Кіріспе
Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің су асты кемелері 1904 жылы АҚШ-тан бес «Голланд» типті су асты кемесін сатып алудан бастау алды. Жапон су асты кемелері күшін және тәжірибесін үнемі арттырып, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін әлемдегі ең түрлі және қуатты су асты кемелер флотының біріне айналды.
Imperial Japanese Navy submarines originated with the purchase of five Holland type submarines from the United States in 1904. Japanese submarine forces progressively built up strength and expertise, becoming by the beginning of World War II one of the world's most varied and powerful submarine fleets.
Шығу тегі
Жапон императорлық әскери-теңіз флоты (IJN) өзінің алғашқы су асты кемелерін 1904 жылғы 12 желтоқсанда орыс-жапон соғысы кезінде алды. Кемелер салыстырмалы түрде жаңа американдық компаниядан, Electric Boat-тан сатып алынды және 1905 жылғы тамызға дейін толық жиналып, жауынгерлік операцияларға дайын болды. Алайда, Ресеймен жаулық сол күні аяқталуға жақын болды, ал соғыс кезінде ешқандай су асты кемелері әрекет етпеді. Electric Boat компаниясы Жапонияға сатқан су асты кемелері Голландтың жобаларына негізделген, американдықтарға ұқсас Holland Type VII типті. Бес импортталған Голланд су асты кемесі бастапқыда Куинсидегі Fore River Ship and Engine Company компаниясында салынған, ал бұл су асты кемесі Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Куреде естелік ретінде сақталды. (торпеда). Жалпы алғанда, жапондық су асты кемелері, техникалық жаңалықтарға қарамастан, салыстырмалы түрде аз санда жасалды және басқа ірі теңіз флоттарынан гөрі соғысқа әсері аз болды. IJN «флотқа қарсы флот соғысы» (guerre d'escadre) доктринасын ұстанды, сондықтан су асты кемелері жиі соғыс кемелеріне қарсы шабуылдау рөлінде пайдаланылды. Соғыс кемелерін сауда кемелеріне қарағанда шабуылдау мен батыру қиынырақ болды, өйткені теңіз кемелері жылдам, маневрлі және жақсы қорғалған. Алайда IJN-нің су асты кемелері американдық әскери кемелерге қарсы бірқатар елеулі табыстарға қол жеткізді. Мидуэй шайқасы кезінде I-168 жапондық су асты кемесі «Йорктаунды» және «Хамманн» эсминцін батырып, соңғы соққы берді. Бірнеше айдан кейін, 1942 жылғы 15 қыркүйекте, жапондық I-19 су асты кемесі «Wasp» авианосегін торпедамен батырып, «North Carolina» және «O'Brien» эсминктерін зақымдады. 1942 жылғы 13 қарашада жапондық I-26 су асты кемесі «Джуноу» әуе кемесіне торпедамен шабуыл жасап, суға батырды, ал бір жылдан кейін 1943 жылғы 23 қарашада жапондық I-175 су асты кемесі «Лиском Бей» авианосегін торпедамен батырып, көптеген адам қаза болды. Жапондық I-176 су асты кемесі 1942 жылғы 20 қазанда ауыр крейсер «Честерді» қатты зақымдап, оны бір жылға соғыстан шығарды, сонымен қатар 1943 жылғы 16 қарашада «Корвинаны» (барлық соғыс кезінде жапондық су асты кемесі батырған жалғыз американдық су асты кемесі) батырып жіберді. Соғыстың алғашқы жылында жапондық су асты кемелері екі рет «Саратога» авианосегін торпедалады, бірақ оны бағындырмай, оны жөндеуге жіберді, сол кезде АҚШ Әскери-теңіз флоты онысыз өмір сүре алмады. 1942 жылғы 11 қаңтарда «Саратога» жапондық I-6 су асты кемесінің торпедасымен зақымдалды, ол келесі бес айдағы қауіпті ұрыс пен шабуылдарға қатыса алмады, содан кейін 1942 жылғы 1 қыркүйекте «Саратога» жапондық I-26 су асты кемесінің шабуылына ұшырады, ол оны тағы да он бір аптаға әрекетсіз қалдырды. Су асты кемелерін тасымалдайтын инновациялық ұшақтардың бірі, жапондық I-25 су асты кемесінен ұшырылған ұшақ, Құрама Штаттардағы жалғыз әуе шабуылын жасады. 1942 жылғы 9 қыркүйекте Йокосука E14Y барлау ұшағын ұшқан Уоррант ұшу офицері Нобуо Фуджита Орегон штатының Брукингс қаласынан тыс жерлерде орман өрттерін бастау үшін төрт 168 фунтты бомба тастады. 