Кіріспе

Персонаждардың динамикалық түрлену процесі

Персонаждың аркасы – кейіпкердің оқиға барысындағы өзгеруі немесе ішкі саяхаты. Егер оқиғада кейіпкердің аркасы болса, кейіпкер бір түрлі мінезбен басталып, оқиғаның дамуына байланысты біртіндеп өзгеше мінезге ие болады. Өзгеріс көбінесе маңызды болып, бір қасиеттен түбегейлі қарсы қасиетке (мысалы, ашкөздіктен мейірімділікке) апарып соқтығатындықтан, осы ауқымды өзгерісті сипаттау үшін геометриялық термин – арка жиі қолданылады. Көптеген оқиғаларда басты кейіпкерлер мен протагонистер кейіпкерлік арканы ең көп бастан кешіретін тұлғалар болып табылады, алайда екінші дәрежелі кейіпкерлер де жиі өзгеріске ұшырайды.

Екінші акт

Екінші актіде, сонымен қатар "даму кезеңі" деп те аталады, кейіпкердің мінезі дамиды, басты кейіпкер бірінші шешімдік нүктеде туған мәселені шешуге тырысады, бірақ одан да нашар жағдайларға тап болады, бұл көбінесе жаңа дағдыларды үйренуге, қабілеттерін ашуға және (кейде екінші актінің соңына қарай) өзіне жаңаша қарауға мүмкіндік береді.

Үшінші акт

Үшінші актіде, оның ішінде кульминация, "күшін жоятын оқиғалар" және шешім (деноумент) баяндау доғасы аяқталады, бірақ кейіпкерлер доғасы әдетте толыққанбайды. Кульминация кезінде, оқиғаның басты шиеленістері ең жоғарғы шегіне жетіп, драмалық сұраққа жауап берілгендіктен, кейіпкерлер өздерінің болашақта кім болатыны туралы жаңа түсінікке келеді. Сюжет пен қосалқы сюжеттер шешілген кезде, кейіпкерлер доғасының баса назары жаңа дағдыларды үйрену немесе жасырын қабілеттерді ашудан, өзін-өзі танудың жоғары деңгейіне оянуға ауысады, бұл өз кезегінде кейіпкердің болашақ бейнесін өзгертеді.

Теледидарда

Көптеген сюжеттік арқалардан тұратын сияқты, кейіпкерлік арқа да бір ғана оқиғамен шектелмейді. Кейіпкерлік арқа келесі оқиғаға, жалғасына немесе басқа эпизодқа созылуы мүмкін. Эпизодтық телесериалдарда кейіпкерлік арқа көрермендерді көруге ынталандыру үшін жазушылар жиі қолданатын сюжеттік қармақ ретінде жұмыс істейді. "Жайлаудағы үй шаруасы" телесериалы өзінің барлық барысында кейіпкерлік арқаларды кеңінен пайдаланды, көбінесе сюжеттің дамуына сюжеттік арқалар (немесе шоу танымал болғандай, құпиялар) қолданылды, ал төрт басты кейіпкер – Сьюзан Майер, Линетт Скаво, Бри Ван де Камп және Габриэль Солис өздерінің түрлі кемшіліктерімен және қателіктерімен, қайтыс болған досы және көршісі Мэри Элис Янгтың көзімен айналысты. "Xena: Warrior Princess" телесериалында Габриэль жас, идеалистік грек шаруа қызынан жауынгерге айналады, ал соңында ол Ксенаның ізбасары болады. "Баффи – вампирлерді өлтіруші" телесериалында бірнеше кейіпкерлер маңызды кейіпкерлік арқадан өтеді. Баффи өз тағдырынан қашуды қалаған аңғар қызынан тағдырына адал жауынгерге айналады. Уиллоу ұялшақ, кітап оқуға құмар қызбен әлемдегі ең күшті сиқыршыға айналады және өз жыныстық бағдарына бейімделеді. "Lost" әуе апатынан аман қалғандардың кейіпкерлік арқаларына назар аударады. Джек Шепард ғылым адамынан сенім адамына айналады, аман қалғандардың басшысы және серия соңында аралдың қорғаушысы ретіндегі рөлін қабылдайды. Джеймс "Сойер" Форд өзімшіл алаяқтан есейген басшыға айналады. Джон Локк аралдағы өз тағдырын табады. "Smallville" өзінің басты кейіпкерлерінің Супермен комикс кейіпкерлеріне айналуымен бірге олардың кейіпкерлік арқаларын көрсетеді. Кларк Кенттің арқасы өз тағдырын қабылдап, батыр болуға қадам салды. Сериал сонымен қатар Лекс Лютордың қараңғылыққа түсуін және Лоис Лейннің өзінің туысы Хлояның қатал журналист болуын үлгі алуын көрсетеді. Басқа кейіпкерлердің кейіпкерлік арқасы айтылады, бірақ экранда толыққанды анықталмайды немесе жүзеге аспайды, мысалы Перри Уайттың "Daily Planet" редакторына өсуі және Лекс Лютордың АҚШ президенті лауазымына көтерілуі. Жеке кейіпкерлерден басқа, Әділет лигасының құрылуы туралы айту үшін өзара байланысқан көптеген кейіпкерлерді қамтитын арқалар бар. "Breaking Bad" сериалында Уолтер Уайт ұялшақ және жайлы мінезді, жоғары мектеп химия пәнінің мұғалімі ретінде бастайды, өкпе қатерлі ісігінің диагнозынан кейін, өлер алдында отбасының қаржылық болашағын қамтамасыз ету үшін метамфетамин өндіруші және дистрибьюторы болады. Уолтер есірткі саудасына көбірек араласа бастағанда, оның кейіпкері моральдық жауапкершіліктен және қарапайым отбасылық адамнан манипулятивті, билікке құмар және зұлым есірткі баронына айналады. Джесси Пинкман сериалды әдеттегі есірткі сатушы, жалқау және бандит болуді армандаған адам ретінде бастайды, бірақ шоу жалғасқан сайын ол қылмыстық өмір салтына көнбейді, өйткені ол қарым-қатынастарына зиян келтіреді және ол қатысқан қорқынышты жағдайларды қабылдай алмайды. Шоудың соңында ол өзгереді, ол жанашырлық танытады және оның талантын айналасындағы адамдар мойындайды.