that forms the heart of the building. Before the building was completed the Cold war had intensified and as a result the scheme was renamed Bevin Court (honouring Britain's firmly anti communist foreign secretary Ernest Bevin). In defiance, Lubetkin buried his memorial to Lenin under the central core to his staircase. The staircase was painted red as part of a restoration in 2014 2016. Tecton's work would also be a major influence on the Festival of Britain. However Lubetkin's efforts to gain employment with the London County Council (the authority with responsibility for building the Festival) were rebuffed. Frustrated, Lubetkin spent increasing time at the Gloucestershire farm he had managed for the Beamish family since the start of World War II, before purchasing it for himself. Though he failed to win several design competitions during the 1950s, he (again with Bailey and Skinner) designed three large council estates in London's Bethnal Green (now a part of Tower Hamlets). These schemes, the Cranbrook Estate, Dorset Estate (which featured the tower Sivill House) and the Lakeview Estate all made increased use of precast concrete façade panels while developing the idiom of complicated abstract facades and Constructivist staircases established in the 1940s. Lubetkin eventually moved to Bristol where he lived with his wife. He campaigned in later life to protect the views of Brunel's Clifton Bridge; for Lubetkin, Brunel epitomised the spirit of technological progress which had first attracted him to England. In 1982, Lubetkin was awarded the RIBA Royal Gold Medal. He died in Bristol in 1990. Lubetkin (with Tecton) was the subject of a travelling exhibition sponsored by the Arts Council of Great Britain which opened at the Arnolfini Gallery in Bristol and toured the UK and Europe 1980 – 1983, under the title "Lubetkin and Tecton: architecture and social commitment". This featured specially commissioned models and illustrative material from his archive and was designed by David King. He was also the subject of a Design Museum exhibition in 2005. His daughter, Louise Kehoe, published an award winning memoir in 1995, 'In This Dark House', which included previously unknown details of Lubetkin's early years. In 2009, East Durham & Houghall Community College, based in Peterlee, named its theatre after Lubetkin in honour of the vision he had for the town. The Lubetkin Theatre was officially opened by his daughter Sasha Lubetkin on 5 October 2009. At the opening Sasha Lubetkin said: "I’m immensely proud that this beautiful theatre has been named after my father and that his work is remembered in spite of the brutal way it ended. He had such dreams for Peterlee, he wanted to turn it into the miners capital of the world. His respect and admiration of the miners made him want to create something really special that didn’t exist anywhere else but unfortunately that wasn’t possible." The British Cement Association established the Berthold Lubetkin Memorial Lecture, the first given by the Japanese architect Tadao Ando in 1992, and RIBA the annual Lubetkin Prize for International Architecture.