Кіріспе

Францискан монастыры Чехияның Кадан қаласының шетінде, Охра өзенінің жанында орналасқан. Оның тарихы 15 ғасырға дейін жетеді. Қазір бұл Кадан қалалық мұражайының орны, онда монастырь өміріне арналған көрме ұйымдастырылған. Шіркеудің Он Төрт Қасиетті Көмекшіге арналуы сол кездегі Германиядағы осы культтың танымал қасиетті орындарымен байланысын көрсетеді. Ғимараттың айналасында әдемі жүзімдік, француз саябағы және көптеген өрік ағаштары бар. 1995 жылы Чехия Республикасының Мәдениет министрлігі бұл монастырды ұлттық мәдени ескерткіштер тізіміне енгізді. Монастырь Охра аңғарының қарсы беткейіндегі Угошт төбесіне қарай орналасқан.

Тарих

Кадандағы қазіргі францискандық монастырь орналасқан жердегі алғашқы ғимарат 1469 жылы бірінші рет еске алынған қарапайым қасиетті орын болды. 1473 жылғы Пасхада францискандықтар ордені осы қасиетті орынды өздеріне алды және Кадан тұрғындары мен Витжум үйінің қолдауымен, тас монастырь салу ниетімен оның төңірегіне уақытша монастырь үйін салды. Орден, әсіресе қасиетті Иоанн Капистранның келгеннен кейін, Богемияда гүлденіп, кеңейді. Монастырь 1473 және 1500 жылдар аралығында бірнеше кезеңде салынды. Шіркеудің төрт бөлікті қабырғалық күмбезі бірінші болып салынды және 1480 жылы Иераполит епископы және Регенсбургтың көмекші епискобы Иоганн Людвигпен қасиеттелді. Үш дәлізді неф, алты бөлікті қабырғалық күмбезбен 1493 жылы аяқталды және Каминь Поморски епископы Бенедикт Вальдштейнмен қасиеттелді. Монастырьдың толық құрылысы шамамен 1500 жылға дейін аяқталған болуы мүмкін. Шіркеудің қабырғалары готика және Ренессанс стиліндегі көптеген суреттермен безендірілген, олар қазір қайта жаңартылуда. Алғашқы зерттеулер Лукас Кранах мектебімен байланысты екенін көрсетеді. 1481 жылы монастырь Ян Хасиштейнскиге, Лобковицтерге берілді, ол оны дамытуды жалғастырды және сонда жерленді. Оның дамуы 1522 жылы провинциялық францискандық мектеп ашылғанда ең жоғары деңгейге жетті. Алайда, 1564 жылы аймақта лютеран дінінің күрт таралуына байланысты монастырь жабылды. Бірақ, оны Жири Попель з Лобкович жақын арада қайта құрды, бірақ 1618 жылғы көтерілістен кейін тағы да қиындыққа тап болды. Жаңару тек 17 ғасырдың екінші жартысында болды, осы кезде ғимараттар жөнделді, ал шіркеу жаңа жиһазбен және керек-жарақтармен жабдықталды. 18 ғасыр бірнеше жағымсыз оқиғаларға әкелді. 1742 жылы Мария Терезияның әскерінен Прагадан қуылғаннан кейін, Габсбургтерге қарсы коалицияның француз әскерлері шіркеуді паналау үшін пайдаланды. Шіркеу қанды атыс-шабуылға куә болды. Барлық жақтан тесілген барокко есігі сол сәттерді еске салады. Иосиф II реформалары кезінде монастырь жабылудан мүжілгендей болып құтылды. Дегенмен, монахтардың саны 36-дан 12-ге дейін азайтылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде францискандықтар монастырьдің жартысын Гитлерюгенд қажеттіліктері үшін Вермахтқа беруге мәжбүр болды. Коммунистер 1950 жылы монастырьды жапты, ол архивтік құжаттарды сақтау үшін пайдаланылды және нашар күтімге байланысты құлдырап кетті. 1991 жылы монастырь францискандықтарға қайтарылды, бірақ олар 1994 жылы оны Литомерци епархиясына тапсырды. Епархиялық шенеуніктер Кадан қаласына монастырьды жалға беру туралы келісімге келді. Қала әкімдігі құнды интерьерді және қабырғалық фрескаларды қалпына келтіруге қаражат бөлді. 1999 жылы ғимараттың жаңа бөліктері Бастауыш музыка, би және бейнелеу өнері мектебіне берілді, ал жертөлелердегі кен өнеркәсібіне арналған тұрақты көрме ашылды. Муниципалдық мұражай 2004 жылдың мамыр айында ашылды.

