Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай Хан әулетінің императрицасы (116-150 жж.)
Chinese Han Dynasty empress (116 150)
Лян На (116 – 6 сәуір 150), ресми түрде Императрица Шунли (順烈皇后, сөзбе-сөз "мейірімді және табысқа жеткен императрица"), Хан әулеті кезінде император болған. Оның күйеуі Хан императоры Шунь. Кейін ол оның ұлы Император Чонгтың және одан кейінгі екі императордың – Император Чжи мен Император Хуанның регенті қызметін атқарды. Императрица-ана және регент ретінде ол еңбекқор және адал болғандай көрінді, бірақ ол өте қатыгез және сыбайлас ағасы Лян Цзиге сеніп кетті. Оның өкімет сүруге бейімділігі Императрица-ана Лянның қайтысынан кейін Император Хуаннан жасалған төңкеріске әкеп соқты, нәтижесінде Лян тайпасы құрылыздан түсті.
Liang Na (; 116 – 6 April 150), formally Empress Shunlie (順烈皇后, literally "the kind and achieving empress"), was an empress during the Han Dynasty. Her husband was Emperor Shun of Han. She later served as regent for his son Emperor Chong, and the two subsequent emperors from collateral lines, Emperor Zhi and Emperor Huan. As empress dowager and regent, she appeared to be diligent and honest, but she overly trusted her violent and corrupt elder brother Liang Ji, whose autocratic nature would eventually draw a coup d'etat from Emperor Huan after Empress Dowager Liang's death, leading to the destruction of the Liang clan.
Отбасылық тарихы және император Шунамен неке
Болашақ император 116 жылы дүниеге келген. Оның әкесі Лян Шан (梁商) - адал лауазымды адам, сонымен қатар Чэнши маркизі, император Хедің анасы Консорт Лянның ағасының немересі. Лиан На бала кезінен қолөнер мен тігінге, сондай-ақ тарих пен конфуций классикасына құлшыныспен қараған. 128 жылы 12 жасында ол әпкесімен бірге император Шуның ханшайымы болып таңдалды. (Император Шун 13 жаста болған.) Ол императордың сүйікті әйелі болған, бірақ императорға жыныстық қатынаста болу ұсыныстарынан жиі бас тартқан. Император Шун оған қатты таңғалды. 131 жылы ол император әйелін құруды ойластырған кезде, ол бастапқыда тәңірлерден басшылық сұраған және өзінің төрт сүйіктісінен жеребе тартқан, бірақ лауазымды адамдар оны жеребе тартудан бас тартқаннан кейін, ол Консорт Лянгты өте ізгі деп санады, сондықтан оны 132 жылы 2 наурызда император әйелін құрды.
The future empress was born in 116. Her father was Liang Shang (梁商)—an honest official who was also the Marquess of Chengshi, being a grandson of a brother of Consort Liang, the mother of Emperor He. Liang Na was described as diligent in handcraft and sewing, as well as history and the Confucian classics, as a child. In 128, when she was 12, both she and her paternal aunt were selected to be Emperor Shun's imperial consorts. (Emperor Shun was 13.) She was a favored consort, but she often declined offers to have sexual relations with the emperor, reasoning that an emperor needs to be equitable and give opportunities to other consorts. Emperor Shun became greatly impressed with her. In 131, when he was considering creating an empress, he initially considered asking the gods for guidance and drawing lots from between four of his favorites, but after officials discouraged him from drawing lots, he considered Consort Liang most virtuous, so created her empress on 2 March 132.