1942 жылдың ақпан айында жапондық I-17 су асты кемесі палубадағы пулеметінен Санта-Барбара, Калифорния маңындағы Элуод мұнай кен орындарына бірнеше рет оқ атқан болатын. Оқтардың ешқайсысы да үлкен зақым келтірмеді. Алайда, отынның азайып, әуедегі басымдық жоғалған кезде, Империяның су асты кемелері мұндай табыстарды жалғастыра алмады. АҚШ эсминстер мен эсминецтердің өндірісін ұлғайтқаннан кейін, Атлантика шайқасында үйренген өте тиімді су асты кемелеріне қарсы техниканы енгізумен қатар, олар Жапонияның императорлық су асты кемелеріне үнемі көбірек әсер етті, олар да Kriegsmarine әріптестері сияқты терең суға түсуге бейім болмады. Осыған байланысты жапондық су асты кемелері соғыстың соңғы екі жылында одақтас әскери кемелерге қарсы айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізе алмады. Бір жеңіске ие болған жапондық I-41 су асты кемесі 1944 жылғы 3 қарашада «Рейньо» әуе кемесіне торпедамен шабуыл жасап, соққы берді. Бұл жапондық су асты кемесі екі жылдан бері бірінші рет тез тасымалдаушы операциялық тобымен жұмыс істейтін одақтас кемеге сәтті шабуыл жасады. Жапондық I-58 су асты кемесінің ауыр крейсер «Индианаполисті» торпедалап, батырып, көптеген адам өмірін қиғаны туралы оқиға әлдеқайда танымал болды. 1945 жылғы 30 шілдеде Жапонияның бағынғанға дейін екі апта қалғанда, АҚШ-тың теңіз флотында жапондық су асты кемелерінің шабуылы жалғасатынын күткендер аз болды. Жапон императорлық әскери-теңіз флотының «флотқа қарсы флот соғысы» (guerre d'escadre) доктринасы оның су асты кемелерінің одақтас сауда керуендері мен Kriegsmarine U-кайықтары сияқты одақтас және бейтарап сауда кемелеріне қарсы коммерциялық шабуылдар жасауына сирек қауіп төндірді. Соғыс кезінде IJN су асты кемелері Тынық мұхитында 1 миллион тонна (GRT) сауда кемесін (184 кеме) батырды; керісінше, АҚШ Әскери-теңіз флотының су асты кемелері сол кезеңде 5,2 миллион тонна (1314 кеме) батырды, ал нацистік Германияның Kriegsmarine U-кайықтары, IJN-нің Орталық державалар серігі, Атлант мұхитында және басқа мұхиттарда 14,3 миллион тонна (2840 кеме) батырды. Соғыстың соңғы екі жылында көптеген IJN су асты кемелері американдықтар мен австралиялықтардың қасақана басып өтуінен оқшауланған аралдық гарнизондарға жабдықты тасымалдаумен айналысты, ал оларға одақтас әуе күштері мен теңіз кемелерінің блокадасы салдарынан тасымалдау кемелері жетпейтін. IJN су асты кемелерінің ерте модельдері су астында салыстырмалы түрде маневрлі болмады, терең суға түсе алмады және радары болмады. (Кейінірек соғыста радармен жабдықталған бірліктер кейде американдық радар жиынтықтарының олардың шығарылымдарын анықтау қабілетіне байланысты батырылды. Мысалы, Batfish Жапонияға жақын жерде бес күннің ішінде үш IJN су асты кемесін батырды). Соғыс аяқталғаннан кейін, Жапонияның ең инновациялық және жетілген су асты кемелерінің бірнешесі «Operation Road's End» операциясы үшін Гавайиге тексеруге жіберілді (, I-401, , және I-203) ал 1946 жылы АҚШ Әскери-теңіз флоты КСРО IJN су асты кемелеріне қол жеткізуді талап еткеннен кейін батырылды.
Су асты кемелері
Жапондықтар "су асты әуе тасымалдағышы" концепциясын 1937–38 жылдардағы J3 типінен бастап кеңінен қолданды. Барлығы 41 су асты кемесі су ұшақтарын тасымалдау мүмкіндігімен салынды. IJN су асты әуе тасымалдағыштарының көпшілігі бір ғана ұшақты тасымалдай алатын болса, I-14 екі, ал алып су асты кемесі үш ұшаққа арналған ангарға ие болды.
Янага миссиясы
Янаги миссиясы Германия, Италия және Жапония арасында стратегиялық материалдар мен өндірілген тауарларды алмасуды қамтамасыз ету үшін Оккупация державаларының үшжақты пактісіне сәйкес жүзеге асырылды. Алғашқыда жүк кемелері алмасуды жүзеге асырды, бірақ бұл мүмкін болмаған кезде су асты кемелері пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мұхиттар арқылы тек алты су асты кемесі сапар жасады: жапондық су асты кемесі I 30 (1942 жылдың маусымның ортасынан тамызға дейін), жапондық су асты кемесі I 8 (1943 жылдың маусымы), жапондық су асты кемесі I 34 (1943 жылдың қазаны), жапондық су асты кемесі I 29 (1943 жылдың қарашасы) және неміс су асты кемелері U 511 (1943 жылдың тамызы) және U 864 (1944 жылдың желтоқсаны). Олардың ішінде I 30 жартылай сәтті болды, бірақ кейіннен минаға отырды, I 8 өзінің миссиясын аяқтады, I 34 британдық су асты кемесімен, ал I 29 – АҚШ су асты кемесі Sawfish (Ultra ақпаратының көмегімен) батырылды. Жапондық I 52 су асты кемесі соңғы әрекет жасады.
