Кіріспе

Аббасид дәуірі мұсылман тарихшысы (820 892) ʾАхмад ибн Яхья ибн Джәбир әл Баладхурī (أحمد بن يحيى بن جابر البلاذري) - 9-ғасырлық мұсылман тарихшысы. Өз дәуірінің Таяу Шығыстың танымал тарихшыларының бірі болған ол өмірінің көп бөлігін Бағдадта өткізді және халифа әл Мутаваккилдің сарайында үлкен ықпалға ие болды. Ол Сирия мен Иракқа барып, өзінің негізгі еңбектері үшін ақпарат жинады. Оның толық аты Ахмад ибн Яхья ибн Жәбір әл-Баладури (أحمد بن يحيى بن جابر البلاذري), Балазри Ахмад ибн Яхья ибн Жәбір Әбуль Хасан немесе Әби әл-Хассан Баладури.

Өмірбаян

Әл-Баладуридің ұлты араб немесе парсы деп сипатталған, бірақ оның симпатиясы арабтармен қатты байланысты болған сияқты, өйткені Масуди өзінің бір еңбегін атап өтті, онда ол Баладуридің араб емес Shu'ubiyya ұлтшылдығын айыптауын жоққа шығарады.

Шығармалары

Оның ең басты еңбегі - ұзақ тарихтың тұжырымдамасы, Китаб Футух әл-Булдан (فتوح البلدان), "Елдерді жаулап алу кітабы", Филипп Хитти (1916) және Фрэнсис Кларк Мурготтен (1924) аударған Ислам мемлекетінің шығу тегі, VII ғасырдан бастап арабтардың соғыстары мен жаулап алулары және жаулап алынған аумақтардың тұрғындарымен жасалған шарттар туралы айтады. Бұл кітапта Ғарб Арабиясынан бастап батысқа қарай Мысырға, Солтүстік Африка мен Испанияға дейін, ал шығысқа қарай Ирак, Иран және Синдке дейін жерлерді басып алу туралы жазылған. Оның тарихын кейінгі жазушылар да жиі қолданған. Ansab al Ashraf (أنساب الأشراف, "Адлидің ұрпағы") - араб аристократиясына арналған, Мұхаммед пен оның замандастарынан бастап Омейяд және Аббасид халифаларына дейінгі генеалогиялық ретімен берілген өмірбаяндық еңбек. Онда билеушілердің билік ету тарихы жазылған. Оның күшті династиялардың өрлеуі мен құлдырауы туралы әңгімелері саяси моральдық құндылықтарды ұсынады. Оның әдістемелік түсініктемелері, дәлдікті растаудан басқа, аз.