Кіріспе

Қызанақ сорты

Жасыл қызанақ – Cucumis melo Inodorus тобындағы екі негізгі сорттың бірі. Ол тегіс, көбінесе жасыл немесе сары түсті қабығымен және ерекше хош иісінің болмауымен сипатталады. Инодорус тобындағы екінші негізгі сорт – бұл бүршікті қабықты қасаба қызанағы.

Сипаттамалары

Қызылшаның пішіні дөңгелек немесе сәл сопақтау, көбінесе ұзын болады. Оның салмағы әдетте ... құрайды. Жүгірі ашық жасыл түсті, ал тегіс қабығы жасылдан сарыға дейін өзгереді. Басқа көптеген жемістер сияқты, қызылшаның да дәні болады. Оның ішкі қабығы желінеді, көбінесе десерт ретінде, және қызылшаны дүние жүзіндегі супермаркеттерде қарбыз бен қауынмен бірге кездестіруге болады. Калифорнияда қызылша тамыздан қазан айына дейін піседі. Бұл жеміс жартылай шөлді климатта жақсы өседі және оның өлшеміне емес, пісіп-жеткендігіне қарай жиналады. Пісіп-жеткенін анықтау қиын, бірақ ол қабықтың түсіне байланысты: жасыл-ақ (піспеген) кремі сарыға (піскен) дейін. Қызылшаның сапасы оның пішіні шар тәрізді болуымен және бетінде іздер мен ақаулардың болмауымен де анықталады. Қызылша көлеміне қарағанда ауыр сезілуі керек және беті жұмсақ емес, жылтыр болуы тиіс. Бұл піскен жемісінің жоғары сулылығынан туындайтын қабығының тұтастығы мен сапасын көрсетеді.

Тамақ

Бал шөлмегі 90% судан, 9% көмірсулардан, 0,1% майдан және 0,5% ақуыздан тұрады. Көптеген қарбыз сияқты, ол С витаминінің өте жақсы көзі болып табылады, бір стақанда тәуліктік қабылдауға арналған мөлшердің 56% -ы бар. Бал шөлмегі сондай-ақ В тобының тиамин витаминінің, басқа В витаминдерінің және калийдің жақсы көзі болып табылады. Бұған қоса, ол банан сияқты көп калийлі басқа жемістерге қарағанда аз калориялы, 100 граммына бар болғаны 36 калория. Дегенмен, бал шөлмегінде көптеген басқа витаминдер мен минералдардың мөлшері өте аз.

Шығу тегі және баламалы атаулары

"Honeydew" – көп жылдар бойы Оңтүстік Франция мен Алжирде өсіріліп келе жатқан White Antibes сортының американдық атауы. Қытайда бұл жеміс Байлан қарпуызы деп аталады. Олар Қытайдың солтүстік-батысындағы Гансу провинциясының астанасы Ланчжоу маңындағы жергілікті халық арасында кеңінен танымал. Қытай деректеріне сәйкес, қарпуызды Қытайға Американың Ауыл шаруашылығы министрі Генри А. Уоллес әкелген. Ол 1940 жылдары (дегенмен, 1944 жыл болуы мүмкін) Қытайға сапармен келген кезде жергілікті тұрғындарға қарпуыз тұқымдарын сыйлаған. Уоллес президент Франклин Д. Рузвельт кезінде Ауыл шаруашылығы министрі және вице-президент қызметін атқарды. 1926 жылы Уоллес ірі тұқымдық компания (Pioneer Hi Bred) құрып, гибридтелген жүгерінің қолданысын кеңейтті. Ол сондай-ақ ауыл шаруашылығы саласында білімді және қызығушылық танытқан адам болды. Уоллес осы дақылды Қытайға енгізгендіктен, қытайлықтар қарпуызды кейде Уоллес (қытайша: 华莱士; пиньинь: Hualaishi) деп те атайды. Мизо халқы оны Хмазил деп, Читтагонг таулы аймағындағы Гаро және Чакма халқы Чиндире деп, ал Танчангья халқы өз тілінде Те'е деп атайды. Латын Америкасының кейбір аймақтарында, әсіресе Чилиде, бұл қарпуыз "Melón tuna" ("кактус жемісінің қарпуызы") деген лақап атымен белгілі.