Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Едо дәуіріндегі Жапониядағы ашаршылық
Famine in Japan during the Edo period
Тенпо ашаршылығы (天保の飢饉, Tenpō no kikin), сондай-ақ Ұлы Тенпо ашаршылығы (天保の大飢饉, Tenpō no daikikin) деп те аталады, Эдо дәуірінде Жапонияны қампқан ашаршылық болды. 1833-1837 жылдар аралығында болған деп есептеледі, және император Нинко билік құрған кезеңдегі Тенпо дәуірімен (1830–1844) байланыстырылады. Қайтыс болғандардың саны 200 000 мен 300 000 аралығында деп бағаланады. Ашаршылық кезінде билік еткен сёгун – Токугава Иенари.
The Tenpō famine (天保の飢饉, Tenpō no kikin), also known as the Great Tenpō famine (天保の大飢饉, Tenpō no daikikin), was a famine that affected Japan during the Edo period. Considered to have lasted from 1833 to 1837, it was named after the Tenpō era (1830–1844), during the reign of Emperor Ninkō. The death toll was estimated between 200,000 and 300,000. The ruling shōgun during the famine was Tokugawa Ienari.
Себептер
Аштық Хоңсюдің солтүстігінде ең ауыр болды және су тасқыны мен суық ауа райынан туындады. Ауыл шаруашылығында нөсер жаңбырлар егінді суға батырып, маусымға жатпайтын суық температуралар болды. Аштықтың салдарына тоқтас беру үшін Хиросаки домені 1833 жылдан 1838 жылға дейін күріш экспортын тоқтатып қойды. Бірақ, қала халқы 80 000-ға азайды, оның жартысынан астамы доменнен қашқан адамдар еді. Аштықтың күшеюіне жәндіктердің қайталап таралуы және аурулардың пайда болуы себеп болды. Тенпо ашаршылығы Токугава кезеңінің төрт үлкен ашаршылығының бірі саналса да, жапон демографы Акира Хаями ашаршылық жылдарындағы өлім-жітім мен халық санының азаюының себебі аштық емес, аурулардың таралуы болғанын айтты.
The famine was most severe in northern Honshū and was caused by flooding and cold weather. The countryside experienced severe rains that drowned crops and unseasonable cold temperatures. In an effort to stem the effects of the famine, the northern domain of Hirosaki banned all exports of rice from 1833 to 1838 nevertheless, the population of the city decreased by 80,000, more than half of which was from people fleeing the domain itself. The famine was further deepened by repeat insect infestations and outbreaks of disease. Although the Tenpō famine is considered one of the Four Great Famines of the Tokugawa period, the Japanese demographer Akira Hayami has proposed that the deaths and population decline from the years of the famine were actually caused by the disease outbreaks rather than the famine itself.
Әлеуметтік әсерлері
Тенпо ашаршылығы Солтүстік Жапонияда қайыршылардың санын арттырды, олар 1780 жылдардағы Тенмей ашаршылығы кезіндегі қайыршыларға қарағанда көбірек заңсыздыққа және тәртіпсіздікке ұшыраған деп есептелді. 1837 жылы Оно қаласының ақсақалдары ұрлықтың, қоғамдық қауіпсіздіктің нашарлауының, зорлық-зомбылықтың және тіпті өртке оқитын жағдайлардың күрт өскенін хабарлады. Бір қала ақсақалы барлық сарандарды қууды ұсынды, бірақ қала басшысы бұл олардың одан да заңсыз болуына әкелуі мүмкін деп ойлап, бұған қарсы болды. Токугава дәуірінде қайыршыларды бақылаудың маңызды бөлігі болған қайыршы таңбалары Тенпо ашаршылығы кезінде Онода енгізілді. 1838 жылы Эчизен домені жамбас белгілері (腰札) түрінде қайыршыларға лицензия беру жүйесін бастады және басқа домендерден келген жаңа қайыршылардың кіруіне тыйым салды. Ашаршылық – халықтың билеуші бакуфуға деген сенімін шайқалтқан бірқатар апаттардың бірі болды. Ашаршылық кезінде Эдодағы Кого өрттері (1834) мен Санрику аймағындағы 7,6 балдық жер сілкінісі (1835) де болды. Ашаршылықтың соңғы жылы Осио Хейхачиро Осакадағы жемқор шенеуніктерге қарсы көтеріліс ұйымдастырды, олар қаланың кедей халқын тамақпен қамтамасыз етуден бас тартты. Чошю доменінде де көтеріліс болды. Сондай-ақ 1837 жылы америкалық сауда кемесі Моррисон Шикоку жағалауында пайда болды және жағалау артиллериясымен қуылды. Бұл оқиғалар Токугава бакуфуын әлсіз және бейкүнә көрсетті және қарапайым халық қасірет көргенде пайда тапқан шенеуніктердің жемқорлығын ашыққа шығарды.
The Tenpō famine increased the number of beggars throughout northern Japan, who were considered more lawless and unorderly than the beggars seen during the Tenmei famine in the 1780s. In 1837, the town elders of Ōno reported a sharp increase in theft, deterioration of public safety, extortion, and even arson. One town elder proposed expelling the entire cohort of vagrants but was vetoed by the town's governor who was worried that this might make the vagrants even more lawless. Beggar tags, which had been a common part of Tokugawa era beggar control, were implemented in Ōno during the Tenpō famine. In 1838, the Echizen Domain began a system of issuing begging licenses, in the form of hip tags (腰札), to existing beggars and barring entry to new beggars from other domains. The famine was one of a series of calamities that shook the faith of the people in the ruling bakufu. During the same period as the famine, there were also the Kōgo Fires of Edo (1834) and a 7.6 magnitude earthquake in the Sanriku region (1835). In the last year of the famine, Ōshio Heihachirō led a revolt in Osaka against corrupt officials, who refused to help feed the impoverished residents of the city. Another revolt sprung up in Chōshū Domain. Also in 1837, the American merchant vessel Morrison appeared off the coast of Shikoku and was driven away by coastal artillery. Those incidents made the Tokugawa bakufu look weak and powerless, and they exposed the corruption of the officials who profited while the commoners suffered.
Тенпо реформалары
Жалпыұлттық Тенпо реформалары – 1841 жылы ашаршылық аяқталғаннан кейін енгізілген әртүрлі экономикалық шаралар жиынтығы болды. Дегенмен, бүкіл Жапония бойынша әр түрлі биліктер ашаршылықтың соңғы жылдары өз реформаларын жүзеге асыра бастады. Токугава Нариаки басқарған Мито билігі төрт маңызды реформаны іске қосты: толыққанды жерді зерттеу, самурайларды ауылдық жерлерге көшіру, биліктің Эдодағы даймиосының қызметін тоқтату және билік мектебін құру.
The nationwide Tenpō reforms were a variety of economic policies introduced after the end of the famine in 1841. However, domains across Japan had begun instituting their own reforms during the latter years of the famine. Mito Domain, under Tokugawa Nariaki, implemented four major reforms: a comprehensive land survey, resettlement of samurai to rural areas, the end of the domain's daimyo in Edo, and the establishment of a domain school.