Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франция астанасы Париждің кәріз жүйесі 1370 жылы Монмартр көшесіне төменгі жер асты жүйесі салынғанда пайда болған. Бірінен соң бірі келген француз үкіметтері жүйені қаланың тұрғындарын қамтуға дейін кеңейтті, соның ішінде Людовик XIV және Наполеон III кезінде кеңейтулер және 1990-шы жылдары мэр Жак Ширактың басқаруындағы жаңғырту бағдарламалары. Бұл жүйе өзінің өмір сүруі барысында танымал мәдениетте, соның ішінде Виктор Гюгоның 1862 жылғы "Кәсіреттілер" романы мен Х. Л. Хьюмстың 1958 жылғы "Жер асты қаласы" романы.
The sewers of the French capital Paris date back to the year 1370 when the first underground system was constructed under Rue Montmartre. Consecutive French governments enlarged the system to cover the city's population, including expansions under Louis XIV and Napoleon III, and modernisation programs in the 1990s under Mayor Jacques Chirac. The system has featured in popular culture through its existence, including Victor Hugo's 1862 novel, Les Misérables, and H. L. Humes' 1958 novel The Underground City.
Тарих
Орта ғасырға дейін Париждегі ауыз су Сене өзенінен алынған. Ағынды сулар егістікке немесе тас төселмеген көшелерге төгіліп, ақырында Сенаға қайтарылды. 1200 жылы Филип Август Париж көшелерін астаулап, ортасына ағынды суларды ағызуды енгізді. 1370 жылы Париж провисты Хью Аубрио "Монмартр көшесінде" қақпалы, тас қабырғалы кәріз салғызды. Бұл канализация ағынды суды жинап, "Менилмонтан" өзеніне апарып тастады. Алайда, ағынды сулар әлі де ашық ауада ағызып шығарылды. Людовик XIV билігі кезінде оң жағалауда үлкен сақиналы канализация салынды, ал Бивр өзені Сенаның сол жағалауы үшін канализация ретінде пайдаланылды. 1700 жылдардың аяғында Париж кем дегенде екі рет ғалымдар зерттеген жаңартылған су жүйесін салудан бас тартты. Әйелдер өздерінің үйлеріне Сене өзенінен су алып барады. Вольтер бұл туралы былай деп жазды: "Олар Комик опера үшін ақшаға қызғаныш танытпайды, бірақ Августқа лайық су құбырларын салуға наразылық білдіреді". Луи Пастердің өзі де үш баласын тифтен айырды. Наполеон I тұсында Париждегі тұңғыш канализациялық жүйе салынған. Оның ұзындығы 30 км. 1855 жылы Наполеон III Париждегі санитария мен көлік қозғалысын жақсарту жоспарының бір бөлігі ретінде жаңа бульварлар, су құбырлары мен канализация құрылысын салуды тапсырды. Оның Сенадағы префекті барон Хаусман және инженер Эжен Белгран қазіргі Париждің кәріз және сумен жабдықтау желілерін жобалады. Осылайша, бір ғасырдан астам уақыт бұрын екі рет сумен жабдықтау желісі (бірін ауыз суға, екіншісін ауыз суға емес) және 1878 жылы 600 км ұзындықтағы кәріз желісі салынды. 1880 жылдан 1913 жылға дейін Париж ғимараттарын канализацияға қосуға тырысты (олардың көпшілігі сол кезде "қаланың таза су желісіне қосылды, ал қалғандары тегін көршіліктік крандарға (фонтайндарға) қол жеткізді) "). 1914 жылға қарай Париждегі барлық ғимараттардың 68% -ы канализацияға тікелей қосылған. Белграндтың мұрагерлері Париж желісін кеңейтуді жалғастырды: 1914 жылдан 1977 жылға дейін 1000 км-ден астам жаңа кәріздер салынды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 50 км2 канализациялық алаңдар Сенаны қорғау үшін жеткіліксіз болды. Жалпы ағынды суларды тазарту бағдарламасы 50 жылға арналған қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін әзірленді және 1935 жылы мемлекеттік мақұлдауға ие болды: бұл өнеркәсіптік ағынды суларды тазартудың бастамасы болды. Мақсаты - барлық Париж ағынды суларын ащер тазарту қондырғысына ағынды су арналарының желісі арқылы жеткізу. Содан бері Ашере зауыты өсіп келеді. 1970 жылдың соңында ол Еуропадағы ең ірі су тазарту қондырғыларының бірі болды. Оның нақты қуаты күніне 2 миллион текше метрден асады. Бұл бағдарлама біртіндеп жетілдірілді: Ашерес пен Нойзи-ле-Гранд (ағыры қарай орналасқан шағын станция) нысандарын жаңғырту, Валентонда жаңа зауыт салу және Колумб эксперименттік станциясын кеңейту.
