Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика саясаткері
Mexican politician
Женовево де ла О (3 қаңтар 1876 – 12 маусым 1952) – Морелос штатындағы Мексика революциясының маңызды тұлғасы. Ол Морелос штатының Санта-Мария Ауакатитлан қаласында шаруа отбасында дүниеге келген. Мексика шаруаларының ауыр жағдайына қатты бейілді болды және Оңтүстік Азаттық Армиясының көрнекті партизан генералы атанды. Эмилиано Сапатаның қазасынан кейін ол және басқа партизандар Альваро Обрегонмен бірігіп, ұлттық саясатта маңызды болмаса да, ұзақ жылдарға созылған тұлғаға айналды.
Genovevo de la O (January 3, 1876 – June 12, 1952) was an important figure in the Mexican Revolution in Morelos. He was born in Santa María Ahuacatitlán, Morelos, to sharecropper parents. He was dedicated to the plight of Mexico's peasants and came to be an outstanding Liberation Army of the South guerrilla general. After Emiliano Zapata's death, he and the other guerrillas threw their lot in with Álvaro Obregón and went on to become a minor but long lasting figure in national politics.
Ерте өмір
Де ла О өзінің ерте кезінен-ақ туған қаласы мен халқының қорғаушысы ретінде көзге түсті. Ол көршілес Темикско хасиендасының кеңеюіне, орманды қырқуға және жалпы жерден айыруға қарсы үздіксіз күресті. Осы күрестер оны Порфирио Диас режимімен қақтығысқа түсірді, ол қарапайым адамдардың есебінен хасиендалардың ықпалын күшейтуге тырысты. Де ла О Диас режимін, әсіресе жер реформасы принципі бойынша жек көре бастады. Ол бастапқыда Франсиско Мадероның жер реформасы туралы уәделеріне үміттеніп, оны президенттікке қолдады, бірақ уәделер орындалмағанын көрген соң Анекуилко мэрі Эмилиано Сапата басқаратын аграрлық оппозицияға қосылды. Де ла О 1911 жылы Сапатаның талаптарын заңдастырған, реформалық План де Аялаға қол қойғандардың бірі болды.
From his earliest days, de la O stood out as a defender of his hometown and its people. He fought ceaselessly against the encroachments of the neighboring hacienda of Temixco, against deforestation, and against land dispossession in general. These crusades brought him into conflict with the law of Porfirio Díaz's regime, which sought to strengthen the hacendados at the expense of commoners. De la O grew to hate the Díaz regime, mostly on the principle of land reform. He initially supported the presidency of Francisco Madero based on his promises of land reform, but when those promises proved false he sided with the agrarian opposition headed by the mayor of Anenecuilco, Emiliano Zapata. De la O was one of the signatories of the reformist Plan de Ayala which codified Zapata's demands in 1911.
Сапатаның төңкерісі
Мадеро үкіметі Аяла жоспарына қарсы болды, ал сапатистер өз мақсаттарын қорғау үшін қаруға көтерілді. Де ла О, Морелос штатының солтүстік бөлігіндегі Запата үшін партизандық операцияларды жүргізетін жаяу әскер капитаны болды. Жыл аяқталғанға дейін ол майор, подполковник және полковник шендеріне көтерілді. 1911 және 1912 жылдары оның Оңтүстік Азаттық Армиясының бөлімшесі Санта-Мария және оның көршілес қалалары маңындағы ауданда федералистік күштерді тұрақты түрде жеңіп тұрды. Ол жау дивизияларын Куернавакаға шегінуге мәжбүр етті, генерал Роблес басқаратын генералдар тобына күшті соққы берді және мыңдаған адамды өз дивизиясына қосылуға шақырды. Де ла О-ның әскерлері 1912 жылдың көктемінде Уицилак қаласын басып алды, бірақ федералистер оны босатуға ықыласты болмады. Генерал Охеда қаланың жабдықтары мен мүліктерін эвакуациялауға тырысты, бірақ де ла О конвойларға шабуыл жасап, оларға ауыр зиян келтірді. Ол қаланы сәтті қорғады, бірақ 1912 жылы генерал Наранхо қаланың көп бөлігін өртеп тастады. 1913 жылға жақындағанда, ол президент Викториано Хуертаның өзі басқаратын күштермен күресу үшін Мексика штатына кірді. Де ла О, 1915 жылға дейін Мексика штатымен шекарадағы шайқастар жалғасқандықтан генерал атанды. Хуерта биліктен кетіп, Венустиано Карранса билікті иеленді, бұл де ла О-ға қарсы жағдайды өзгертетін қосымша әскерлерді жеткізді. Генерал Пабло Гонсалес де ла О-ны Морелосқа кері итеріп жібергенде, 1919 жылы сапатистер қозғалысына апат келді. Революцияның көшбасшысы Эмилиано Сапата полковник Хесус Гуаярджоның алдауына ілігіп, қаза тапты. Бұл, ұзақ жылдар бойы соғыс жүргізуден әлсіреген Оңтүстік Азаттық Армиясына ауыр соққы болды.
