Экономикалық мүдделер қақтығысы: Триффин дилеммасы
Triffin dilemma
Триффин дилеммасы: әлемдік резервтік валюта ретінде қолданылудың экономикалық қиындықтары. АҚШ долларының тұрақсыздығы, сауда дефициті, валюта саясаты мәселелері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикалық мүдделер қақтығысы
Conflict of economic interests
Триффин дилеммасы (кейде Триффин парадоксы) – валюталары әлемдік резервтік валюта ретінде таңылған елдер үшін қысқа мерзімді ішкі және ұзақ мерзімді халықаралық мақсаттар арасында туындайтын экономикалық мүдделер қақтығысы. Бұл дилемманы 1960-шы жылдары бельгиялық-американ экономисі Роберт Триффин анықтады. Ол, валютасы әлемдік резервтік валюта болып табылатын ел, шетелдік мемлекеттердің валюталық резерв ретінде сақтағысы келетін сол валютаға әлемдік сұранысты қанағаттандыру үшін, валютаның қосымша көлемін ұсынуға дайын болуы керектігін атап өтті, бұл сауда дефицитіне алып келеді. АҚШ доллары сияқты ұлттық валютаны әлемдік резервтік валюта ретінде пайдалану, оның ұлттық және жаһандық монетарлық саясаты арасында керісшілікке әкеледі. Бұл, ағымдағы шот бойынша төлемдер балансының негізгі тепе-теңсіздігінде көрінеді, себебі кейбір мақсаттар үшін АҚШ долларының шығуы, ал басқалары үшін кірісі қажет. Триффин дилеммасы көбінесе Бреттон-Вудс жүйесінде АҚШ долларының резервтік валюта рөлімен байланысты проблемаларды түсіндіру үшін пайдаланылады. Джон Мейнард Кейнс осы қиындықты болжап, «Банкор» деп аталатын жаһандық резервтік валютаны қолдануды ұсынған. Тарихи тұрғыдан алғанда, ХВҚ-ның ЕАД (арнайы тарту құқықтары) ұсынылған Банкорға ең жақын нәрсе болды, бірақ олар долларды жаһандық резервтік валюта ретінде алмастыру үшін жеткілікті деңгейде қабылданбады. 2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысынан кейін Қытай Халық Банкінің басшысы АҚШ долларының резервтік валюта статусын дағдарысқа себеп болған жаһандық үнемдеме және инвестициялық теңгерімсіздіктерге ықпал ететін фактор деп атады. Осылайша, Триффин дилеммасы жаһандық үнемдеме артықшылығы гипотезасымен байланысты, өйткені доллардың резервтік валюта рөлі долларға деген сұраныстың артуына байланысты АҚШ-тың ағымдағы шотының дефицитін күшейтеді.
The Triffin dilemma (sometimes Triffin paradox) is the conflict of economic interests that arises between short term domestic and long term international objectives for countries whose currencies serve as global reserve currencies. This dilemma was identified in the 1960s by Belgian American economist Robert Triffin, who noted how the country whose currency is the global reserve currency, that foreign nations wish to hold as foreign exchange (FX) reserves, must be willing to supply the world with an extra supply of its currency in order to fulfill world demand for these FX reserves, leading to a trade deficit. The use of a national currency, such as the U. S. dollar, as global reserve currency leads to tension between its national and global monetary policy. This is reflected in fundamental imbalances in the balance of payments on the current account, as some goals require an outflow of dollars from the United States, while others require an inflow. The Triffin dilemma is usually cited to articulate the problems with the role of the U. S. dollar as the reserve currency under the Bretton Woods system. John Maynard Keynes had anticipated this difficulty and had advocated the use of a global reserve currency called 'Bancor'. Historically, the IMF's SDRs has been the closest thing to the proposed Bancor but they have not been adopted widely enough to replace the dollar as the global reserve currency. In the wake of the financial crisis of 2007–2008, the governor of the People's Bank of China named the reserve currency status of the US dollar as a contributing factor to global savings and investment imbalances that led to the crisis. As such, the Triffin Dilemma is related to the Global Savings Glut hypothesis because the dollar's reserve currency role exacerbates the U. S. current account deficit due to heightened demand for dollars.