Бірінші дәрежелі су асты кемелері
Бұл классқа жапондық су асты кемелерінің ең ірілері кіреді, олардың үлкен өлшемдерімен және қашықтыққа жүзу қабілетімен ерекшеленеді.
KD1 (I-51) түрі
Каидай I типті (海大I型) (I 51 класы) су асты кемесі, одан кейін дамытылған типтердің (KD2 KD7) прототипі болды және неміс крейсерлік су асты кемесі мен британдық L класы су асты кемесі үлгісінде салынған. Жапондық I 51 су асты кемесі 1941 жылы жартылай бұзылып, қолдан шығарылды.
KD2 (I-152) типті
Каидай II типті (海大II型) (I 152 класы) су асты кемесі U 139 және британдық K класты су асты кемелерінің негізінде салынған. I 52/жапондық I 152 су асты кемесі 1946–1948 жылдары құрамынан шығарылған.
KD3a түрі (4 бірлік)
Каидай IIIa типті (海大IIIa型) (I 153 класы) су асты кемелері KD1 және KD2 типтеріне ұқсас болды, бірақ нығайтылған корпустары болды. 1945 жылы I 155 және I 158 екі кайтенмен қаруланған «Кайтэн» өзі өлтіретін торпеда тасымалдаушыларға айналдырылды. Жапондық I 53/I 153 су асты кемесі 20 ақпанда Үнді мұхитында «Бен 2» кемесін, 27 ақпанда Бали бұғазында және 28 ақпанда Ява жағалауында баттырды. I 153 кемесі 1946 жылғы 8 мамырда «Төмен» операциясы аясында Сето аралдары теңізінде нысана ретінде батырылды. Жапондық I 54/I 154 су асты кемесі 1946 жылғы мамырда Сето аралдары теңізінде суға батырылды. Жапондық I 55/I 155 су асты кемесі 1942 жылғы 7 ақпанда Ява жағалауында және 1942 жылғы 13 ақпанда Ява теңізінде батырылды. I 155 кемесі 1945 жылғы 2 қыркүйекте капитуляциялап, 1946 жылғы мамырда Сето аралдары теңізінде суға батырылды. I 58/жапондық I 158 су асты кемесі 1942 жылғы 3 қаңтарда Ява теңізінде, 1942 жылғы 9 қаңтарда Бавеан аралынан, 1942 жылғы 22 ақпанда Джилатжап пен Паданг арасында және 1942 жылғы 25 ақпанда Сунда бұғазының оңтүстігінде батырылды. I 158 1945 жылғы 2 қыркүйекте капитуляциялап, 1 сәуірде Гото аралдарынан суға батырылды.
KD3b түрі (3 бірлік)
Каидай IIIb (海大IIIb型) (I 156 класы) типті су асты кемелері KD3a типті су асты кемелеріне ұқсас болды, бірақ 16 дюймге ұзынырақ және басқаша мұрын пішініне ие болды. I 56/жапондық I 156 су асты кемесі бес сауда кемесін баттырды. I 156 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында "Нерей" кемесімен батырылды. I 57/жапондық I 157 су асты кемесі 1942 жылдың 7 қаңтарында SS Djirak кемесін баттырды. I 157 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында "Нерей" кемесімен батырылды. I 59/жапондық I 159 су асты кемесі 1942 жылдың 1 наурызында Суматра жанында батты. I 159 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және 1946 жылдың 1 сәуірінде Гото аралдарының жанында нысана ретінде батырылды. Жапондық I 60 1939 жылдың 2 ақпанында Мизуноко маяғының жанында I 63 су асты кемесімен кездейсоқ соқтығысты. I 60 1942 жылдың 17 қаңтарында Кратакоа аралының жанында жапондық I 63 су асты кемесімен батырылды. I 63 1939 жылдың 2 ақпанында Мизуноко маяғының жанында I 60 су асты кемесімен кездейсоқ соқтығысты. 1940 жылдың қаңтарында қайтадан суға көтеріліп, кейін бұзылды.
KD4 түрі (3 бірлік)
Каидай IV типті (海大IV型) (I 61/I 162 класы) су асты кемелері KD3 типті су асты кемелерімен салыстырғанда сәл кішірек болды және төрт торпеда түтігіне ие болды, бірақ қалған жағынан оларға ұқсас еді. Жапондық I 61 су асты кемесі 1941 жылғы 2 қазанда Кошики бұғазында жапондық канонерлік кеме Кисо Марумен соқтығысып, батып кетті. 1942 жылдың басында қайтадан суға көтеріліп, металл терісіне сатылды. I 62/Жапондық I 162 1942 жылғы 3 қазанда «Микоянды», 1942 жылғы 7 қазанда «Манон» және 1944 жылғы 22 ақпанда «Форт МакКлауд» кемелерін батырды. I 162 өзі 1945 жылғы 2 қыркүйекте капитуляциялады және 1946 жылғы 1 сәуірде «Нерей» операциясының бөлігі ретінде Гото аралдарының жанында суға батырылды. Жапондық I 64/I 164 су асты кемесі 1942 жылғы 17 мамырда Асизури мүйісінің жанында «Тритон» су асты кемесімен батырылды.
