Кіріспе

Көне рим көпірі, Италияның Рим қаласының танымал нысаны

Pons Fabricius ("Фабрициан көпірі") немесе Ponte dei Quattro Capi – Италияның Римдегі ең көне рим көпірі, қазірге дейін бастапқы күйінде сақталған. Б.з.д. 62 жылы салынған бұл көпір Тибр өзенінің жартысын жабады, шығыс жағындағы Март алаңынан Тибр аралына дейін (Понс Цестиус аралдың батысында орналасқан). "Quattro Capi" ("төрт бас") атауы парапеттегі екі бетке қарай орнатылған Жанус гермаларының екі мәрмәр бағанасын білдіреді, олар 14 ғасырда жақын орналасқан Сент-Грегори шіркеуінен (Монте-Савельо) көшірілген.

Көпір

Дио Кассиустың мәлімдемесіне сәйкес, көпір б.з.д. 62 жылы, Цицерон консул болған жылдан кейін, өрттен қираған бұрынғы ағаш көпірдің орнына салынған. Оны Римнің Fabricia руының мүшесі және жолдарды күтуші Люциус Фабрициус салдырған. Рим дәуірінен бері толығымен сақталған бұл көпір, содан бері үздіксіз пайдаланылып келеді. Понс Фабрициус көпірінің ұзындығы 62 метр, ені 5,5 метр. Ол өзен ортасындағы орталық тіреуге сүйеніп, 80 футқа дейін созылған екі кең аркадан тұрады. Бұл көпірдің аркалары – римдік көпірлердегі алғашқы жартылай дөңгелек емес аркалар. Бұл, мүмкін, жартылай шеңбердің су сызығының астында орналасуынан туындаған. Оның негізі туфтан құралған. Бүгінде оның сыртқы қабырғасы кірпіш пен травертинмен қапталған. Тіреуден 20 фут биіктікте рельеф орналасқан. Су тасқыны кезінде бұл рельеф қосымша су өткізу жолы қызметін атқарған.

Жазуы

Травертиндегі түпнұсқа жазу оның құрылысшысын латын тілінде еске алады: L FABRICIVS C F CVR VIAR | FACIVNDVM COERAVIT | IDEMQVE | PROBAVIT ("Луций Фабриций, Гайдың ұлы, жолдарды бақылаушы, оның салынуын қамтамасыз етіп, сондай-ақ оны мақұлдады"). Бұл жазу әр арканың әр жағында бір реттен қайталанып, барлығы төрт рет келеді. Кейінірек салынған, кішкенә әріптермен жазылған жазуда көпірдің Папа Иннокентий XI тұсында, шамамен 1679 жылы қалпына келтірілгені көрсетілген.