Кіріспе
1994 жылдың сәуір айында Жапонияның Нагоя қаласында болған авиациялық апат. China Airlines 140 рейсі – Чианг Кай-шек халықаралық әуежайынан (Тайпей, Тайвань) Жапонияның Нагоя қаласындағы Нагоя әуежайына бағытталған тұрақты жолаушылар рейсі еді. 1994 жылдың 26 сәуірінде маршрутты қызмет көрсеткен Airbus A300 ұшағы штаттық режимде ұшуды және қонуға дайындалуды аяқтағанда, Нагоя әуежайына қонуға санаулы секундтар қалғанда, ұшып көтерілу/айналып ұшу режимі (TO/GA) кездейсоқ белсендірілді. Ұшқыштар ұшақты төмендетуге тырысты, бірақ өшірілмеген автопилот ұшақты көтеріп отырды. Ұшақ тоқтап, жерге құлап, борттағы 271 адамның 264-і қаза тапты. Бұл оқиға China Airlines тарихындағы ең ауыр апат, Жапония тарихындағы ең ауыр екінші апат (Japan Air Lines 123 рейсінен кейін) және Airbus A300 ұшағының қатысуымен болған үшінші ең ауыр апат болып табылады.
China Airlines Flight 140 was a regularly scheduled passenger flight from Chiang Kai shek International Airport (serving Taipei, Taiwan) to Nagoya Airport in Nagoya, Japan. On 26 April 1994, the Airbus A300 serving the route was completing a routine flight and approach, when, just seconds before landing at Nagoya Airport, the takeoff/go around setting (TO/GA) was inadvertently triggered. The pilots attempted to pitch the aircraft down while the autopilot, which was not disabled, was pitching the aircraft up. The aircraft ultimately stalled and crashed into the ground, killing 264 of the 271 persons on board. The event remains the deadliest accident in the history of China Airlines, the second deadliest air crash in Japanese history after Japan Air Lines Flight 123, and the third deadliest air crash involving the Airbus A300.
Ұшақ
Бұл ұшақ B 1816 тіркеу нөмірімен тіркелген, өндірушінің сериялық нөмірі 580. Ол 1990 жылдың 30 қазанында алғашқы рейсін жасады және 1991 жылдың 2 ақпанында China Airlines компаниясына тапсырылды. Ұшақ екі Pratt & Whitney PW4158 қозғалтқышымен жабдықталған.
Апат
Ұшу Чианг Кай-Шек халықаралық әуежайынан Тайвань уақыты бойынша сағат 16:53-те Нагоя әуежайына бағытталды. Ұшуды 42 жастағы капитан Ван Лочи және 26 жастағы бірінші офицер Чуан Мэн Чжун басқарды. Ұшу барысында ешқандай ерекше жағдай болған жоқ; 19:47-де төмендеу басталды және ұшақ 20:12-де сыртқы маркерден өтті. Жерден (AGL) 1000 фут (305 м) биіктікте, ұшу-қону жолағының басынан, бірінші офицер (қосушы) қасақана емес түрде ұшу/айналып өту режимін (TO/GA деп те аталады) қосты, ол автопилотқа ұшу/айналып өту үшін газды күшейтуді бұйырды. Экипаж жағдайды түзетуге тырысып, газды қолмен төмендетіп, рульді алға итерді. Бірақ, олар автопилотты өшірмеді, ол бұрын берілген айналып өту командасын орындауын жалғастырды, сондықтан пилоттың әрекетіне қарсы тұрып, күшін арттырды. Автопилот өзінің процедураларын орындап, көлденең стабилизаторын басымен жоғары көтерді. Ұшқыштар қонуды тоқтату қажеттігін түсініп, TO/GA режимі әлі де қосылып тұрғанын түсінбеді, содан кейін қасақана қолмен айналып өтуді орындады, рульді кері тартып, автопилоттың бұрыннан бағытталған басын көтеруге қосымша күш түстірді. Ұшақ шамамен 15 секунд бойы тегістеліп, 500 фут (152 м) биіктікке дейін төмендеуді жалғастырды, содан кейін екі рет жылдамдық күші тікелей бірінен соң бірі қолданылды және ұшақ тік өрлеуге көшті. Нәтижесінде басының күрт көтерілуі, жеткіліксіз жылдамдық күшінен туындаған салыстырмалы жылдамдықтың төмендеуі, аэродинамикалық тоқтауға алып келді. Ұшақтың жылдамдығы тез төмендеді, ұшақ тоқтады және 20:15:45-те жерге құлады. 27 сәуірде сұхбат берген жалғыз аман қалған Сильвани Детонио жолаушыларға апат алдында ешқандай ескерту берілмегенін айтты. Борттағы 271 адамның (15 экипаж мүшесі және 256 жолаушы) арасында жеті жолаушы аман қалды. Аман қалғандардың барлығы 7-ден 15-ке дейінгі қатарларда отырған. 1994 жылдың 27 сәуірінде шенеуніктер 10 адамның аман қалғанын (оның ішінде үш жасар бала) және филиппиндік, екі тайваньдық және жеті жапонның аман қалғанын мәлімдеді. Тайваньдықтар қалғандардың көп бөлігін құрады.
Сот ісін қарау
Жапондық прокурорлар әуе компаниясының жоғары басшылығына кәсіби немқұрайлылық танытқандықтан айып тағудан бас тартты, себебі "аталған төрт адамның қылмыстық жауапкершілігін күмәндану қиын болды, өйткені олардың тасымалдаушыдағы оқу арқылы жеткен біліктілік деңгейі басқа әуе компанияларындағы деңгеймен салыстырылатын болды". Ұшқыштар қаза болғандықтан, оларға қарсы қудалау амалдары қолданылмады. China Airlines және Airbus Industries компанияларына өтемақы талап етіп, топтық сот процесі басталды. 2003 жылдың желтоқсанында Нагоя аудандық соты China Airlines компаниясын 232 адамға 5 миллиард иен төлеуге міндеттеді, бірақ Airbus компаниясын жауапкершіліктен босатты. Кейбір қаза тапқандардың туыстары мен аман қалғандар өтемақының жеткіліксіз екенін сезінді, содан кейін тағы бір топтық сот процесі басталды және 2007 жылдың сәуірінде әуе компаниясы апат үшін өтініш білдіріп, қосымша өтемақы төледі.
Бағдарламалық жасақтаманы жаңарту
Бұрын Airbus A300 600R ұшақтарында "бақылаудан шығу" жағдайлары болған. 1994 жылдың 7 мамырында CAA China Airlines компаниясына барлық A300 600R ұшқыштарына қосымша оқыту және біліктілігін қайта бағалауды тапсырды. 2024 жылдың мамыр айына дейін China Airlines компаниясы осы қызметті жалғастырып келеді, ол 2005 жылы ашылғаннан кейін Чубу Центраир халықаралық әуежайы арқылы іске қосылған. Бүгінде Комаки әуежайы шектеулі ішкі рейстерге, сондай-ақ әскери және коммерциялық емес авиацияға қызмет көрсетеді. 2014 жылдың 26 сәуірінде Айчи префектурасының Касугай қаласында апаттың 20 жылдығына арналған еске алу шарасына 300 адам жиналды. 2024 жылдың 26 сәуірінде апаттың 30 жылдығына орай тағы бір еске алу шарасы өткізілді.
Драмалық көрініс
Апат Mayday (Авиа апатын тергеу) 18-ші маусымның тоғызыншы эпизодында көрсетілді. Эпизодтың атауы "Қауіпті айналым".