KD5 түрі (3 бірлік)
Каидай V типті (海大V型) (I 165 класы) су асты кемелері KD4 типті кемелерге ұқсас болды, бірақ жұмыс тереңдігі жақсартылған. I 65/жапондық I 165 су асты кемесі – 1945 жылдың 27 маусымында Саипан жанында VPB 142 американдық әскери-теңіз патрульдік бомбалаушы ұшағымен тереңдік зарядтарымен шабуылға ұшырады. I 66/жапондық I 166 су асты кемесі – 1944 жылдың 17 шілдесінде One Fathom Bank жанында батып кетті. I 67/жапондық I 67 су асты кемесі – 1940 жылдың 29 тамызында Минамиторишима жанында суға батып, жазабасқа ұшырады.
KD6a түрі (6 бірлік)
Каидай VIa типті (海大VIa型) (I 168 класы) су асты кемелері KD5-ке ұқсас болды, бірақ жылдамдығы жоғары болды. I 68/жапондық I 168 – 1943 жылғы 27 шілдеде Стеффен бұғазында «Скамп» кемесімен батып кетті. I 69/жапондық I 169 – 1944 жылғы 4 сәуірде Трук лагунасында суға түсу кезінде апатқа ұшырады. Жапондық I 70 – 1941 жылғы 10 желтоқсанда VS 6 (Enterprise) эскадрильясынан шыққан «Дуглас SBD Dauntless» ұшағымен батырылды. Бұл АҚШ күштері батырған алғашқы жау кемесі болды. I 71/жапондық I 171 – 1944 жылғы 1 ақпанда Бука аралының жанында «Гест» және «Хадсон» кемелерімен тереңдік зарядтарына ұшырады. Жапондық I 72/I 172 – 1942 жылғы 28 қазаннан кейін із-түзсіз жоғалды. 1942 жылғы 3 қарашада Сан-Кристобаль жанында МакКалланың тереңдік зарядтарынан зардап шеккен болуы мүмкін. Жапондық I 73 – 1942 жылғы 27 қаңтарда «Gudgeon» кемесімен батырылды. I-73 – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің су асты кемесі батырған алғашқы соғыс кемесі.
KD6b түрі (2 бірлік)
Каидай VIb типті (海大VIb型) (I 174 класы) су асты кемелері KD6a-ға ұқсас болды, бірақ бір футқа ұзынырақ және 25 тонна салмағы ауыр болды. Жапондық I 174 су асты кемесі 1944 жылдың 12 сәуірінде Трук маңында VB 108 эскадрильясының ұшақтарымен батып кетті. Жапондық I 175 су асты кемесі 1944 жылдың 17 ақпанында Вотье атолдары маңында "Николас" кемесімен батып кетті.
KD7 түрі (10 бірлік)
Каидай VII (海大VII型) немесе Шин Каидай (新海大型) (I 176 класы) типті суасты кемелері KD6-ға ұқсас болды, бірақ торпеда түтіктері алға жылжытылып, жұмыс тереңдігі сәл жақсарды. I 76/жапондық I 176 – 1943 жылғы 16 қарашада Трук маңында патрульдеу кезінде «Корвинаны» батырды, бұл АҚШ суасты кемесіне қарсы жапон суасты кемелерінің жалғыз сәттілігі болды. «Снук» жапон суасты кемелерінен зардап шеккен болуы мүмкін. I 176 бір жылдан кейін, 1944 жылғы 16 мамырда Бука аралынан Франкс, Хаггард және Джонстон жасаған тереңдік шабуылынан жоғалды. Жапондық I 177 суасты кемесі – 1943 жылғы 14 мамырда Австралия жағалауында «AHS Centaur» кемесін батырды. I 177 өзі 1944 жылғы 3 қазанда Сэмюэл С. Майлз тарапынан батырылды. I 78/жапондық I 178 – 1943 жылғы 17 маусымнан кейін хабарсыз кетті. 1943 жылғы 25 тамызда Соломон аралдарының жанында Патерсон батырған болуы мүмкін. I 79/жапондық I 179 – 1943 жылғы 14 шілдеде Сето аралдары теңізінде теңіз сынақтары кезінде батып кетті. 1956-1957 жылдары құтқарылып, кейін бұзылды. I 80/жапондық I 180 – 1944 жылғы 27 сәуірде Чирикоф аралының жанында Гилмор тарапынан батырылды. I 81/жапондық I 181 – 1944 жылғы 16 қаңтарда Келаноа портында жерге отырып, батып кетті. I 82/жапондық I 182 – 1943 жылғы 1 қыркүйекте Жаңа Гебрид аралдарының жанында Wadsworth тарапынан батырылды. I 83/жапондық I 183 – 1944 жылғы 29 сәуірде Бондо бұғазының жанында Поги тарапынан батырылды. I 84/жапондық I 184 – 1944 жылғы 19 маусымда Сайпанның жанында «Suwanee» торпедалық бомбалаушысымен батырылды. I 85/жапондық I 185 – 1944 жылғы 22 маусымда Сайпанның жанында Ньюкомб пен Чендлер тарапынан батырылды.
