Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңбырлы тауға жол (1969) – Пулитцер сыйлығының иегері Н. Скотт Момадейдің кітабы. Ол Момадейдің Киова тайпасының Монтана аймағындағы ежелгі бастауларынан бастап, Форт-Силлде АҚШ кавалериясына соңғы соғысы мен бағынуына және Оклахома штатындағы Жаңбырлы тау маңына қоныс аударуына дейінгі саяхатын баяндайды. "Жаңбырлы тауға жол" – тарих, фольклор және поэзиялық естеліктердің үйлесімі, ол 1969 жылы жарық көрді. Кітап оқырманды автор Н. Скотт Момадейдің Киова тегі мен өзін тану жолымен алып өтеді. Саяхат үш түрлі дауыста айтылады: бірінші дауыс – ата-бабалардың дауысы, Киова туралы ауызша дәстүрлер мен мифтерді пайдаланады; екінші дауыс – тарихи түсіндірме; ал үшінші дауыс – Момадейдің өзінің тәжірибелері туралы поэзиялық естеліктері. Осы үш дауыс Киованың шығу тегі, сенімдері, дәстүрлері, моральдық қағидалары және қақтығыстары туралы білім береді. Бұл кітапта баяндалған саяхат Момадейге оның әулетін жақсырақ түсінуге көмектеседі және Киова тайпасының тарихы туралы мәліметтер ұсынады. Дегенмен, кейбір оқырмандар бұл мәтіннің ерекшелігін түсіну қиын деп санайды. Ал басқалары кітаптағы дауыстарды бірінен соң бірі оқығанда, оны түсіну оңайырақ екенін анықтады. "Жаңбырлы тауға жол" Киова тарихына кіріс қақпасы және халық тарихының мәнін талқылауға мүмкіндік беретін жол болып табылады.
The Way to Rainy Mountain (1969) is a book by Pulitzer Prize winning author N. Scott Momaday. It is about the journey of Momaday's Kiowa ancestors from their ancient beginnings in the Montana area to their final war and surrender to the United States Cavalry at Fort Sill, and subsequent resettlement near Rainy Mountain, Oklahoma. The Way to Rainy Mountain is a blend of history, folklore, and poetic memoir and was published in 1969. It takes the reader through author N. Scott Momaday’s own journey of discovering his Kiowa background and identity. The journey is told in three separate voices: The first voice, the ancestral voice, tells about the Kiowa by using oral traditions and myths; the second voice is a historical commentary; and finally, the third voice is Momaday’s poetic memoir of his experiences. All three voices together teach about the Kiowa’s origin, beliefs, traditions, morals, and conflicts. Not only does the journey recounted in this book help Momaday better understand his ancestry, it also teaches about the Kiowa tribe’s history. The uniqueness of this text, however, has been an issue for some readers, who find it confusing to follow. Others find it easier to understand by reading each individual voice consecutively instead of alternating from one voice to another as the book is written. The Way to Rainy Mountain continues to be an entry point to Kiowa history and a way to open discussions about what constitutes any history of a people.
Момодайн
Наварр Скотт Момадей 1934 жылғы 27 ақпанда Оклахома штатының Лоутон қаласында Альфред Момадей мен Натачи Скотт отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Нью-Мексико және Аризона штаттарындағы Навахо, Апачи және Пуэбло резервацияларында тұрды, онда оның ата-анасы мектепте сабақ берді. Момадей Нью-Мексико университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Содан кейін ол өлеңдері үшін шығармашылық жазу конкурсында жеңіске жеткені үшін Стенфорд университетінің аспирантурасына стипендия алды. Онда ағылшыл тілінен философия докторын қорғағаннан кейін, ол өзінің алғашқы кітабын – «Фредерик Годдард Таккерманның толық өлеңдері» атты еңбегін жариялады. Одан кейін «Жаңбырлы тауға жол» және 1969 жылы Пулитцер сыйлығын алған «Таңғы үй» атты алғашқы романын жазды. Момадей өмірінің соңына дейін Аризона университетінде ағылшын тілі кафедрасының құрметті профессоры болды.