Бреттон Вудс дәуірінде пайда болған
1959 жылы Маршалл жоспары, АҚШ-тың әскери бюджеті және американдықтардың шетелдік тауарларды сатып алуы салдарынан елден ақша шығып, айналыстағы АҚШ долларының саны оларды қамтамасыз еткен алтынның мөлшерінен асып кетті. 1960 жылдың күзіне қарай Лондон нарығында бір унция алтын 40 АҚШ долларымен теңесті, ал АҚШ-тағы ресми баға 35 АҚШ долларын құрады. Бұл баға айырмашылығы АҚШ-та алтын бағасын реттеумен байланысты болды: АҚШ долларымен алтынның ресми бағасы 27 жыл бойы өзгермеді, бұл АҚШ долларының ішкі және шетелдік нарықтардағы құны арасындағы айырмашылыққа алып келді. Ресми баға 1933 жылы қабылданған 6102-ші атқару бұйрығынан кейін бекітілді, оған сәйкес АҚШ үкіметі АҚШ азаматтарынан алтынды айыппұл немесе түрме жазасымен қорқытып, бір унциясын 20,67 долларға сатып алды, содан кейін алтынның құнын тез арада 35 долларға дейін қайта бағалады. АҚШ үшін Триффин дилеммасын шешу – долларды айналыстан шығару, яғни бюджет тапшылығын азайту және долларды елге қайта тарту үшін пайыздық ставканы көтеру болды. Бірақ кейбір экономистер бұл екі шараның да АҚШ экономикасын рецессияға түсіретініне сенді. Бреттон-Вудс жүйесін қолдау және алтынның бағамын бақылау мақсатында АҚШ 1961 жылы Лондон алтын қорын және қарыз алу туралы жалпы келісімдерді (GAB) құрды, бұл жүйе 1967 жылға дейін сақталды, содан кейін алтынға шабуыл жасау және фунт стерлингтің құнсыздануы жүйенің күйреуіне әкелді.
In 1959, due to money flowing out of the country through the Marshall Plan, U. S. military budget and Americans buying foreign goods, the number of U. S. dollars in circulation exceeded the amount of gold that was backing them. By the autumn of 1960, an ounce of gold could be exchanged for US$40 in the London market even though the official rate in the United States was US$35. This price difference was due to price controls on gold in the US: The official price of gold in US$ had not changed in 27 years, leading to a difference between the domestic value of the US dollar and its value in foreign markets. The official price had been fixed following the 1933 enactment of Executive Order 6102, under which the US government purchased gold from US citizens under threat of fines and/or jail time at a rate of US$20.67/oz, then quickly revalued the gold to US$35/oz. The solution to the Triffin dilemma for the United States was to reduce dollars in circulation by cutting the deficit and raising interest rates to attract dollars back into the country. Some economists believed both these tactics, however, would drag the U. S. economy into recession. In support of the Bretton Woods system and to exert control over the exchange rate of gold, the United States initiated the London Gold Pool and the General Agreements to Borrow (GAB) in 1961 which sustained the system until 1967, when runs on gold and the devaluation of the pound sterling were followed by the demise of the system.
Төлем балансы дилеммасы
Бреттон Вудс жүйесін сақтау үшін АҚШ төлем балансының ағымдағы шоттағы тапшылықты ұстауға мәжбүр болды, бұл алтынды АҚШ долларына айырбастау үшін қажетті өтімділікті қамтамасыз етуге бағытталған шара еді. Бреттон Вудс келісімінде белгіленгендей, жүйедегі АҚШ долларының көлемі алтынмен қамтамасыз етілгеннен артық болғандықтан, АҚШ доллары алтынға қатысты асыра бағаланды. Шетел үкіметтері АҚШ долларын алтынға айырбастап, оны елден шығарып әкеткенде АҚШ-тың алтын қоры азайып бара жатты. Бреттон Вудс келісіміне сәйкес, тек үкіметтер ғана АҚШ валютасын физикалық алтынға айырбастауға құқылы болғандықтан, шетелдік спекулянттар АҚШ-тан алтынның ағынына тікелей ықпал етпеді. Сонымен қатар, Бреттон Вудс келісімі күшінде болған кезде, АҚШ азаматтарының тікелей алтын саудасы АҚШ пен басқа нарықтар арасындағы алтын бағасының айырмашылығынан туындаған баға теңгерімсіздігіне және арбитраж мүмкіндігіне әсер етпеді, себебі 1933 жылы президент Франклин Д. Рузвельттің бұйрығымен (Executive Order 6102) АҚШ азаматтарына алтыннан басқа қымбат металлдарды иеленуге тыйым салынды, бұл АҚШ үкіметіне кез келген азаматтың қолындағы алтын монеталарды, алтын сертификаттарын және алтын құймаларын тәркілеуге мүмкіндік берді. 1933 жылы азаматтарының алтынын тәркілегеннен кейін, АҚШ үкіметі алтынның бағасын 35 АҚШ долларына/унцияға бекітті. Барлық бағаны реттеу сияқты, бұл сұраныс пен ұсыныстың теңгерімсіздігіне және АҚШ-тың алтын қорын жылдам қысқартуға әкелген арбитраж мүмкіндігін тудырды. Бұл елде алтынның азаюына және АҚШ долларының АҚШ алтын қорына қатысты одан да асыра бағалануына, нәтижесінде өзін-өзі дамытатын циклға әкелді. Бұған қоса, АҚШ долларына сенімді сақтау үшін төлем балансының ағымдағы шоттағы профицитті ұстауы қажет болды. Осының салдарынан, АҚШ бір уақытта төлем балансының ағымдағы шоттағы тапшылық пен профицитті ұстау мүмкін болмағандықтан, қиын жағдайға тап болды.
