Кіріспе

Type 97 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флоты қолданған диаметрлі торпеда. Бұл торпеда Жапонияның Kō hyōteki класындағы кішкентай су асты кемелерімен пайдалану үшін жасалған. Ол жапондық су үсті кемелерінде қолданылатын 24 дюймдік диаметрлі Type 93 "Long Lance" торпедасының негізінде құрылған, бірақ кішкентай кемелердің екі торпеда түтігінің 18 дюймдік физикалық өлшемдеріне сәйкес қайта жасақталған. Ірі жапондық су асты кемелері 21 дюймдік Type 95 торпедасымен қаруланған. Бұл торпеда үлкен жетістікке жетпеді. Оның алғашқы операциялық қолданылуы Перл-Харборға жасалған шабуыл кезінде болды, содан кейін ол Type 97 Special ретінде жаңартылды, кейде Type 98 деп те аталады. Оның жарылғыш бөлігі және 5 шақырым (3.4 миль) қашықтықтағы ұшу қабілеті бар.

97 типті арнайы

Төрт 97-ші үлгідегі арнайы торпедалар 1942 жылғы 1 маусымның таңғы сағаттарында жапондық шағын суасты қайығының Сидней портына жасаған шабуылы кезінде атылды. Екеуі M-24 шағын суасты қайығынан атылып, сол кезде Сидней портындағы Garden Island-тағы No 2 буйына байланған американдық ауыр крейсер USS Chicago-ға бағытталды. Екеуі де сәтті болмады. Біреуі HMAS Kuttabul депо кемесінің астындағы портовый қабырғасына тиіп, қайта жаңартылған паромды батырып, оның ішінде 19 австралиялық және 2 британдық теңізші қаза тапты. Екіншісі қаруланбады және Garden Island-та зиян келтірмей құлады. Қалған екеуі M 21 шағын суасты қайығымен Сидней портында атылды. Атылған уақыты және нысанасы белгісіз. M 21 31 мамыр күні сағат 23:00 шамасында Сидней портының кіреберісінде HMAS Yandra кемесімен соқтығысып, тереңдікке жіберілді, бірақ 1 маусым күні сағат 03:01-де портқа кіруге жеткілікті түрде қалпына келді. M 21 ақырында 1 маусым күні сағат 05:15-те Сидней портының ішіндегі Taylors Bay-де бұрышқа қамалып, батып кетті. 4 маусымда судан көтерілгенде, екі торпеда да атылған болып шықты. Дегенмен, торпеда құбырларын жабатын қақпақтар ашылмады, керісінше суасты қайығының қисайған қақпағына ілініп қалды. No. 1 торпеда құбырдан шамамен үш футқа дейін шығып, содан кейін тоқтады. No. 2 торпеда да тоқтады.