J1 түрі (I-1, I-2, I-3, I-4)
Junsen I типті (巡潜I型) (I 1 сынып) су асты кемелері Kaidai II (Type KD2) және неміс су асты кемесі Жапон су асты кемесі I 1 батыс Австралия жағалауында 1942 жылдың 3 наурызында батып кетті. I 1 кемесі шабуылға ұшырап, 1943 жылдың 29 қаңтарында Fish Reef-те жағаға отырды; кемеден құнды кодтар мен код кітаптары одақтас күштер тарапынан құтқарылды. Жапондық I 2 су асты кемесі 1942 жылдың 28 ақпанында Рождество аралынан HMS Nam Yong және 1942 жылдың 1 наурызында Үнді мұхитында батты. I 2 кемесі 1944 жылдың 7 сәуірінде "Сауфли" кемесімен Бисмарк теңізінде суға батты. Жапондық I 3 су асты кемесі 1942 жылдың 9 желтоқсанында Каминбо шығанасының жанында PT 59 кемесімен батып кетті. Жапондық I 4 су асты кемесі 1941 жылдың 14 желтоқсанында Оахудан Høegh Merchant, 1942 жылдың 28 ақпанында Балиден Ban Ho Guan және 1942 жылдың 6 сәуірінде Сегіз градус бұғазынан USS Washingtonian суға батты. I 4 кемесі 1942 жылдың 21 желтоқсанында "Сеадрагон" кемесімен Сент-Джордж каналында батып кетті.
J1 Mod (I-5) типті
Junsen I модификацияланған типі (巡潜I型改) (I 5 класы) су асты кемесі J1 типіне ұқсас болды, бірақ бір ұшақ тасымалдауға мүмкіндік берді. Жапондық I 5 су асты кемесі, 19 шілде 1944 жылы Гуам жанында Вайманмен батқан болуы мүмкін.
J2 (I-6) түрі
Junsen II типті (巡潜II型) (I 6 классы) I 5 класына ұқсас болған, бірақ ұшақтарды ұшыруға арналған катапультасы бар еді. Жапондық I 6 су асты кемесі 1942 жылдың 2 сәуірінде Араб теңізінде «Клан Росс» кемесін, ал 1942 жылдың 7 сәуірінде «Бахадур» кемесін батырды. I 6 кемесі 1944 жылдың 16 маусымында Хачидзима аймағында «Тойокава Мару» кемесімен кездейсоқ соқтығысып, батып кетті.
J3 түрі (I-7, I-8)
Junsen III типті (巡潜III型) (I 7 класы) су асты кемелері J2 және Kaidai V (KD5) типтерінің пайдасын біріктірді. Бұл тип кейіннен А, В және С типті су асты кемелеріне жол ашты. Жапондық I 7 су асты кемесі 1942 жылдың 4 наурызында Кокос аралының жанында «Merkus» кемесін, 1942 жылдың 3 сәуірінде Үнді мұхитында «Glenshiel» кемесін, 1942 жылдың 14 шілдесінде Уналасканың жанында USS «Arcata» кемесін батырды. 1943 жылдың 22 маусымында «Monaghan» кемесінен келген оқтардан зақымданған I 7 кемесі «Twin Rocks» тасқа шағылып, жағаға отырды. I 7 кемесі 23 маусымда жаңғыртылды. Жапондық I 8 су асты кемесі 1944 жылдың 26 наурызында Үнді мұхитында «Tjisalak» кемесін және 1944 жылдың мамыр айында «Jean Nicolet» кемесін батырды. I 8 кемесі 1945 жылдың 31 наурызында Окинава жанында Моррисонмен батырылды.
А1 түрі (I-9, I-10, I-11)
А типті немесе Джунсен А типті (甲型 немесе 巡潜甲型) (I 9 класы) су асты кемелері – ұшақтарды тасымалдайтын, байланыс құралдарымен жабдықталған ірі суасты кемелері. Бұл құралдар оларға суасты кемелері тобының басқару кемелері ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Олар сонымен қатар бір ұшаққа арналған ангармен жабдықталған. Жапондық I 9 суасты кемесі 1943 жылдың 14 маусымында Фрейзердің шабуылынан Киска жанында батты. Жапондық I 10 суасты кемесі 1944 жылдың 4 шілдесінде Сайпан жағалауында Дэвид У. Тейлор және Риддлдің шабуылынан батты. Жапондық I 11 суасты кемесі 1944 жылдың 11 қаңтарынан кейін Фунафутидің оңтүстігінде жоғалып кетті. I-11, барынша болжам бойынша, «Террор» орнатқан минаға тиген болуы мүмкін.
AM1/A2 (I-12) түрі
А типті модификацияланған 1 немесе Junsen A модификацияланған 1 типті (甲型改1 немесе 巡潜甲型改1) (I 12 класы) су асты кемесі А1 типті кемеге ұқсас болды, бірақ аз қуатты қозғалтқыштармен жабдықталған, осының салдарынан су бетіндегі жылдамдығы төмендеді, бірақ қашықтығы артты. Жапондық I 12 су асты кемесі 1944 жылдың 13 қарашасында "Ардент" және "Рокфорд" кемелерімен батырылды.