In order to maintain the Bretton Woods system, the US had to run a balance of payments current account deficit to provide liquidity for the conversion of gold into U. S. dollars. With more US dollars in the system than were backed with gold under the Bretton Woods agreement, the US dollar was overvalued relative to gold. The gold reserves of the United States were decreasing as foreign governments converted US dollars to gold and took it offshore. Foreign speculators did not directly contribute to the gold flow out of the US, as under the Bretton Woods Agreement, only governments could exchange US currency for physical gold. Additionally, while the Bretton Woods Agreement was in place, direct speculation by US citizens did not contribute to the price imbalance and arbitrage opportunity due to wide disparity of gold prices between the US and other markets, since US citizens were banned from owning any gold other than jewelry following Executive Order 6102, enacted in 1933 by President Franklin D. Roosevelt to allow the US Government to confiscate all gold coinage, gold certificates, and gold bullion held by any citizen. After confiscating the gold of its citizens in 1933, the US government fixed the price of gold at US$35/oz. As with all price controls, this caused supply and demand imbalances and an arbitrage opportunity which rapidly depleted the United States gold reserves. This led to less gold in the country and caused the US Dollar to become even more overvalued relative to the US gold reserves, leading to a self propagating cycle. Furthermore, the US had to run a balance of payments current account surplus to maintain confidence in the US dollar. As a result, the United States was faced with a dilemma because it is not possible to run a balance of payments current account deficit and surplus at the same time.
Никсон шогы
1971 жылдың тамызында президент Ричард Никсон Бреттон-Вудс жүйесінің күші жойылғанын мойындады. Соғысқа жұмсалған қаржының артуы мен сол кездегі экономиканың төмендеуіне байланысты, әртүрлі елдер өз долларларын алтынға айырбастауды талап ете бастады. Федералдық резервке қарсы алтынға шабуыл ақырында басталды, ал Франция, кеңінен танымал болғандай, алтынды Францияға қайтару үшін Нью-Йоркке әскери кеме жіберді және айыпталды. Ол долларды енді алтынға айырбастауға болмайтынын жариялады, бұл кейін Никсон шокы деп аталды. Бұл шара уақытша деп хабарланғанымен, ол күшінде қалды. "Алтын терезесі" жабылды және АҚШ, іс жүзінде, өз қарызы бойынша "дефолтқа" ұшырады. Мұның мәнісі, бастапқыда елдер АҚШ-қа ақша қарыздаған (АҚШ үкіметтік облигацияларын сатып алған), осы долларлар алтынға айырбасталатыны туралы шартпен, бірақ Никсон шокынан кейін бұл мүмкін болмай қалды, тіпті доллардың алтынға шағылысқан құны төмендеді (алтынның доллар бағасының өсуі). Сондықтан, бұл нақты дефолт емес, "жұмсақ" дефолт ретінде қарастырылуы мүмкін (қарыз алушы облигацияларды қайтармайтын стандартты облигация дефолты).
In August 1971, President Richard Nixon acknowledged the demise of the Bretton Woods system. Due to the run up in war spending deficits and the declining economy at the time, various countries began to request their dollars be redeemed for bullion. A bullion run on the Federal Reserve had quietly started and France, famously, sent a warship to New York to take the gold back to France and was rebuked. He announced that the dollar could no longer be exchanged for gold, which eventually became known as the Nixon shock. Although it was announced as a temporary measure, it was to remain in effect. The "gold window" was closed and the United States had essentially "defaulted" on its debt. Default in the sense that, originally countries had lent money to the United States (purchasing US government bonds) under the condition that these dollars were gold redeemable, but then following the Nixon shock they were not anymore, and in fact the dollars diminished in value versus gold itself (an increase in the dollar price of gold). Therefore, it may be recognized as a 'soft' default rather than an explicit default (a typical bond default where the borrower doesn't repay the bonds).
