Кіріспе
Берлиндегі көше, Германия. Siegesallee (Жеңіс даңғылы) – Германияның Берлин қаласындағы кең бульвар. 1895 жылы кайзер Вильгельм II әр түрлі мәрмәр мүсіндермен безендірілетін, бұрынғы даңғылды кеңейтуге бұйрық берді және оны қаржыландырды. Жұмыс 1901 жылы аяқталды. Шамамен 750 метрлік бұл даңғыл Тиергартен саябағы арқылы Кемперплацтан (Потсдам плацқа жақын саябақтың оңтүстік жиегіндегі жол торабы) Рейхстагқа жақын, Жеңіс бағанасының бұрынғы орны болған Король алаңына дейін солтүстікке қарай созылды. Ұзындығы бойында Siegesallee Шарлоттенбург шаусеесін (қазіргі 17 маусым көшесі, парктің шығыстан батысқа дейінгі басты даңғылы, Бранденбург қақпасына жетеді) кесіп өтеді. Мәрмәр ескерткіштер мен необарокколық ансамбльді тіпті оның замандастары да сынаған. Берлин халық ауыз әдебиетінде кайзер тарихилыққа аса құмарлығы үшін «Дэнкмалвилли» (Ескерткіш Билли) деп атады. 1919 жылы монархия құлағаннан кейін мүсіндерді бұзуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. 1939 жылы нацистік үкімет Сигесеуле мен фигураларды үлкен әскери шерулерге орын беру үшін Гроссер Стернге көшірді. Кейбір ескерткіштер Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жоғалып кетті. Одақтас күштер (кейіннен бұл аймақ британдық секторға қарасты) даңғылды жойып, орнына жаңа өсімдіктер отырғызды. Символикалық әрекет ретінде, соғыс аяқталғаннан кейін бірден оның бағытында Кеңес соғыс ескерткіші (Тиергартен) салынды. Қалған фигуралар Спандау цитаделінде қалпына келтірілді, ал кейбіреулері 2016 жылдың сәуірінде ашылған «Ашылған – Берлин және оның ескерткіштері» тұрақты көрмесінің құрамына кірді. 2006 жылы даңғыл жаяу жүргіншілерге арналған жол ретінде қайта жаңартылды.
The Siegesallee (, Victory Avenue) was a broad boulevard in Berlin, Germany. In 1895, Kaiser Wilhelm II ordered and financed the expansion of an existing avenue, to be adorned with a variety of marble statues. Work was completed in 1901. About 750m in length, it ran northwards through the Tiergarten park from Kemperplatz (a road junction on the southern edge of the park near Potsdamer Platz), to the former site of the Victory Column at the Königsplatz, close to the Reichstag. Along its length the Siegesallee cut across the Charlottenburger Chaussee (today's Straße des 17. Juni, the main avenue that runs east–west through the park and leads to the Brandenburg Gate). The marble monuments and the neobaroque ensemble were ridiculed even by its contemporaries. Berlin folklore dubbed the Kaiser Denkmalwilly (Monument Billy) for his excessive historicism. Moves to have the statues demolished were thwarted after the end of the monarchy in 1919. The Siegessäule and the figures were moved by the Nazi government to the Großer Stern in 1939 to allow for larger military parades. Some of the monuments were lost in the aftermath of the Second World War. The allied forces (the area later belonged to the British sector) had the avenue erased and the area replanted. In a symbolic act, the Soviet War Memorial (Tiergarten) was deliberately built in its path immediately after the end of the war. The remaining figures were repaired in the Spandau Citadel and some form part of the permanent exhibition Enthüllt – Berlin und seine Denkmäler which opened in April 2016. The avenue was reconstructed as a footpath in 2006.
Қазіргі реакция
1895 жылғы 27 қаңтарда Германия императоры Вильгельм II-нің (1859–1941) 36 жасқа толу күнінде Сигезале аллеясы 96 ақ мәрмәр мүсіннің императордың тапсырысымен жаңа мағынаға ие болды. Қалаға жеке сыйлық ретінде, әлемнің қызғанышына айналдыру мақсатымен жасалған мүсіндерді Рейнхольд Бегастың жетекшілігімен 27 мүсінші 1896 жылдан бастап бес жыл бойы жасады. 1901 жылғы 18 желтоқсанда ашылған мүсіндердің алғашқысы 32 "негізгі" мүсіннен тұрды, олардың әрқайсысының биіктігі шамамен 2,75 метр (тұғырымен қоса 4-тен 5 метрге дейін), бұрынғы пруссиялық корольдік тұлғалардың әртүрлі тарихи маңыздылығы бар екі қатарында, бульвардың екі жағында тең аралықта орналастырылған. Әр мүсіннің артында төменгі, жартылай дөңгелек қабырғаға орнатылған серіктес немесе кеңесшілердің екі бюсті орналасқан, барлығы 96 мүсіннен құралды. Бұл құрылыс өнер сыншылары тарапынан кеңінен сынға ұшырады, ал көптеген берлиндіктер оны ысырапшылдық және күш көрсету деп санады. Оны "Puppenallee" ("куклалар аллеясы"), сондай-ақ қуыршақтар аллеясы, гипс аллеясы және басқа да жағымсыз атаулармен атады. Тіпті императордың әйелі Аугуста Виктория (1858–1921) оған наразы болған және оны жасаудан бас тартуға көндіруге тырысқан, бірақ нәтижесіз болды. Мүсіндерде тек бір ғана әйел бейнеленген – Баварияның Элизабеті ("Schöne Else" немесе "Beautiful Beth"), күйеуінің алдында тізе бүгіп дұға етіп отырған. Замандастары әйелдердің жетіспеушілігін атап өтті. Кейбір наразылықтардың себебі – Берлиндегі итальяндық шеберлер мүсіндерді жасаса, Берлин суретшілер мектебінің өкілдері гипстен немесе саздан жасалған модельдерді ғана ұсынды. Вильгельмнің ашылу сөзінде, атақты Риннштейн сөйлеуінде модернизм мен импрессионизмді өнердің құлдырауы ретінде бейнеледі (Риннштейн). Карл Шеффлер 1907 жылы Сигезале аллеясын әуесқойлардың дөңгесіне келмейтін, нашар ойнайтын мыс құбырлы оркестр концертіне теңеп, қатты сынға алды. Дегенмен, Сигезале аллеясы серуендеуге немесе демалуға танымал орын болып қалды. Мүсіндер Бранденбург тарихын оқушыларға үйрету үшін пайдаланылды. Престижді Жоахимсталь гимназиясының оқушыларының эсселері императорға жетті. Профессор Отто Шредер оқушыларға мәрмәрден жасалған көшбасшылардың дене күйін (контраппосто) түсіндіріп, олардың мінез-құлқын анықтауды тапсырды. Император мұғалімге қарағанда жақсы баға қойып, әзіл-қалжыңдар айтты. Бұл оқиға 1960 жылы шығыс германиялық жазушы Рудольф Хернштадт тарапынан псевдоним астында жарияланды.