AM2/AM (I-13, I-14) типтері
А модификацияланған 2 типті немесе Junsen А модификацияланған 2 типті (甲型改2 немесе 巡潜甲型改2) (АМ (А модификацияланған), I 13 класы) су асты кемелері – екі ұшаққа арналған ангары бар, ұшақ тасымалдайтын үлкен су асты кемелері. Бұл алып су асты кемелері бастапқыда A2 типті болды, бірақ I 400 класындағы бірнеше су асты кемелерінің құрылысы тоқтатылғаннан кейін, олардың жобасы екінші ұшақты тасымалдау үшін қайта қарастырылды. Су астынан ұшатын ұшақтар 800 кг бомбалар тасымалдайтын Айчи М6А1 бомбалаушы ұшағы болуы тиіс еді. Бұл су асты кемелерінің қашықтығы мен жылдамдығы өте жоғары болды, бірақ су астындағы өнімділігі нашарлап, оларды оңай нысанаға айналдырды. Жапондық I 13 су асты кемесі – 1945 жылдың 16 шілдесінде Лоуренс С. Тейлор және Анциодан келген ұшақтар Йокосукадан шамамен 885 км (550 миль) шығысқа қарай батырды. Жапондық I 14 су асты кемесі – 1945 жылдың 27 тамызында капитуляциялады. 1946 жылдың 28 мамырында Оаху, Гавайи жанында 792 метр (2600 фут) тереңдікте Бугарамен нысана ретінде батырылды. 2009 жылы құлаған кеме табылған.
B2 түрі (6 бірлік)
B типті модификацияланған 1 немесе Junsen B модификацияланған 1 типті (乙型改1 немесе 巡潜乙型改1) (I 40 класы) су асты кемелері сыртқы жағынан B1 типті кемелерге ұқсас болды, бірақ жоғары созылу күшіне ие болаттан жасалған корпусы және қарапайым конструкциядағы дизельді қозғалтқыштары болды. 1944 жылы I 44 кемесі алты кайтенмен қаруланған «Кайтэн» өзі өлтіретін торпеда тасығышы ретінде модификацияланды. Жапондық I 40 су асты кемесі – 1943 жылдың 22 қарашасынан кейін Гилберт аралдарында жоғалып кетті. Жапондық I 41 су асты кемесі – 18 қараша 1944 жылы Лоуренс С. Тейлормен батырылды. Жапондық I 42 су асты кемесі – 23 наурыз 1944 жылы «Тунни» су асты кемесімен батырылды. Жапондық I 43 су асты кемесі – 15 ақпан 1944 жылы «Аспро» су асты кемесімен батырылды. Жапондық I 44 су асты кемесі – 1945 жылдың 4 сәуірінен кейін Окинава маңында жоғалып кетті. Мүмкін, 1945 жылдың 29 сәуірінде Окинавадан тыс жерде VC 92 тобының TBM «Avenger» ұшағымен батырылды. Жапондық I 45 су асты кемесі – 29 қазан 1944 жылы «Уайтхерст» су асты кемесімен батырылды.
B3 түрі (I-54, I-56, I-58)
1943 жылы 21 "Б" типті модификацияланған 2 немесе "Жунсен Б" модификацияланған 2 типті (乙型改2 немесе 巡潜乙型改2) (I 54 класы) су асты кемелерінің 18-і "Е" типті су асты кемелерінің пайдасына тоқтатылды, нәтижесінде I 54, I 56 және I 58 кемелері қалды. 1944 жылы I 56 және I 58 кемелері "Каитен" типті төрт торпедамен қаруланған, өзіне-өзі шабуыл жасайтын торпеда тасымалдаушылар ретінде қайта жабдықталды. Жапондық I 54 су асты кемесі – 1944 жылдың 23 қазанынан кейін Лейте маңында жоғалып кетті. 1944 жылдың 28 қазанында Гридли мен Хелм кемелерімен батырылған болуы мүмкін. Жапондық I 56 су асты кемесі – 1945 жылдың 8 сәуірінен кейін Снук кемесін батырған болуы мүмкін. I 56 кейін 1945 жылдың 18 сәуірінде Колетт кемесімен батырылды. Жапондық I 58 су асты кемесі – 1945 жылдың 30 шілдесінде Индианаполис кемесін батырды. I 58 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында суға жіберілді. I 58 су асты кемесінің қирандылары 2017 жылы табылған.
C1 түрі (5 бірлік)
C типті немесе Junsen C типті (丙型 немесе 巡潜丙型) (I 16 класы) су асты кемелері Junsen типті су асты кемелеріне негізделген және KD6 типінен дамыған. Бұл тип, басқа С типті су асты кемелері сияқты, Kō hyōteki кішкентай су асты кемелері мен Kaiten қанағатсыздық торпедалары үшін аналық кеме ретінде пайдаланылды. Жапондық I 16 – 1942 жылғы 6 маусымда Сусак, 1942 жылғы 8 маусымда Агиос-Георгиос, 1942 жылғы 12 маусымда Супетар және 1942 жылғы 1 шілдеде Экнарен суға батырылды. 1944 жылғы 19 мамырда Англия тарапынан суға батырылды. Жапондық I 18 – 1942 жылғы 8 маусымда Уилфорд, 1942 жылғы 2 шілдеде Мундра және 1942 жылғы 3 шілдеде Де Верт суға батырылды. 1943 жылғы 11 ақпанда Флетчер тарапынан суға батырылды. Жапондық I 20 – 1942 жылғы 5 маусымда Джонстаун, 1942 жылғы 8 маусымда Христос Маркеттос, 1942 жылғы 11 маусымда Махронда, 1942 жылғы 12 маусымда Геллен Трейдер және Клифтон Холл, 1942 жылғы 29 маусымда Говикен және 1942 жылғы 30 маусымда Стейуа Романа суға батырылды. 1943 жылғы 31 тамыздан кейін жоғалды, мүмкін 1943 жылғы 1 қыркүйекте Уодсворт немесе 1943 жылғы 3 қыркүйекте Элет тарапынан суға батырылған болуы мүмкін. Жапондық I 22 – 1942 жылғы 6 қазанда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің PBY Catalina ұшағымен суға батырылды. Жапондық I 24 – 1942 жылғы 3 маусымда суға батырылды. 1943 жылғы 11 маусымда ПК 487 кемесімен соқтығысып, суға батты.