Императрица ретінде
Императрица Лян императорлық мәртебеде кішіпейілділігін сақтап, күйеуінің басқару ісіне тым көп араласпады. Бірақ император Шунь өзінің туған-туыстарына қатты сеніп, оның әкесі Лян Шан тез арада бірнеше рет жоғарылатылып, ақырында Ұлы маршал (大將軍) болды. Лян Шан қабілеті жеткіліксіз болғанымен, жайлы мінезді және адал адам еді. Дегенмен, ол басқа да қабілетті және адал шенеуніктерге сенді, оның қызмет еткен кезінде саяси жағдай бұрынғыдан гөрі таза болды. Соңында императрица Лянның ағалары Лян Цзи және Лян Буй (梁不疑) да маңызды лауазымдарға ие болды. 141 жылдың 22 қыркүйегінде Лян Шан қайтыс болды, император Шунь ақылға сыймас шешіммен оның орнын Лян Цзиге берді. Лян Цзи жылдар өте келе барлық наразылықты басып, императорлық басқарудағы ең күшті тұлғаға айналды. Күйеуінің билігі тұсында императрица Лян император Шуньтің сүйіктісі болды, бірақ ол оған ұл мұрагер берген жоқ. Император Шуньтің тек бір ұлы болғандығы мәлім – Лю Бин (劉炳), ол 143 жылы Ю гүлінен туған. 144 жылдың 3 маусымында император Шунь ауырған кезде, ол жас тақ мұрагерін жариялады. Ол төрт айдан кейін қайтыс болды, ал тақ мұрагері Бин император Чун ретінде таққа отырды. Императрица Лян, енді шеше императрица, регенттік қызметін атқарды.
As empress, Empress Liang continued to show humility, and did not interfere significantly in her husband's administration. Emperor Shun, however, became very trustful of her relatives, and her father Liang Shang was quickly promoted repeatedly, eventually becoming Grand Marshal (大將軍). Liang Shang was a mild mannered and honest man, although lacking in abilities. He did, however, trust other capable and honest officials, and during his term of office, the political scene was a lot cleaner than before. Eventually, Empress Liang's brothers Liang Ji and Liang Buyi (梁不疑) also became key officials. On 22 September 141, Liang Shang died, and Emperor Shun, in an ill advised move, gave his position to Liang Ji. Liang Ji would, as the years go by, stamp out all dissent and position himself as the most powerful individual in the imperial administration. Throughout her husband's reign, Empress Liang continued to be a favorite of Emperor Shun's, but she never bore a son for him. Emperor Shun was only known to have had one son—Liu Bing (劉炳), born to Consort Yu in 143. On 3 June 144, as Emperor Shun was growing ill, he created the toddler crown prince. He died four months later, and Crown Prince Bing succeeded to the throne as Emperor Chong. Empress Liang, now empress dowager, served as regent.
Чонг және Чжи императорларының регенті ретінде
Империяны басқаруда Лиан император шешенінің ынтасы жоғары болды, және ол бірнеше негізгі адал шенеуніктерге маңызды істер бойынша кеңес беруге сенді. Алайда, ол ағасы Лян Цзиге де қатты сенді, және Лян өзінің беделін нығайту үшін оның ықпалын пайдаланды. Бірақ, ол бірнеше рет оның кеңесіне қарсы шықты, мысалы, 145 жылы Лян Цзидің Ли Гуді (李固) өлім жазасын беру талабына қарсы тұрып, адал шенеунікті қорғады. 145 жылы жас император Чун қайтыс болды, және халыққа ашық болуға тырысып, император шешені Лиан оның өлімін дереу жариялады. Ол жас императордың үшінші туыстарын – Цинхэ патшасы Лю Суаньды (劉蒜) және Бохай патшасы Лю Хунның (劉鴻) ұлы Лю Цуаньды (劉纘) – мұрагерлікке қарастырып, Лоян қаласына шақырды. Патшазаде Суань ересек болғандықтан, салтанатты және лайықты мінез-құлқымен көзге түсті, және көптеген шенеуніктер оны жақтады. Алайда, Лян Цзи өзі бақылай алатын жас императорды қалағандықтан, император шешені Лианды жеті жасар Лю Цуаньды (劉纘) император (Цзи императоры) етіп тағайындауға көндірді. Лиан император шешені регенттік қызметін жалғастырды. 146 жылы жас император Цзи Лян Цзидің сыбайлас жемқорлығын сезініп, оны ашық түрде "мақтанқор генерал" деп атағандықтан, Лян Цзи оны улады, бұл император шешені Лианның білмеуімен жасалған болуы мүмкін. Шенеуніктер тағы да патшазаде Суаньды мұрагер етіп тағайындауды ұсынды, бірақ Лян Цзи олардың тілегіне келіспеді және император шешені Лианды 14 жасар Лю Чжиді (劉志), Лиу маркизін, император етіп тағайындауға итермеледі (Хуан императоры). Бұл Лю Чжи, Лиан император шешенінің және Лян Цзидің қарындасы Лян Нюйингке (梁女英) үйленуге ниеттенген болатын. Лиан император шешені регенттік қызметін жалғастырды.