2008 жылғы құлдыраудың әсері
2007-2008 жылдардағы қаржы дағдарысынан кейін Қытай Халық Банкінің басшысы «Халықаралық валюта жүйесін реформалау» атты сөйлеуінде Триффин дилеммасын экономикалық тәртіпсіздіктің түпкі себебі деп атады. Чжоу Сяочуаньның 2009 жылғы 29 наурыздағы сөйлеуінде ХВҚ арқылы қолданыстағы жаһандық валюта бақылауын күшейту ұсынылды. Бұл АҚШ долларын резервтік валюта ретінде пайдаланудан бірте-бірте бас тартып, жаһандық резервтік валюта ретінде ХВҚ-ның арнайы тарту құқықтарын (АЖҚ) қолдануды білдіреді. Чжоу, түпкілікті Бреттон-Вудс жүйесінің күйреуіне себеп болған нәрсе – доллардың орнына пайдаланылатын арнайы халықаралық резервтік валюта болар еді деген Кейнстің банкорын қабылдаудан бас тарту болды деп мәлімдеді. Американдық экономист Брэд ДеЛонг Бреттон-Вудс келіссөздерінде америкалықтар Кейнстің ұсыныстарын қабылдамаған әрбір жағдайда, кейін оқиғалар оның дұрыстығын көрсеткенін айтады. Чжоудың ұсынысы көптеген елдердің назарын аударды; 2009 жылдың қараша айында «Foreign Affairs» журналында жарияланған мақалада экономист С. Фред Бергстен Чжоудың ұсынысы немесе Халықаралық валюта жүйесіне ұқсас өзгеріс АҚШ-тың да, әлемнің қалған бөлігінің де мүддесіне сай болатынын мәлімдеді. Чжоудың ұсынысы әлі қабылданбаса да, 2009 жылдың сәуір айында Лондонда өткен G20 саммитінде басшылар ХВҚ-ның барлық мүше елдерге олардың дауыс беру құқығына пропорционалды түрде 250 миллиард АЖҚ бөлуіне келісті. 2010 жылдың 13 сәуірінде ХВҚ-ның стратегия, саясат және талдау департаменті жоғарыда аталған мәселелерді және басқа да жаһандық резервтік валюталарға қатысты мәселелерді қарастыратын жан-жақты есеп жариялады, сонымен қатар әлемдік резервтік валюта (банкор) қабылдануын және осы валютаны басқару үшін жаһандық орталық банк құрылуын ұсынды. Бұл есепте ұлттық жаһандық резервтік валютаның қазіргі кездегі мәселелері талданды. Көп валюталық резервтік жүйені құрудың артықшылықтары, қиындықтары және тиімділігі АЖҚ немесе «корзина валюта» стратегиясымен, сондай-ақ осы жаңа «жаһандық резервтік валюта» құрумен салыстырылды. Капитал ағыны мен ұлттық қарызды басқару үшін жаңа көпжақты ая және «көп полюсті жүйе» қажеттігі де айтылды, бірақ ХВҚ бұл жаңа аяға бірден емес, біртіндеп өтуді жөн көредінін ескертті.
In the wake of the financial crisis of 2007–2008, the governor of the People's Bank of China explicitly named the Triffin Dilemma as the root cause of the economic disorder, in a speech titled Reform the International Monetary System. Zhou Xiaochuan's speech of 29 March 2009 proposed strengthening existing global currency controls, through the IMF. This would involve a gradual move away from the U. S. dollar as a reserve currency and towards the use of IMF special drawing rights (SDRs) as a global reserve currency. Zhou argued that part of the reason for the original Bretton Woods system breaking down was the refusal to adopt Keynes' bancor which would have been a special international reserve currency to be used instead of the dollar. American economist Brad DeLong claims that on almost every point where Keynes was overruled by the Americans during the Bretton Woods negotiations, he was later proved correct by events. Zhou's proposal attracted much international attention; in a November 2009 article published in Foreign Affairs magazine, economist C. Fred Bergsten argued that Zhou's suggestion or a similar change to the International Monetary System would be in the best interests in both the United States and the rest of the world. While Zhou's proposal has not yet been adopted, leaders meeting in April at the 2009 G 20 London summit agreed to allow 250 billion SDRs to be created by the IMF, to be distributed to all IMF members according to each country's voting rights. On April 13, 2010, the Strategy, Policy and Review Department of the IMF published a comprehensive report examining these aforementioned problems as well as other world reserve currency considerations, recommending that the world adopt a global reserve currency (bancor) and that a global central bank be established to administer such a currency. In this report, the current issues with having a national global reserve currency are addressed. The merits, difficulties and effectiveness of establishing a multi currency reserve system are weighed against that of the SDRs, or "basket currency" strategy, and those of establishing this new "global reserve currency". A new multilateral framework and "multi polar system" for managing capital flows and national debts is also called for, but the IMF cautions that it prefers a gradual shift to this new framework, rather than a sudden change.