Кіріспе

Канадалық құқықтар мен бостандықтар жарғысының 8-бабы негізсіз іздестірулер мен тәркілеулерге қарсы қорғаныспен қамтамасыз етеді. Бұл құқық Канададағы адамдарға мемлекет тарапынан негізсіз араласуларға қарсы конституциялық түрде сақталған жеке өмірге қатысты құқықтардың басты көзі болып табылады. Әдетте, бұл біреуді тексеру, біреудің меншігіне кіру немесе бақылау арқылы алынатын жеке ақпаратты қорғайды. Заңдық құқықтар бөлімінде 8-бапта мынадай мәлімдеме бар:

8-бапты бұзу арқылы табылған немесе тәркіленген кез келген мүлік 24(2)-бап бойынша сотта дәлел ретінде қабылданбайды.

Жеке өмірдің құпиялылығын сақтаудың орынды күтімі

8-бөлім кез келген іздестіруге немесе тәркілеуге қолданылмайды. Егер ақылға қонымды адамның жеке өміріне қатысты күтімі бұзылса, онда осы құқық осы әрекеттің негіссіздігіне баса назар аударады.

Мысалдар

Көлік құралының жүргізушісі әдетте сол көлік құралының ішіндегілерге қатысты орынды үміт етеді, бірақ бұл үміт міндетті түрде көлік құралының иесі емес жолаушыға да қатысты болмайды. Сол сияқты, тұрғын үйге келген адам тұрақты тұрғын сияқты жеке өмірге қатысты үміт ете алмайды. Әдетте, қонақүй бөлмесінде жеке өмірге қатысты орынды үміт болады, бірақ бұл үміт қонақүй бөлмесінде тұратын адам ешкімді көзге түспей шақырған жағдайларда азаяды. "Адамның өмір салты мен жеке таңдауларының құпия мәліметтерін ашпайтын" ақпарат әдетте жеке өмірге қатысты орынды үмітпен байланысты емес. Осы себепті, коммуналдық қызметтер туралы мәліметтер, сондай-ақ жеке ғимараттан сырттан анықталатын жылу үлгілері де жеке өмірге қатысты үміттерге жатпайды. Қоқыс көлікке тиеу үшін шығарылса, заң бойынша тастап кетілгені саналады және жеке өмірге қатысты қызығушылықты тудырмайды. R. v. TELUS Communications Co. ісінде Канаданың Жоғарғы соты Құқықтар мен бостандықтар хартасының 8-бабымен қорғалатын жеке өмірге қатысты орынды үміт, мәтіндік хабарламалар сияқты заманауи байланыс технологияларына да қолданылады деп тапты, тіпті егер аталған деректер үшінші тараптың серверінде сақталса да.

Іздеу

Тексерудің барлық түрі іздеу болып табылмайды. Сегізінші тармақ бойынша іздеу, мемлекет қолданатын тергеу әдісі адамның жеке өмірінің құпиялылығына қатысты ақылға қонымды үмітін кеміте ме, жоқ па, оған байланысты анықталады. Талдаудың негізгі фокусы – тексерудің мақсаты. Полиция қызметкері егер біреуді жүргізуші куәлігін көрсетуге мәжбүрлесе, бұл іздеу болып есептелмейді (R. v. Ladouceur, [1990]). Сол сияқты, көліктің ішін тексеру – іздеу емес, бірақ сөмкедегі заттар туралы сұрақтар іздеу болып табылады (R. v. Mellenthin [1992]). Полиция итін іздеуге қатысты ықтимал себептерді анықтау үшін пайдалану да сегізінші тармақтың бұзылуы болып саналады, және полиция иті қолданылып, іздеу жүргізілгенге дейін басқа факторлардың болуы қажет деп шешілді (R. v. A. M. [2008], R. v. Kang Brown [2008]).

R. v. Feeney ісінде Жоғарғы Сот жеке үйге ордерсіз кіру сегізінші тармақтың бұзылуы екенін анықтады. Сымды тыңдау технологиясын пайдалану да сегізінші тармақ мақсатында «іздеу» болып есептеледі. Ордерсіз сымды тыңдау, Құқықтар мен бостандықтар Хартиясының бірінші тармағына сәйкес, шұғыл жағдайлар болған жағдайларда ақталуы мүмкін; алайда Жоғарғы Сот R. v. Tse, 2012 SCC 16 ісінде полиция мұндай тактика қолданғанда, жеке өмірінің құпиялылығы бұзылған адамды дереу хабардар етуі керек деп тапты. Сегізінші тармақтың қолданылуы тек қылмыстық жағдайлармен ғана шектелмейді, сондай-ақ азаматтық тәркілеу ісінде де маңызды мәселе болып табылады, кейбір соттар «дәлелдерді алу тәсіліне қатысты қылмыстық істе қолданылатын Хартия қағидаларының толықтай қолданылуын» жақтады. R v Fearon (2014) ісінде Жоғарғы Сот 4-3 дауыспен полицияның ұялы телефонды ұстау кезінде ордерсіз тексеру Хартияны бұзбайды деген шешім қабылдады. Алайда, Сот полицияның бірнеше іздеу нұсқауларын орындауын міндетті етті.

Қамау

Түсіріп алудың мәні шамалы түсінікті. "R. v. Dyment" (1988) ісінде Жоғарғы Сот оны "мемлекеттік органның адамның келісімінсіз одан бір затты алуы" деп қарапайым түрде анықтады. Бұл мағына әкімшілік немесе қылмыстық тергеу мақсатымен алынған мүлікті қамтуға дейін тарылды (Квебек (Бас прокуроры) Laroche-қа қарсы, [2002]).