Empress Dowager Liang appeared to be diligent in governing over the empire, and she trusted several key officials with integrity to advise her on important affairs. However, she also trusted her brother Liang Ji greatly, and Liang used her position to further consolidate his own. However, she was willing to go against his advice on a number of occasions, and she, for example, protected the honest official Li Gu (李固) against Liang Ji's demands to execute Li, in 145. In 145, the young Emperor Chong died, and in an effort to be open to people, Empress Dowager Liang announced his death openly immediately. She summoned the young emperor's third cousins Liu Suan (劉蒜), the Prince of Qinghe, and Liu Zuan (劉纘), the son of Liu Hong (劉鴻) the Prince of Bohai, to the capital Luoyang, to be examined as potential successors. Prince Suan was probably an adult, and was described as solemn and proper, and the key officials largely favored him. However, Liang Ji wanted a young emperor whom he could control, so he convinced Empress Dowager Liang to make the seven year old Liu Zuan emperor (as Emperor Zhi). Empress Dowager Liang continued to serve as regent. In 146, after the young Emperor Zhi showed signs that he was already cognizant of Liang Ji's corruption and offended Liang Ji by openly calling him "an arrogant general," Liang Ji had him poisoned, apparently without Empress Dowager Liang's knowledge. The key officials again largely favored Prince Suan as successor, but Liang Ji again vetoed their wishes, and instead persuaded Empress Dowager Liang to make the 14 year old Liu Zhi (劉志), the Marquess of Liwu, who was betrothed to Empress Dowager Liang's and Liang Ji's sister Liang Nüying, emperor (as Emperor Huan). Empress Dowager Liang continued to serve as regent.
Император Хуанның регенті ретінде
Император Хуанның регенті ретінде қызмет еткен император шеше Лианг бұрынғы саясатын көбінесе жалғастырды, бірақ Лианг Джи одан да күшті болып, император Хуанның таққа отыруына бұрын қарсылық білдірген Ли Гуді 146 жылы үкіметтен шығарып жіберді. 147 жылы император Хуан Лиангтың қарындасы Лианг Нюйингке үйленді және оны императорлық әйел етіп жариялады. Кейін сол жылы Лианг Джи Ли Гу мен Суан ханзадасын әскери бүлік ұйымдастыруға тырысқандары үшін жалған айыптады. Суан ханзадасы Вэйши графы дәрежесіне төмендетілді және өз-өзіне қол жұмсады. Ли және Лианг Джиге қарсы шыққан тағы бір маңызды шенеунік Ду Цзяо (杜喬) өлім жазасына кесілді. 150 жылы император шеше Лианг регенттік лауазымынан қалып, императорлық билікті император Хуанға қайтарғанын жариялады. Ол сол жылы қайтыс болып, күйеуі император Шуньмен бірге жерленді. Бірақ Лианг Джи үкіметтің нақты билігін өз қолында ұстады және енді оның қарындасының шектеуі болмағандықтан, одан да зорлық-зомбылыққа және жемқорлыққа бой берді. Бұл ақырында император Хуанның наразылығын тудырды, ол 159 жылы Лианг Джиді құлату үшін евнухтармен бірге құпия сөз байласты. Лианг руы қырғынға ұшырады.
Serving as regent for Emperor Huan, Empress Dowager Liang largely continued her policies as before, but Liang Ji became ever more powerful and was able to finally pushed Li Gu out of the government in 146 after Li Gu had publicly opposed Emperor Huan's ascension. In 147, Emperor Huan married Empress Dowager Liang's sister Liang Nüying and created her empress. Later that year, Liang Ji falsely accused Li Gu and Prince Suan of a conspiracy to start a military rebellion. Prince Suan was demoted to be Marquess of Weishi, and he committed suicide. Li, and another key official who opposed Liang Ji, Du Qiao (杜喬), were executed. In 150, Empress Dowager Liang announced that she was stepping down as regent and returning imperial authorities to Emperor Huan. She died later that year and was buried with her husband Emperor Shun. However, Liang Ji remained in effective control of government and now, without his sister to curb his power, became ever more violent and corrupt. This eventually drew a reaction from Emperor Huan, who conspired with eunuchs to overthrow Liang Ji in a coup d'état in 159. The Liang clan was slaughtered.