The Madero government was opposed to the Plan de Ayala, and the Zapatistas took up arms to defend their cause. De la O was made an infantry captain conducting guerrilla operations for Zapata in the northern part of Morelos. He moved up through the ranks of major, lieutenant colonel, and colonel before the year was out. Through 1911 and 1912, his division of the Liberation Army of the South operated in the area around Santa María and its neighboring towns, consistently beating back federalist forces. He forced enemy divisions to retreat to Cuernavaca, gave a solid drubbing to a group of generals led by General Robles, and inspired thousands to flock into his division. De la O's forces took the town of Huitzilac in the Spring of 1912, but the Federalists were reluctant to give it up. General Ojeda tried to evacuate the town’s supplies and equipment, but de la O exacted a heavy toll attacking the convoys. He defended the town with success, but in 1912 General Naranjo infiltrated and burned most of it to the ground. As 1913 neared, he pushed into México state to face forces commanded by the president himself, Victoriano Huerta. De la O became a general as fighting continued along the border with México state through 1915. Huerta faded from power and Venustiano Carranza took control, bringing extra troops to bear that turned the tide back against de la O. As General Pablo González slowly pushed de la O back into Morelos, disaster befell the Zapatista cause in 1919. The leader of the revolution, Emiliano Zapata, was tricked and murdered by Colonel Jesús Guaijardo. This was a terrible blow to the Liberation Army of the South, which had already grown increasingly fractured after many long years of campaigning.
Обрегонның төңкерісі
Оның қозғалысы мен билігі Сапатамен бірге аяқталудың орнына, де ла О және Гилдардо Маганья бастаған басқа партизан генералдары жаңа революционер Альваро Обрегонмен бірікті. 1920 жылы ол генерал Бенжамин Хиллдің Мексика қаласынан қайтарылуын қамтамасыз етті, және Хилл де Оңтүстікте Обрегон күштерімен қосылды. Бірлесіп, олар астанаға шешуші соққы беріп, Карранзаны құлатты және жаңа үкімет құрды. 1921 жылдың 1 қаңтарында ол Тлаксакала әскери операциялардың басшысы болып тағайындалды, кейін Агуаскалиентес және Мехико қаласында ұқсас лауазымдарға ауысты. Шағын қақтығыстар жалғасты, бірақ Обрегон режимі, де ла О-мен бірге, Мехикода билікте қалды.
Rather than seeing his cause and power expire along with Zapata, de la O and the other guerrilla generals, led by Gildardo Magaña, joined forces with the new revolutionary Álvaro Obregón. In 1920, he covered the retreat of General Benjamín Hill from Mexico City, and Hill too united with Obregón’s forces in the south. Together they made a decisive strike at the capital city, deposed Carranza, and set up a new government. On the first day of 1921, he was named chief of military operations in Tlaxcala, moving later to similar posts in Aguascalientes and Mexico City. Minor conflicts continued, but the Obregón regime, including de la O, remained in power in Mexico City.
Революциядан кейінгі саясат
Де ла О 1941 жылға дейін саяси лауазымдарды атқарды, қызмет етудің жас шегіне (алпыс бес) жеткен соң зейнетке шығуға мәжбүр болды. Ресми түрде зейнеткерлікке шыққанмен, ол Мексика істеріне қатысып жүрді. 1940 жылы ол Сапата идеалдарының бекінісі ретінде "Запатиста фронтын" құрды. 1945 жылы Халық партиялары федерациясын құруға көмектесті және оның төрағасы болды. Ол туған қаласы Санта-Мария Ауакатитланда бейбіт түрде қайтыс болды, бұл оның көптеген революциялық әріптестерінен гөрі жұмсақ және кеш қайтыс болды. Оның жаназасы Мексика Конгресінің ғимаратында өткізілді және ол Санта-Марияда толық әскери салтанатпен жерленді.
De la O held political posts until 1941 when he reached the age limit for service (sixty five) and was forced to retire. Though officially retired, he remained involved in the affairs of Mexico. He formed Frente Zapatista in 1940 as a bastion of the ideals of Zapata. He helped found the Federation of Parties of the People in 1945, and presided over it. He died in peace while in his hometown of Santa María Ahuacatitlán, a gentler and later death than the vast majority of his revolutionary counterparts. His wake was held on the floor of the Congress of Mexico and he was buried in Santa María with full military honors.