Кіріспе
Неміс ертегісі
"Он екі билеуші ханшайым" (немесе "Тозығы жеткен би кепшіктері" немесе "Жыртылған би кепшіктері") (Die zertanzten Schuhe) – ағайынды Гриммдер жинаған және 1815 жылы «Гримм ертегілерінде» жарияланған неміс ертегісі (KHM 133). Ол «Арне-Томпсон» жүйесінде 306-шы типке жатады. Александр Афанасьев «Халықтық орыс ертегілері» еңбегінде «Түнгі билер» деген атпен екі орыс нұсқасын жинаған. Оның ең жақын аналогы – шотландтық «Кейт Крекернутс» ертегісі, онда әр түнде билеуге міндетті ханзада болады.
Бейімделулер
Софи Кан осы танымал ертегіден "Түнде билеу" атты бейімдеме жазды. Жаннет Винтерсон осы әңгімені өзгертеді және толықтырады, "Жыныстық қатынас шыршасы" шығармасында ескі солдат 11 бауыры бар ханзада болып келеді, олардың әрқайсысы, ең кішісінен басқа, әпкесіне үйленеді, ал ол ханзадамен үйлену тойынан бұрын қашып кетеді. 1977 жылы Шығыс Германияның Fernsehen der DDR & DEFA серіктестігімен түсірілген телефильмде 12 емес, 7 ханшайым бар. "Барлық балаларға арналған ертегілер" жинағында "Он екі билеуші ханшайым" атты бөлім бар. Барби "12 билеуші ханшайым" фильмінде Женевьева рөлін, 12 әпкенің 7-сінің рөлін ойнайды. Бұл нұсқада үлкен еркіндіктер бар: ханшайымдар қамалда билеуге рұқсат бермейтін зұлым тәрбиешіден қашып жүреді (сонымен қатар ол әкесіне улануы да анықталады), ал олардың құпиясын ашуға тырысатын ерлер тобы Дерекпен ауыстырылады, ол оларға белсенді көмектеседі және Женевьеваға ғашық болады. Бұл "Бір кезде ертегі" сериясындағы ертегілер мен кассеталар жинағының бір бөлігі болды. 1978 жылы Бен Риа режиссерлік еткен телефильмде Джим Дейл солдат, Фредди Джонс кедей патша, ал Глория Грэм сиқыршы рөлінде болды. Әңгімеде маңызды өзгерістер енгізілді, соның ішінде ханшайымдардың саны алтыға дейін азайтылды, ал солдат олардың алдамшылығына байланысты ханшайымдардың ешқайсысына үйленуден бас тартады. Ол Уолтер де ла Маренің "Тағы да айтылған" және "Тағы да айтылған әңгімелер" кітаптарында, сондай-ақ Робин Маккинлидің "Хедждегі есік" романында қайта баяндалды. Кейбір нұсқаларда, мысалы Робин МакКинлидің "Хедждегі есік" және Эллен Кушнердің "Троллдың көзқарасы" романында, үлкен ханшайым өзін қарт әйелге айналдырып, солдатқа өмірді сақтауға көмектесетін кеңес береді. Патриция А. Маккиллип "Есік алдындағы қасқыр" антологиясы үшін бейімдеме жазды. Оның бірнеше нұсқасы бар, ең маңыздысы - ханшайымдармен түндерін билеген ханзадалар шын мәнінде өлген және солдат олардың не істеп жатқанын ашқаннан кейін ханшайымдарды өлтірушілер әлемінен мәңгілікке алып кетуді жоспарлаған. Саймон Пулс баспасында жарық көрген "Бір кезде" романдар сериясында Сюзанна Вейннің "Түнгі би" атты әңгімесін қайта баяндады. Бұл оқиға Артур аңыздарында орын алады, он екі ханшайымның анасы - көл ханымы Вивьен. Балалар телешоуы "Супер Неге!" "Он екі билеуші ханшайым" (1 маусым, 21-ші эпизод, 2008 жылғы 7 сәуір) атты эпизодты қамтыды. Бұл бейімдемеде патша Супер Оқырманнан қыздарының әр түн сайын қайда жоғалып кеткенін анықтауды сұрайды. Олардың құпиясы ашылған кезде ханшайымдар Супер Оқырманға әкесіне күтпеген той жасауды жоспарлап жатқанын мойындайды, оған барлығы қатыса алады. Энн Секстон "Төңкерістер" жинағында (1971) "Он екі билеуші ханшайым" атты өлең түрінде бейімдеме жазды, онда ол Гримм ертегілерінің он алтысын қайта қарастырды. Джульет Марильердің "Дикий би" романы Трансильванияда, Трансильванияның дәстүрлі халық аңыздарымен араластырылған қайта баяндауды ұсынады. Олар билейтін жер асты патшалығы - бұл жұлдыз патшалығы, оған олар Орманның сиқыршысының рақымымен кірді. Джессика Дей Джорджның "Түн ортасындағы ханшайым" романы ханшайымдар әр түнде зұлым сиқыршы, Тас астындағы патша үшін билеуге қарғысқа ұшырағандығы туралы қайта баяндалады. Faerie Tale Theatre телесериалдарында "Билеуші ханшайымдар" атты эпизод болды. Он екіге қарамастан, алты ханшайым болды, бірақ басқа жағынан әңгіме бірдей. Grimm's Fairy Tale Classics аниме сериясы Гриммнің