Кіріспе

Ваджрасамадхи сутрасы – Шакьямуни Буддаға жатқызылатын буддалық сутраның санскрит тіліндегі қалпына келтірілген атауы, бірақ ол Кореяда «Кумганг самме кёнг» немесе «Алмазға сіңіру сутрасы» деген атпен жасалған. Бұл бастапқыда санскрит мәтінінен қытай тіліне аударма деп есептелгенімен, ғалымдар жақында оның шамамен 685 жылы Кореяда жасалғанын және Кореядағы Сеонның пайда болуымен байланысты болуы мүмкін екенін анықтады.

Тарих

Бусвеллдің айтуынша, Ваджрасамадхи сутрасы шамамен 685 жылы кореялық монах жазған апокрифтік кітап деп есептеледі. Әңгімелерде мәтіннің құдайдан түскендей шығу тегі айтылады: Силла патшасы ауырған ханымына ем табу үшін Қытайға елші жібергенде, олар теңіз түбіне аждаһа патшасымен жеткізілді. Аждаһа патшасы оларға мәтінді сеніп тапсырды, оны белгісіз монах Тэан жинастырып, Вонхё түсіндірсін деді. Шындығында, мәтін Кореядағы Сеонның пайда болуымен байланысты болуы мүмкін, және егер осылай болса, бұл дәстүрдегі екінші корей мәтіні болар еді. Вонхё мәтін жарық көргеннен кейін көп ұзамай «Кумганг самаэгёң нон» деген түсіндірме жазды, онда ол Махаянадағы сенімнің оянуына шабыт берген болуы мүмкін деп болжайды, бірақ ол мәтін жүз жылдан астам бұрын жазылған. Мәтінде 6 ғасырда өмір сүрген Бодхидхарманың сөздері келтірілген, сондай-ақ 7 ғасырда өмір сүрген Даосин мен Хонгреннің Шығыс тауларындағы ілімдеріне сілтемелер бар. Мәтіннің мақсаты жаңадан келген Чан буддизмін бұрыннан қалыптасқан Хуаян буддизмімен біріктіру болып көрінеді.

Мазмұны

Адамның сіңіру сутрасы – бұл барлық бұрынғы Махаяна идеяларының Виная ережелерімен үйлесімде бірігіп, толыққанды буддалық медитация жүйесін құруға бағытталған нұсқаулық. Мәтіннің мақсаты Кореяға жаңадан келген Чан буддизмін қалыптасқан Хуаян буддизмімен қосыштыру болып көрінеді. Мәтінде Бодхидхарманың сөздері келтірілген, сондай-ақ Даосин мен Хонгреннің Шығыс таулық ілімдеріне сілтемелер бар. Автор осы әртүрлі Чан дәстүрлерін біріктіруге тырысқан болуы мүмкін. Мәтінге Махаянадағы Сенімді ояту философиясының да элементтері енген, атап айтқанда, бір жағынан нағыз болмыс, екінші жағынан туып-жойылу сипаттары бар бір сана түсінігі қамтылған.