Кіріспе

Билли Уайлдердің 1948 жылғы фильмі, 1948 жылғы фильм.

"А Foreign Affair" – Билли Уайлдердің режиссерлік жұмысы, Жан Артур, Марлен Дитрих және Джон Лундтың басты рөлдерде ойнаған 1948 жылғы американдық романтикалық комедиялық драма. Чарльз Брэкетт, Уайлдер және Ричард Л. Брин жазған сценарий, Роберт Харари бейімдеген Дэвид Шоудың әңгімесіне негізделген. Фильмде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Берлиндегі, одақтастар басып алған алғашқы суық соғыс жылдарындағы АҚШ армиясының капитаны туралы айтылады. Ол бұрынғы нацистік кафе әншісі мен оны тергеп жатқан АҚШ конгрессменісі арасында таңдау жасауға мәжбүр болады. Комедия жанрында болғанымен, фильмнің күрделі және сыншыл саяси мәні бар, ол Уайлдердің және американдық көрермендердің Берлиннің сан алуан тарихына деген қызығушылығын көрсетеді.

Сюжет

1947 жылы Айова штатының өкілі Фиби Фростты қамтитын АҚШ конгресінің комитеті Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Берлинге американдық әскерлерді аралауға келеді. Фиби кабаре әншісі Эрика фон Шлютоудың Герман Геринг немесе Жозеф Геббельстің бұрынғы сүйіктісі болуы мүмкін деген қауесеттерді естиді және оны белгісіз американдық офицер қорғап жүргенін біледі. Ол тергеуге көмектесу үшін тағы бір айовалық капитан Джон Принглді шақырады, бірақ ол Эриканың қазіргі сүйіктісі екенін білмейді. Соғыс кезінде түсірілген киножазбада Эриканы Адольф Гитлермен бірге көргеннен кейін Фиби Джоннан оны кешкі сағаттарда әншінің іс қағаздарын алу үшін әскери штабқа алып баруын сұрайды. Джон оның назарын аудару үшін Фибиге құдайылық білдіреді, ол бастапқыда оның романтикалық әрекеттеріне қарсы тұрады, бірақ ақырында оның сүйкімділігіне ерік береді. Полковник Руфус Пламмер Джонға Эрикамен арақатынасын білетінін ескертеді және оны оларға бұрынғы сүйіктісі, американдық оккупациялық аймақта жасырынып жүрген деген күдікпен қаралатын бұрынғы гестапо агенті Ханс Отто Биргельге жол көрсетуі үмітімен онымен кездесуді жалғастыруды бұйырады. Темірқасықта Эрика мен Фиби Эрика өнер көрсететін Lorelei түнгі клубында дұрыс құжаттары жоқ немістерді ұстау мақсатымен өткізілген рейд кезінде тұтқындалады. Полиция бөлімінде Эрика Фибиді өзінің туысы деп мәлімдейді, осылайша оның кім екенін жасыра отырып, босатылуын қамтамасыз етеді. Фиби Эриканың көмегіне риза болып, онымен бірге пәтеріне барады, онда Эрика Джон келгенге дейін оның сүйіктісі екенін мойындайды. Фиби қорланып, кетеді. Кейін әскери әуежайда тұманның таралуын күтіп тұрғанда полковник Пламмер Фиби мен Джонды татуластыруға тырысады. Джон Lorelei клубында қызғанышпен қаруланған Биргельдің нысанына айналады, бірақ Биргельді алдымен атып өлтірген американдық сарбаздар құртады. Эрика Биргельмен байланысы үшін тұтқындалады, ал Фиби мен Джон қайта табысады.

