Кіріспе

Жапондық барлау суауыры Йокосука E14Y (Одақтың тіркеу атауы Глен) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондық I 25 суасты кемесі сияқты жапондық суасты кемелерінен тасымалданып, ұшырылатын Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің барлау суауыры. Жапон әскери-теңіз күштерінің белгілеуі "0 типті кішкентай барлау су ұшағы" (零式小型水上偵察機) болды.

Пайдалану тарихы

E14Y Тынық мұхит соғысы кезінде бірнеше жапондық барлау миссияларында қолданылды. 1942 жылғы 26 ақпанда капитан Акидзи Тагами басқаратын I 25 жапондық суасты кемесі Австралияның Виктория жағалауындағы Басс бұғазындағы Кинг аралының солтүстік жағында Мельбурн портының үстінен барлау рейсі үшін E14Y ұшағын ұшырды. Ұшқыш пен бақылаушы/пулеметші үш сағат бойы әуеде болды, осы уақыт ішінде Порт-Филлип шығанағынан сәтті ұшып өтіп, Мельбурн жанында тұрған кемелерді бақылады. Ұшақ суға қонды, суасты кемесіне көтеріліп, бөлшектелді. E14Y – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жаңа Зеландияның үстінен ұшқан жалғыз жапон ұшағы (және бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс Friedrichshafen FF.33 'Wölfchen' ұшағынан кейінгі екінші жау ұшағы). 1942 жылғы 8 наурызда уоррант-офицер Нобуо Фуджита I 25 жапондық суасты кемесінен ұшырылған "Глен" ұшағымен Веллингтон портындағы одақтастардың күш жинауын суретке түсірді. 13 наурызда ол I-25 Австралияға бару алдында Оклендтің үстінен ұшып өтті. 24/25 мамыр түнінде уоррант-офицер Сусумо Ито I 21 жапондық суасты кемесінен Оклендтің үстінен "Глен" ұшағымен ұшты. Бірнеше күннен кейін, сол ұшақта Ито Сидней портына жасалған жалғыз жапондық шабуылға дейінгі барлау рейсін жүргізді, нәтижесінде 1942 жылғы 1 маусымда 21 теңізші қаза тапты. 1943 жылдың басында Жаңа Зеландия жағалауында А1 типіндегі I 9 суасты кемесі ұсталды; алайда, жапондық ұшақтар байқалмады және суасты кемесі батқан кезде үстінен ұшу туралы барлық жазбалар жоғалды. E14Y сонымен қатар екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-қа бомба тастаған жалғыз суасты кемесіне негіделген ұшақ болып табылады, бұл оқиға "Лукаут әуе шабуылы" деп белгілі. 1942 жылғы 9 қыркүйекте Жапон императорлық теңіз күштерінің ұшқышы, бас офицер Нобуо Фуджита және оның экипажының мүшесі, старшина Шоджи Окуда Орегон жағалауындағы Брукингс маңында I 25 суасты кемесінде пайда болды. Гидроұшақтың бүктелетін қанаттары болды және ол суасты кемесінің палубасына бекітілген герметикалық капсулаға тасымалданды. Бомбалар – 76 кг (168 фунт) өртке қарсы бомбалар, орман өрттерін тудыруға арналған – ешқандай жарақаттарға немесе нақты зиянға әкелмеді. Барлығы 126 E14Y ұшағы жасалды.

Тірі қалған әуе кемелері

Aviation History журналының 2008 жылғы қараша айындағы санында хабарланғандай, қираған орыннан алынған фотосуреттерді, түпнұсқа техникалық сызбаларды және қолға түскен техникалық нұсқаулықты салыстыру арқылы бөлшектер (қанаттар мен жүзу құрылғыларын қоса алғанда) 2008 жылдың сәуір айында екі E14Y1 "Глен" гидроұшағына тиесілі екені анықталды.