тек үш ханшайымы бар нұсқасына негізделген: Женевьева үлкені, ортаңғы әпкесі Луиза, ал кішісінің аты Джулия. Бұл оқиғада бұрылыс бар: жын-шайтандар сиқырлы сарайда өмір сүреді және солдат, Питер есімді сұлу жігіт шындықты түсінгенге дейін Женевьеваға (содан кейін Луиза мен Джулияға) сиқыр салады. Бұл нұсқада сәтсіз үміткерлер өлтірілудің орнына түрмеге жабылады және Пётр құпияны шешкеннен кейін патша оларды босатады. Сонымен қатар, Питер сиқырлы шапан мен бірнеше сиқырлы аяқ киімді каппадан және шапан мен аяқ киімді таласып жатқан басқа жыннан алады; Питер оларды шапан мен аяқ киімді бәсекеге салуға алдайды, бұл оған оларды ұрлауға мүмкіндік береді, содан кейін ол олардың жын екенін біледі. Шапан оны көрінбейтін етеді және жынның арам ой-өрісін ашады, ал аяқ киім оған жылдам қозғалуға мүмкіндік береді. Қыздарды транстан босатып, Питер оларға жыннан қашуға көмектеседі, бірақ ол бұл процесте шапан мен аяқ киімнен айырылады; Женевьева және оның әпкелері оны жыннан құтқаруға көмектеседі. Соңында Питер мен Женевьева ғашық болып, бақытты үйленеді. Хизер Диксонның "Шымыр" романы оқиғаны 12 әпкенің ең үлкені Азалияның көзқарасынан қайта баяндайды. Джим Вайс өзінің "Ең жақсы жақсы көрілетін әңгімелер" аудио дискісінде осы әңгімені балаларға арналған нұсқада оқып береді. Бұл нұсқада басты кейіпкер бейсана соғыс батыры ретінде бейнеленеді, ал ханшайымдар оған шарап емес, сүт ұсынады. Ханшайымдардың құпиясын ашуға жасалған сәтсіз әрекеттер өлімнің орнына патшалықтан қуылғанмен аяқталады. Соңында, бұл нұсқада Карл Густав аталған басты кейіпкер ең кіші қызды ("Гүл гүл") таңдайды және патшаның барлық бақтарына қараушы болады, ең үлкенін тақ мұрагері етіп таңдамайды. Женевьева Валентиннің "Кингфишер клубындағы қыздар" романы - бұл Жаз дәуірінде Нью-Йорк қаласында орын алатын ертегінің кеңейтілген нұсқасы. Он екі әпке әкесінің қабатты үйінің жоғарғы қабатында сақталады, өйткені ол ұл мұрагер тудыра алмағанына ұялады. 1990 жылы Лаура Бедор, Дороти Кеддингтон және Стефани Кларк "Он екі билеуші ханшайым" пьесасының сахналық нұсқасын жариялады. Бұл отбасылық музыкалық комедияда 12 ханзада аяқ киімнің құпиясын шеше алмағандықтан түрмеге жіберіледі, бірақ солдат, дос сиқыршының көмегімен оны шешкеннен кейін ханшайымдарымен қайта қосылады. Бұл оқиға Ever After High-тағы көптеген оқиғалардың біріне қосылды. Веб-серия, фильм және екі кітап сериясы. Жюстин Дэнсер кейіпкері он екінші және ең кіші билеуші ханшайымның қызы. Алекс Флинннің "Айналанған" кітабында Кендра сиқыршысы он екі билеуші ханшайымды өмір сүрген кезең ретінде қысқаша айтады. 1969 жылы И. Е. Кларк жазған пьесаға бейімделді. 2011 жылғы үнді фильмі "Rockstar" фильмінен шыққан "Hawa Hawa" әні - бұл ертегінің чех нұсқасына негізделген. Эрин А. Крейгтің "Тұз және қайғы үйі" романы - бұл қараңғы бұрылыспен ертегінің тағы бір бейімдемесі. Тыныш аралда орын алған бұл оқиға Энналидің, ең кіші қызының, және оның отбасының ең үлкен төрт әпкесінің өлімінен және оларды қоршаған қарғыстан арылуға тырысуын баяндайды. Элизабет Кипстің "Патшаның барлық ұлдары" романы әке мен ханзадалардың гендерін ауыстырады және оқиғаны ханзадалардың тозығы жеткен аяқ киімдерінің құпиясын шешуге ниеттенген аяқ шеберінің қызының көзқарасынан баяндайды. Тағы бір венгрлік нұсқасы "Мадьяр непмесек" ("Венгрлік халық ертегілері") телесериалының эпизодына бейімделді, "A papucsszaggató királykisasszonyok" ("Жыртылған аяқ киімді ханшайымдар") деген атаумен. Бұл нұсқада үш ханшайым сиқырлы сыпырғыларға мініп, жынмен билеу үшін пышақтан жасалған еденге жасырын орынға саяхаттайды. Мелани Селлиердің "Beyond the Four Kingdoms" сериясындағы "Күміс және көлеңке биі" романы - бұл классикалық ертегінің қайта баяндалуы. Classix Animation Studios-тың екінші анимациялық фильмі "12 ханшайым шекарадан өтеді", патша әйелінің өлімінен кейін ақылдан асып, ерлер тобы оның әйелінің өлімінен кейін ақылдан асып, ханшайымдардың құпиясын ашуға тырысады.