C2 түрі (I-46, I-47, I-48)
C типті немесе Junsen C типті соңғы партия (丙型 немесе 巡潜丙型 (後期型)) (I 46 подклассы) суасты қайықтары C1 типті суасты қайықтарына дерлік толық ұқсас болды, бірақ C2 типті суасты қайықтарында шағын суасты қайықтарды тасымалдау мүмкіндігі болмады. I-47 және I-48 кемелері кайтэнмен жабдықталып, өзіне-өзі шабуыл жасайтын торпедаларды тасымалдауға бейімделді. Жапондық I 46 суасты қайығы – 1944 жылдың 26 қазанынан кейін жоғалып кетті. 1944 жылдың 28 қазанында Гридли мен Хелм кемелерімен батырылған болуы мүмкін. Сондай-ақ, 28 қараша 1944 жылы Сауфли, Реншоу, Уоллер және Прингл эсминецтерінің қатысуымен болған артиллериялық шайқаста батқандығы туралы хабарлар бар. Жапондық I 47 суасты қайығы 1944 жылдың 20 қарашасында Миссиссинева кемесін батырды. I 47 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында суға батырылды. I-47 суасты қайығының қираған қалдықтары 2017 жылы табылған. Жапондық I 48 суасты қайығы 1945 жылдың 23 қаңтарында Конклин кемесімен батырылды.
C3 түрі (I-52, I-53, I-55)
C типті модификацияланған немесе Junsen C модификацияланған типті (丙型改 немесе 巡潜丙型改) су асты кемелері (I 52 класы) – 1943 және 1944 жылдар аралығында Mitsubishi Corporation компаниясы жүк тасымалдаушылар ретінде жобалаған және салған Жапон Императорлық Әскери-теңіз флотының су асты кемелері. Олар өте ұзын, 94 офицер мен сарбазды алып жүретін. Жапондықтар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тек үш кеме жасады (жапондық I 52, I 53 және I 55), бірақ жиырма кеме жоспарланған. Олар сол кездегі ең жетілген су асты кемелері ретінде танымал болған. I-53 кемесі каитен – адам басқаратын өзіне-өзі шабуыл жасайтын торпедаларды тасымалдау үшін қайта жабдықталды. Жапондық I 52 су асты кемесі – 1944 жылдың 24 маусымында Германияға «Янаги» (алмасу) миссиясы барысында Азор аралдарының оңтүстік-батысында Богу әуежайынан ұшқан ұшақтармен батып кетті. Ол жапон инженерлерін, сондай-ақ Германияға резеңке, алтын және хининнен тұратын жүк тасымалдады. Жапондық I 53 су асты кемесі – 1945 жылдың 24 шілдесінде Андерхиллді батырды. I-53 1945 жылдың 2 қыркүйегінде капитуляциялады және «Жолдың соңы» операциясы аясында 1946 жылдың 1 сәуірінде Гото аралдарының жанында Нэреус кемесімен нысана ретінде батырылды. I-53 су асты кемесінің қирандылары 2017 жылы табылған. Жапондық I 55 су асты кемесі – 1944 жылдың 13 шілдесінен кейін жоғалып кетті. 1944 жылдың 14 шілдесінде Уильям С. Миллер батырған болуы мүмкін. 1944 жылдың 28 шілдесінде Рейнольдс пен Уайман да батырғаны туралы хабарлар бар.
