Stentor – бұл мүшесіз, гетеротрофты кірпікшелі организмдер туысы. Ең ірі бір жасушалы организмдердің бірі, асексуалды көбейеді. Биология, микробиология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір жасушалы организмдер туысы – Стентор, кейде «трубалы жануарлар» деп аталады, бұл сүзгі арқылы қоректенетін, гетеротрофты кірпікшелер туысы, гетеротрихтардың өкілі. Олар көбінесе мүйіз тәрізді пішінде болады және екі миллиметрге дейін жетеді; осылайша, бұл қазіргі кездегі ең ірі белгілі бір жасушалы организмдердің бірі. Олар бинарлық бөліну арқылы көбейеді.
Genus of single celled organisms
Stentor, sometimes called trumpet animalcules, are a genus of filter feeding, heterotrophic ciliates, representative of the heterotrichs. They are usually horn shaped, and reach lengths of two millimeters; as such, they are among the largest known extant unicellular organisms. They reproduce asexually through binary fission.
Сипаттама
Денесі немесе қабығы әдетте мүйіз тәрізді болады, сондықтан грек жаршысымен байланысты және бұрынғы атауы "труба тәрізді жануаршық". Алдыңғы "қоңыраудың" айналасындағы көзге түсетін кірпікшелер қоректік заттарды жинап, жүзуге көмектеседі. Кейбіреулерінің ұзындығы бірнеше миллиметрге жетеді, осылайша оларды ең ірі бір жасушалы организмдердің қатарына қосады. Стентор әртүрлі түстерде болуы мүмкін: мысалы, S. coeruleus стенторин деген табиғи пигментінің болуынан көк түсті болуы мүмкін. Көптеген тұщы су протозойларындағыдай, Стенторда да жирылатын вакуоль болады. Жасуша ішіндегі тұз концентрациясы және оны қоршаған тұщы судың концентрациясы өзгеше болғандықтан, Стентор осмос арқылы жасушаға кіретін суды жинап, кейін вакуоль арқылы шығарып тастауы керек. Олар жаңаруға қабілетті, ал кішкентай бөліктерінен толыққанды организмдер өсе алады. Әрбір жасушада бір (көбінесе сопақ) макронуклеус және бірнеше микронуклеус болады.
The body, or cortex, is generally horn shaped, hence the association with the Greek herald, and the former name "trumpet animalcule". A ring of prominent cilia around the anterior "bell" sweep in food and aid in swimming. Some reach several millimeters in length, making them among the largest single celled organisms. Stentor can come in different colors: for example, S. coeruleus can appear blue due to the presence of stentorin, a natural pigment. As in many freshwater protozoans, Stentor has a contractile vacuole. Because the concentration of salt inside the cell and in the surrounding freshwater is different, Stentor must store water that enters it by osmosis and then discharge it from the vacuole. They can regenerate, and small fragments can grow into full organisms. Each cell has one (often elongated) macronucleus and several micronuclei.
Экология
Бұл протостар тұщы су көлдері мен өзендерінде бүкіл әлемде кең таралған; тек S. multiformis теңіз, тұщы су және тіпті құрлықтағы биотоптарда кездеседі. Олар көбінесе балдыр талшықтарына немесе шөгінділерге жабысады. Стентордың кейбір түрлері, мысалы S. polymorphus, жасыл балдырлардың (Chlorella) белгілі бір түрлерімен симбиоз қарым-қатынасында өмір сүре алады. Балдырлар жұтылғаннан кейін тірі қалады, ал олардың иесі өндірілген қоректік заттарды сіңіреді, ал балдырлар өз кезегінде Стентордың метаболизмі қалдықтарын сіңіріп, олармен қоректенеді. Стенторлар сыртқы ықпалдарға жауап ретінде шар сияқты жиырылады. Көптеген түрлерде тынығу цисталары белгілі.
These protists are common worldwide in freshwater lakes and streams; only S. multiformis has been recorded from marine, freshwater, and even terrestrial biotopes. They are usually attached to algal filaments or detritus. Some Stentor species, such as S. polymorphus, can live symbiotically with certain species of green algae (Chlorella). After being ingested, the algae live on while their host absorbs nutrients produced, whereas the algae, in turn, absorb and feed on the Stentor metabolic wastes. Stentor species react to outside disturbances by contracting into a ball. Resting cysts are known from a few species.
Жүйелілік
Бұл туысқа жиырмадан астам сипатталған түр кіреді (қосабадағы тізімді қараңыз). Стентор туысын 1815 жылы неміс биологы Лоренц Окен (1779–1851) атады. Туыстың типтік түрі – Stentor muelleri Ehrenberg, 1831. Жақында жүргізілген молекулалық талдауларға сәйкес, туыс монофилетикалық болып көрінеді және Блефаризма туысына жақын.
The genus contains over twenty described species (see list in box). The genus Stentor was named in 1815 by the German biologist Lorenz Oken (1779–1851). The type species of the genus is Stentor muelleri Ehrenberg, 1831. According to recent molecular analyses, the genus seems to be monophyletic, and related to the genus Blepharisma.