Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нейробиологиялық даму аймақтары
Range of neurodevelopmental conditions
Тик бұзылыстары психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығында (DSM) тиктердің түрі (моторлық немесе дыбыстық) және тиктердің ұзақтығы (күрт, жылдам, ритмсіз қозғалыстар) негізінде анықталады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ICD 10 кодтары) да тик бұзылыстарын ұқсас түрде анықтайды.
Tic disorders are defined in the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) based on type (motor or phonic) and duration of tics (sudden, rapid, nonrhythmic movements). Tic disorders are defined similarly by the World Health Organization (ICD 10 codes).
DSM-5
Психикалық аурулардың диагностикалық және статистикалық нұсқаулығының бесінші нұсқасы (DSM 5), 2013 жылдың мамырында жарияланған, Турет синдромын және тик бұзылыстарын нейробиологиялық даму бұзылыстары санатындағы моторлық бұзылыстар ретінде жіктейді.
The fifth revision of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM 5), published in May 2013, classifies Tourette syndrome and tic disorders as motor disorders listed in the neurodevelopmental disorder category.
Диагностика
Тиктерді Турет синдромының, стереотиптердің, хореяның, дискинезияның, миоклонус пен обсессивтік-компульсивті бұзылыстың басқа да себептерінен ажырату қажет. Емдеудің бірінші қадамы – мінез-құлық терапиясы, егер ол тиімсіз болса, дәрі-дәрмек (көбінесе арипипразол) қолданылады. Мінез-құлық терапиясы ұсынылатын алғашқы ем болғанымен, көптеген адамдар білікті психотерапевтердің жетіспеуіне байланысты оған қол жеткізе алмайды. Турет синдромы – генетикалық бейімділікке байланысты деп есептелетін тик бұзылыстары спектрінің ауыр түрі. Дегенмен, Турет синдромының көптеген жағдайлары ауыр емес. Әртүрлі тик бұзылыстарының генетикалық байланысын көрсететін көптеген зерттеулер жүргізілгенімен, осы байланысты растау үшін тағы да зерттеулер қажет.
Tics should be distinguished from other causes of tourettism, stereotypies, chorea, dyskinesias, myoclonus and obsessive compulsive disorder. The first line of treatment is behavioural therapy, followed by medication (most often aripiprazole) if the former is unsuccessful. Although behavioural therapy is the recommended first treatment, many people with tics do not access it due to the lack of trained psychotherapists. Tourette syndrome is the more severe expression of a spectrum of tic disorders, which are thought to be due to the same genetic vulnerability. Nevertheless, most cases of Tourette syndrome are not severe. Although a significant amount of investigative work indicates genetic linkage of the various tic disorders, further study is needed to confirm the relationship.
DSM-IV-TR-ден DSM-5-ге ауысу
DSM 5 2013 жылы жарияланды, 2000 жылы жарияланған DSM IV TR-ді жаңартты. Мына өзгерістер енгізілді: Тиктердің анықтамасы барлық тик бұзылыстары үшін біркелкі болды, стереотипті сөзі алынып тасталды, бұл аутизм спектріндегі бұзылыстарда жиі кездесетін стереотиптер мен тик бұзылыстарын ажыратуға көмектеседі. Уақытша тик бұзылысы шамамен өткінші тик бұзылысын алмастырды: себебі бастапқыда пайда болатын тиктер кейін созылмалы тик бұзылысы немесе Туретт синдромы деп диагностикаланбақ, ал өткіншілік оны тек кейіннен анықтауға мүмкіндік беретіндей көрінеді (бірақ бұл түсінік DSM IV TR анықтамасына сәйкес келмейді). Жаңа санаттар: «Басқаша белгіленген» және «Белгіленбеген» – жеке тұлғаға елеулі қиындықтар туғызатын, бірақ басқа тик бұзылыстарының толық критерийлеріне сай келмейтін тик бұзылыстары үшін. Жаңа санаттар ересек жаста басталатын немесе басқа медициналық жағдайлардың немесе нашақорлықтың салдарынан туындаған тиктерді қамтиды.
DSM 5 was published in 2013, updating DSM IV TR, which was published in 2000. The following changes were made: The definition of tic was made consistent for all tic disorders, and the word stereotyped was removed to help distinguish between stereotypies (common in autism spectrum disorders) and tic disorders. Provisional tic disorder approximately replaced transient tic disorder: because initially presenting tics may eventually be diagnosed as chronic tic disorder or Tourette's, transient suggested it could only be defined in retrospect (though that perception did not follow the DSM IV TR definition). New categories, Other specified and Unspecified: for tic disorders that result in significant impairment to the individual yet do not meet the full criteria for other tic disorders. The new categories account for tics with onset in adulthood, or tics triggered by other medical conditions or illicit drug use.