Until the Middle Ages, the drinking water in Paris was taken from the river Seine. The wastewater was poured onto fields or unpaved streets, and finally filtered back into the Seine. Around 1200, Phillipe Auguste had the Parisian streets paved, incorporating a drain for wastewater in their middle. In 1370 Hugues Aubriot, a Parisian provost had a vaulted, stone walled sewer built in the "rue Montmartre". This sewer collected the wastewater and took it to the "Menilmontant brook". However, the wastewater was still drained in the open air. Under the reign of Louis XIV, a large ring sewer was built on the right bank, and the river Bièvre was used as a sewer for the left bank of the Seine. On at least two occasions in the late 1700s, Paris refused to build an updated water system that scientists had studied. Women were actually carrying water from the river Seine to their residences in buckets. Voltaire wrote about it, saying that they "will not begrudge money for a Comic Opera, but will complain about building aqueducts worthy of Augustus". Louis Pasteur himself lost three children to typhoid. Under Napoleon I, the first Parisian vaulted sewer network was built. It was 30 km long. In 1855, as a part of his plan to improve the sanitation and traffic circulation in Paris, Napoleon III ordered the construction of new boulevards, aqueducts and sewers. His prefect for the Seine, Baron Haussmann, and the engineer Eugène Belgrand, designed the present Parisian sewer and water supply networks. Thus was built, more than a century ago, a double water supply network (one for drinking water and one for non drinking water) and a sewer network that was 600 km long in 1878. From 1880 to 1913, efforts were taken to connect Parisian buildings to the sewers (they were most at the time "connected to the city's clean water network and the rest had access to free neighborhood taps (fontaines)"). By 1914, 68% of all buildings in Paris had direct connections to the sewer.]] Belgrand's successors went on extending the Parisian network: from 1914 to 1977, more than 1000 km of new sewers were built. At the end of World War I, the 50 km² of sewage fields were no longer sufficient to protect the Seine. A general sewage treatment programme, designed to meet the needs for 50 years, was drawn up and became state approved in 1935: this was the beginning of industrial sewage treatment. The aim was to carry all the Parisian wastewater to the Achères treatment plant using a network of effluent channels. Since then, the Achères plant has continued to grow. At the end of 1970, it was one of the biggest sewage treatment plants in Europe. Its actual capacity is more than 2 million cubic metres per day. This programme has been gradually upgraded: modernization of the Achères and Noisy le Grand (a small station farther upstream) facilities, construction of a new plant at Valenton, and expansion of the Colombes experimental station.
Көркем әдебиеттегі кәріз
Канализация жүйесі Виктор Гюгоның 1862 жылғы "Жақсысыздар" романында сипатталған (5-бөлім, Жан Вальжан; ІІ кітап, Левиафанның ішегі, 1-тарау, Теңіз кедейлеген жер): "Париждің астында тағы бір Париж бар; канализация Парижі; оның көшелері, өткелдері, алаңдары, соқыр аллеялары, артериялары және оның айналымдары бар, ол адам түрінен басқа, лай болып табылады",
The sewer system is described in Victor Hugo's 1862 novel, Les Misérables (Part 5, Jean Valjean; Book II, The Intestine of the Leviathan, ch.1, The Land Impoverished by the Sea): " Paris has another Paris under herself; a Paris of sewers; which has its streets, its crossings, its squares, its blind alleys, its arteries, and its circulation, which is slime, minus the human form",
Мұражай
Париждің кәріздік мұражайы Париждің кәріз жүйесіне арналған. Канализация жүйесіне экскурсиялар 1800 жылдан бері танымал болды және қазіргі уақытта канализацияларда жүргізіледі. Келушілер ағынды судың үстіне көтерілген жолмен жүре алады. Кіреберіс Понт-де-л-Алма маңында.
The Paris Sewer Museum is dedicated to the sewer system of Paris. Tours of the sewage system have been popular since the 1800s and are currently conducted at the sewers. Visitors are able to walk upon raised walkways directly above the sewage itself. The entrance is near the Pont de l'Alma.