Шіркеу

Шіркеу Иса Мәсіхтің Жариялануына және Он Төрт Қасиетті Көмекшілерге арналған. Ол кешкі готика стилінде, қабырғалы күмбезбен және сүйір терезелермен салынған. Жиһаз бен жабдықтары барокко дәуірінен. Францискандар - кедейлер ордені, сондықтан олар шіркеу мен монастырьға иелік етпеген. Сондықтан ғимараттар патшаға тиесілі болған (салынған кезде Владислав II тақта отырған) немесе аристократқа. 1481 жылы Лобкович әулеті иелері болды. Олар 1469 жылдан бері Каданның кепілдік иелері еді. Қасиетті орында олардың отбасылық мазары орналасқан. Монастырьдың дүниелік негізін қалаушы - Лобковичтен Ян Хасиштейнский. Сондықтан оның қабірі ең үлкені және ең әдемісі. Алғашқыда ол негізін қалаушының қабірінің үстінде тұрды, бірақ барокко дәуірінде шіркеу қайта жаңартылып, францискандар оны қабырғаға орналастырды. Бүгінде негізін қалаушының қабірі қайда екені ешкімге белгісіз. Бас алтарь шіркеудегі басты элемент болып табылады. Алтарьда екі керемет мүсін тұр: сол жақта францискан орденінің негізін қалаушы Ассизиялық Әулие Францисктің мүсіні, ал оң жақта - лилия мен Иса Мәсіхтің сәбиін қолында ұстаған Падуандық Әулие Антонийдің мүсіні.

Алмаз қоршауы

Монастырдың бірнеше бөлмесі кеш готикалық алмаз тәжбен безендірілген. Бұл бөлмелерді Хашиштейн отбасы пайдаланғанын көрсетеді. Мұндай алмаз тәждер Богемияда сирек кездеседі.

Аңыз

Бұл аңыз бір ақсүйек отбасының бес бауыры патшаны ренжіткенін айтады. Олар өлім жазасына тартылуы керек еді, бірақ Кадан тұрғындарының арашалығымен монарх отбасының болашағына ырайымшылық танытып, тек бір бауырларын ғана символикалық түрде жазалауға келісті. Олар кімнің өлімін қабылдау керектігін анықтау үшін ойын тастады. Тағдыр үлкен бауырға бұйырып, ол монастырь орналасқан жерде дереу асылды. Ол үш күн, үш түн бойы өлмей асылып тұрды. Халық одан мұның қалай мүмкін болғанын сұрағанда, ол он төрт қасиетті көмекшіге дұға еткенін айтты. Осы кереметті естіген монарх күнәкардың өмірін сақтап, дарға аспанды алып тастап, Көмекшілерге арналған киелі орын салуға бұйрық берді. Құрылыс кезінде тағы бір керемет оқиға болды. Жүкті әйел құрылысшылардан не салып жатқандарын сұрады. Ол он төрт қасиетті көмекші туралы естігенде күліп, егер қасиетті көмекшілердің бар екеніне сенуден гөрі он төрт бала туғызсам жақсырақ болар еді деді. Ол қала қақпасына (қазіргі Қасиетті қақпа) жеткен соң, он бір ұл мен үш қызды дүниеге әкелді – барлығы Көмекшілердің атынан шомылдырылды.

Крест жолы

Қасиетті қақпадан киелі орынға дейін жеті тоқталыс орналасқан. Олардың бәрі барокко стилінде жасалған. Дәстүр бойынша, бұл сапар Пилат үйінен Голгофаға дейінгі қашықтықпен бірдей ұзақтықта болады. Барлық тоқталыстар Мәсіхтің құлауын көрсетеді.