Navarre Scott Momaday was born February 27, 1934, in Lawton, Oklahoma, to Alfred Momaday and Natachee Scott. The family lived on Navajo, Apache, and Pueblo reservations in New Mexico and Arizona where his parents taught school. Momaday earned a bachelor's degree in political science at the University of New Mexico. Then he was awarded a scholarship to graduate school at Stanford University as a result of winning a creative writing contest for his poetry. After earning his Ph. D. in English there, he published his first book The Complete Poems of Frederick Goddard Tuckerman. He followed that academic study with The Way to Rainy Mountain and his first novel, House Made of Dawn, which received the Pulitzer Prize in 1969. Momaday was until his death emeritus professor of English at the University of Arizona.
Киова халқының тарихы
Киова тайпасы кем дегенде 1732 жылға дейінгі жазбаларда тіркелген. Киовалар – Ұлы жазықтың көшпелі халқы. Олар 1700 жылдары Монтананың батысынан Йеллоустон өзенінің оңтүстік-шығысына қарай көшіп, осылай көші-қонды бастады. Олар аттар мен Күн биін Кроу тайпасынан алған, олармен одақтасты. Олардың кейінгі тарихы – АҚШ үкіметінен жоғалтқан құқықтарының тізімі. 1837 жылы олар үкіметпен шартқа қол қоюға мәжбүр болды, бұл американдықтарға Киова және Команч жерлері арқылы өтуге рұқсат берді, ал 1867 жылы Медициналық ложа шартының нәтижесінде Киовалар резервацияға қоныстандырылды. Оклахома Киовалардың отанына айналды. 1990 жылы АҚШ-та 9500 Киова тұрды.
The Kiowa tribe has been documented in records dating back to at least 1732. The Kiowa are nomadic people from the Great Plains. They began migrating from western Montana in the 1700s, when they moved southeast of the Yellowstone River. They allied with the Crow tribe, from whom they acquired the horse and the Sun Dance. Their subsequent history is a record of rights lost to the United States government. In 1837, they were forced to sign a treaty with the government that allowed Americans to travel through Kiowa and Comanche lands, and in 1867, the Kiowa were forced onto a reservation as a result of the Medicine Lodge Treaty. Oklahoma became the Kiowa’s homeland. In 1990, 9,500 Kiowa still lived in the United States.
Қабылдау
"Жаңбырлы тауға жол" кітабының сыныптық оқу-тәрбие жұмысындағы пайдалылығы академиялық ортада пікірталас тудырып келеді. Кеннет Ромер "Inventive Modeling: Rainy Mountain's Way to Composition" мақаласында Момадей қолданған үш түрлі жазу стилінің арқасында бұл кітап жазу композициясын үйренуші студенттер үшін өте жақсы мысал екенін айтады. Ромердің пікірінше, бұл кітап әдебиет саласында тәжірибесі жоқ студенттер үшін Американың жергілікті халықтарының әдебиетімен танысуға тамаша мүмкіндік береді. Тағы бір сыншы, Шарон Джесси, "Жаңбырлы тауға жол" кітабын сыныпта тақырыпты және сюжеттік құрылымды түсіндіру үшін пайдалануға болатынын мәлімдейді. Ромер атап көрсеткендей, "Жаңбырлы тауға жол" кітабы композиция және құрылым мәселелерімен қатар, сыныпта бейтаныс тақырыптарды және жазу стилін қамтитын туындыларды қалай пайдалану керектігі туралы сұрақтарды да көтереді.
The usefulness of The Way to Rainy Mountain for classroom instruction has been a topic of debate in the academic world. In the article “Inventive Modeling: Rainy Mountain’s Way to Composition,” Kenneth Roemer claims that the book is a perfect example for students learning writing composition because of the three different writing approaches that Momaday uses. Also according to Roemer, it is good introductory to Native American literature for students with no background in it. Another critic, Sharon Jessee claims that The Way to Rainy Mountain can be used to demonstrate theme and plot structure in the classroom. In addition to issues of composition and structure, The Way to Rainy Mountain raises issues of how to utilize works with unfamiliar subject matter and writing styles in the classroom, Roemer points out.