D1 түрі (11 бірлік)
D типті ((潜)丁型) немесе Sen'yu (大) типті (潜輸(大)型) (I 361 классы) және Sen'yu модификацияланған типті (潜輸改) (I 372 классы) су асты кемелері U 155 негізінде салынған. Бұл тип көлік су асты кемелері ретінде, өз қорғанысы үшін торпедалармен жабдықталған күйде жобаланған. I 361, I 363, I 366, I 367 және I 370 деп аталған бес су асты кемесі кейін кайтэн шабуылдық торпеда тасымалдағыштары ретінде қайта жабдықталды, әрқайсысы бес кайтэнмен қаруланған. Жапондық I 361 су асты кемесі – 1945 жылдың 31 мамырында Окинаваның оңтүстік-шығысында Анциодан келген ұшақтармен батырылды. Жапондық I 362 су асты кемесі – 1945 жылдың 14 қаңтарында Флемингтің шабуылымен Каролина аралдарының шығысында батырылды. Жапондық I 363 су асты кемесі – 1945 жылдың 29 қазанында Миядзаки маңында минаға отырып батырылды. 1966 жылдың 26 қаңтарында құтқарылып, сүзіліп кетті. Жапондық I 364 су асты кемесі – 1944 жылдың 16 қыркүйегінде Хонсю аралының шығысында Sea Devil кемесімен батырылды. Жапондық I 365 су асты кемесі – 1944 жылдың 29 қарашасында Йокосуканың оңтүстік-шығысында Scabbardfish кемесімен батырылды. Жапондық I 366 – 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында жарылып, батырылды. Жапондық I 367 – 1946 жылдың 1 сәуірінде "Жолдың соңы" операциясы аясында Гото аралдарының жанында жарылып, батырылды. Жапондық I 368 су асты кемесі – 1945 жылдың 26 ақпанында Иво Джимадан батысқа қарай Анциодан келген ұшақтармен батырылды. Жапондық I 369 – 1945 жылдың 30 тамызында капитуляциялап, 1946 жылы Йокосукада сүзіліп кетті. Жапондық I 370 су асты кемесі – 1945 жылдың 26 ақпанында Иво Джима маңында Финнеган кемесімен батырылды. Жапондық I 371 су асты кемесі – 1945 жылдың 24 ақпанында Бунго бұғазында Лагарто кемесімен батырылды. Жапондық I 372 су асты кемесі – 1945 жылдың 18 шілдесінде Йокосукада 38-ші жедел топтың ұшақтарымен батырылды.
D2 түрі (I-373)
D типті модификацияланған ((潜)丁型改) (I 373 класы) су асты кемесі торпедалары жоқ, D1 типті су асты кемесінің негізінде жасалған танкерлік су асты кемесі ретінде жобаланған. Жапондық I 373 су асты кемесі 1945 жылғы 14 тамызда Шығыс Қытай теңізінде "Spikefish" торпедасымен батырылды. I 373 – Екінші дүниежүзілік соғыста батып кеткен соңғы жапондық су асты кемесі.
Kiraisen түрі (4 бірлік)
Кираисен (機雷潜型) (I 121 класы) типі, жапондық жалғыз мина тастаушы су асты кемелері, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы UB 125 неміс мина тастаушы су асты кемесінің дерлік толық көшірмесі болды. Бастапқыда I 21, I 22, I 23 және I 24 нөмірленген олар 1938 жылы тиісінше I 121, I 122, I 123 және I 124 болып қайта нөмірленді. Бұл тип Екінші қытай-жапон соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыстың бірінші жартысында фронттық қызметте болды, олардың мүмкіндіктеріне гидроұшақтарды жанармаймен қамтамасыз ету мүмкіндігі қосылды, бірақ 1943 жылдың қыркүйегінде олардың ескіруіне байланысты қалған бөлімдер оқу міндеттеріне жіберілді. I 21/жапондық I 121 – 1945 жылдың қыркүйегінде берілді және 1946 жылдың 30 сәуірінде Вакаса шығанағында Ro 68 және Ro 500 су асты кемелерімен бірге батырылды. 2018 жылы құлау орыны табылған. I 22/жапондық I 122 – 1945 жылдың 9 маусымында Жапон теңізінде «Скейт» су асты кемесімен батырылды. I 23/жапондық I 123 – 1942 жылдың 29 тамызында Саво аралынан жанында «Гэмбл» су асты кемесімен батырылды. I 24/жапондық I 124 – 1941 жылдың 10 желтоқсанында Лусон аралынан жанында «Харельдаун» кемесін баттырды. 1942 жылдың 20 қаңтарында Дарвин маңында батырылған I 124 – Австралия Корольдік Әскери-теңіз флоты батқан алғашқы IJN әскери кемесі болды.
Сен-Хо типті (I-351)
Senho типті (潜補型) (I 351 класы) танкер/көліктік су асты кемесі болды. Жапондық I 351 су асты кемесі 1945 жылдың 14 шілдесінде Оңтүстік Қытай теңізінде "Bluefish" су асты кемесімен сүңгіп кетті.
Сентоку түрі (I-400, I-401, I-402)
Сентоку (潜特型) типті (I 400 класы) су үстінде 5223 тонна су сығдырып, жалпы ұзындығы 400 фут (122 м) болды. Олардың корпусы сегіздік пішіндес, үш Сейран ұшағын орналастыруға арналған ангарды ұстап тұру үшін қосымша күшті қамтамасыз етеді. Бұған қоса, оларда төрт зениттік қару, үлкен палубалық қару және 95 типті торпеданы атуға мүмкіндік беретін сегіз торпеда түтігі болды. Үш Сентоку кемесі салынды (жапондық I 400, жапондық I 401 және жапондық I 402). Әрқайсысының төрт қозғалтқышы болды және қашықтығы Ro 1 жапондық су асты кемесінің 1932 жылы қызметтен шығарылуымен шектелді. Ro 2 жапондық су асты кемесі де 1932 жылы қызметтен шығарылды.
Japanese submarine Ro 1 – Stricken 1932. Japanese submarine Ro 2 – Stricken 1932.