Өндіріс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда АҚШ армиясында қызмет еткенде, Білли Уайлдерге одақтастар басып алған Германия туралы фильм түсірсе, үкіметтен көмек көрсетілетіні уәде етілді. Ол бұл мүмкіндікті пайдаланып, Чарльз Брэкетт пен Ричард Л. Бринмен бірге «Шетел ісі» фильмін жасады. Неміс киноиндустриясын қайта жаңғыртуға жауапты Эрих Поммер, Universum Film AG компаниясының қалған мүмкіндіктерін Уайлдердің қарамағына қойды. Сценарий үшін ағымдағы жағдайды зерттеу барысында ол Берлиндегі көптеген американдық әскери қызметкерлермен, сондай-ақ қала тұрғындарымен сұхбаттасты, олардың көпшілігі қалаларының қирауына байланысты қиындықтарды бастан өткеріп жатты. Олардың бірі – көшедегі қирандыларды тазалап жүрген әйел еді. «Әйел одақтастар газды жөндеуге келгеніне риза болды», – деп еске алды Уайлдер. «Мен оның ыстық тамақ ішу үшін осылай істегенін ойладым, бірақ ол өзін-өзі өлтіру үшін осылай жасағанын айтты». Марлен Дитрих – Уайлдердің Эрика рөліне алғашқы таңдауы болды, ал Фридрих Холландер оған фильмде орындау үшін үш ән – «Қара нарық», «Іллюзиялар» және «Берлин қирағандары» (әндердің мәтіні сюжетке тығыз байланысты) – жазған еді. Бірақ режиссер ол нацистермен ынтымақтастық жасаған әйелді сомдауға қарсы болады деп күдіктенді. Берлиннен үйіне қайтып келе жатқанда, ол оның Джун Хавокпен түсірген экрандық сынағы туралы пікірін білу үшін Парижге соғып өтті. «Ол үнемі сын айтып, ұсыныстар жасады, соңында мен сол сәтте ойлағандай: «Марлен, осы рөлді тек сен ғана ойнай аласың» дедім. Ол менімен келісті», – деді Уайлдер. Кейінірек Channel 4 телеарнасы «Шетел ісін» «Уайлдердің ұмытылған, бірақ қайта ашылуға лайық фильмдерінің бірі» деп бағаласа, ал 2006 жылы Eye For Film сайтының Андреа Муллани бұл фильмнің «әңгімелі, зиялы, цинизмге толы» және «Американың Ирактағы қазіргі қатысуына қатысты, ол кеше түсірілгендей» екенін жазды. Rotten Tomatoes веб-сайтында фильм 14 рецензияға негізделген 100% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 7.5/10. Metacritic, салмақты орташа есептеуді пайдалана отырып, 7 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмге 100 балдық шкала бойынша 75 ұпай берді, бұл «жалпы оң» пікірлерді көрсетеді. Blu-ray нұсқасы да оң пікірлерге ие болды.

Марапаттар

Чарльз Ланг "Оскар" сыйлығының "Ең үздік қара-ақ түсірілімі" номинациясына ұсынылды, бірақ "Жылаңаш қала" фильмі үшін Уильям Х. Дэниелске есе жіберді. Билли Уайлдер, Чарльз Бракетт және Ричард Л. Брин "Оскар" сыйлығының "Ең үздік бейімделген сценарий" номинациясына ұсынылды, бірақ Джон Хьюстон "Сиерра-Мадренің қазынасы" үшін, ал Америка Жазушылар Гильдиясы сыйлығын Франк Партос пен Миллен Брэнд "Жылан ордасы" үшін жеңіп алды.

Үй медиасы

"Шетелдік іс" VHS және DVD форматтарында шықты. 2006 жылғы 27 қарашада фильм Ұлыбритания нарығы үшін Марлен Дитрих: Фильмдер жинағының 18 фильмдік бөлігі ретінде жарық көрді. Алайда, 2007 жылғы сәуірде Дитрихтің мұрагерлік компаниясы Die Marlene Dietrich Collection GmbH, Universal Pictures-ті күмәнді келісімшарт бұзу фактісіне байланысты DVD жинағын кері тартуға мәжбүрлеген сот шешімі алды. 2012 жылы Universal, TCM арқылы Билли Уайлдер режиссерлік жұмыстарынан "Қаһирге бес қабір" және "Шетелдік іс" фильмдерін қамтитын екі DVD жинағын шығарды. 2019 жылғы 25 тамызда "Шетелдік іс" Kino Lorber киностудиясымен Blu-ray форматында жарық көрді.