Жапондық "Хашидате" крейсері: құрылысы мен қарулануы
Japanese cruiser Hashidate
Жапондық "Хашидате" крейсері: Жапонияда салынған, "Мацусима" класындағы кеме. Бірінші Қытай-Жапон соғысында маңызды рөл атқарды, француз әскери кеңесшілерінің әзірлемесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хашидате (橋立) – Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің қорғалған крейсерлер тобындағы үшінші (және соңғы) кеме болды. Бұл кеме Жапонияда салынған топтағы жалғыз кеме еді. Бауырлас кемелері сияқты (жапондық «Мацусима» және «Ицукусима» крейсерлері) оның аты Жапонияның дәстүрлі үш көркемдігінің бірінен алынған, атап айтқанда, Жапон теңізіндегі солтүстік Киото префектурасында орналасқан Ама но Хашидатеден.
Hashidate (橋立) was the third (and final vessel) in the of protected cruisers in the Imperial Japanese Navy. The ship was the only one of the class constructed in Japan. Like sister ships, (Japanese cruiser Matsushima and Japanese cruiser Itsukushima) her name comes from one of the traditional Three Views of Japan, in this case, the Ama no hashidate in northern Kyoto prefecture on the Sea of Japan.
Өмірбаян
Бірінші қытай-жапон соғысы кезінде Жапон императорлық теңіз күштерінің негізін құраған Мацусима класының крейсерлері француз әскери кеңесшісі және кеме жасаушы Луи Эмиль Бертин тарапынан ұсынылған Jeune Ecole қағидаларына негізделген. Жапон үкіметінің Азиядағы әртүрлі шетелдік державаларға қарсы тұру үшін зәулім кемелерден тұратын флот құруға жеткілікті ресурстары мен қаржысы болмады. Оның орнына, Жапония жеңіл бронясы бар, кішкентай калибрлі, ұзақ қашықтыққа оқ атуға қабілетті, сонымен қатар үлкен бір Канет зеңбірегімен жабдықталған, кішкентай және жылдам кемелерді пайдаланудың радикалды теориясын қабылдады. Алайда, бұл жоба тиімсіз болып шықты, себебі алып зеңбіректің кері соққысы мұндай шағын кеме үшін тым күшті болды, ал оны қайта зарядтау уақыты да тым ұзақ еді. Дегенмен, Мацусима класының крейсерлері нашар жабдықталған және нашар басқарылған Императорлық Қытайдың Бейян флотына қарсы өте жақсы қызмет етті. Бастапқыда осы кластағы төртінші кеме құрылысын жоспарлаған, бірақ жобаға қатысты туындаған мәселелер Бертиннің отставкаға келуіне және Францияға оралуына себеп болды.
Forming the backbone of the Imperial Japanese Navy during the First Sino Japanese War, the Matsushima class cruisers were based on the principles of Jeune Ecole, as promoted by French military advisor and naval architect Louis Émile Bertin. The Japanese government did not have the resources or budget to build a battleship navy to counter the various foreign powers active in Asia; instead, Japan adopted the radical theory of using smaller, faster warships, with light armor and small caliber long range guns, coupled with a massive single Canet gun. The design eventually proved impractical, as the recoil from the huge cannon was too much for a vessel of such small displacement, and its reloading time was impractically long; however, the Matsushima class cruisers served their purpose well against the poorly equipped and poorly led Imperial Chinese Beiyang Fleet. There were originally plans to build a fourth vessel in this class, and its cancellation due concerns over the design was one of the factors that led to Bertin's resignation and return to France.
Дизайн
Хашидат өзінің бауырласы Ицукусимадан ерекшелігі терезелерінің шаршы емес, тіктөртбұрышты болуымен және оның қуаттырақ қозғалтқышы болуымен ерекшеленді. Ицукусима сияқты, Хашидате де 94 рамкасы жұмсақ болаттан жасалған болаттан жасалған корпуспен және су өткізбейтін бөліктерге бөлінген қос түбімен жабдылған, ал қалқандар мен броня арасындағы кеңістік копрамен толтырылған. Мұрындық теңіз шабуылына қарсы мүйізбен нығайтылған. Қазандықтар мен оқ-дәрі қоймалары сияқты маңызды жабдықтар, сондай-ақ зеңбірек қалқандары қатайтылған болат бронясымен қоршалған. Басты батарея кеменің мұрын бөлігіне орнатылған бір 320 мм Canet зеңбірегінен тұрды, ол 450 кг бронебойғыш немесе 350 кг жарылғыш снарядтарды тиімді қашықтықта атуға қабілетті болды. Атудың максималды жылдамдығы сағатына екі оқ болды, ал кеме 60 оқ тасымалдай алды. Екінші деңгейдегі қарулануға он бір QF 4,7 дюймдік Gun Mk I–IV Armstrong зеңбірегі кірді, олардың максималды қашықтығы және ату жылдамдығы минутына 12 оқ болды. Он зеңбірек зеңбірек палубасында, әр жағынан бесеуден орналастырылған, ал 11-ші зеңбірек корманың жоғарғы палубасында орналасқан. Әр зеңбірек 120 оқпен жабдықталған. Үшінші деңгейдегі қорғаныс жоғарғы палубадағы спонсондарға орнатылған алты QF 6 фунттық Hotchkiss зеңбірегінен тұрды, олардың максималды қашықтығы және ату жылдамдығы минутына 20 оқ болды. Әр зеңбірекке 300 оқ қарастырылған. Бұған қоса, әртүрлі орындарда 11 QF 3 фунттық Hotchkiss зеңбірегі орнатылды, олардың қашықтығы және ату жылдамдығы минутына 32 оқ және зеңбірек басына 800 оқ болды. Сыныптағы әр кемеде үш мұрындық және біреу кормада орналасқан 356 мм Schwartzkopff торпедалық түтікшелері бар, кемеде барлығы 20 торпеда тасымалданды. Барлық қару-жарақтардың салмағы конструкцияны қауіпті түрде ауыр етті, сондықтан салмақты азайту үшін бронядан бас тартылды. Кеменің қозғалтқышы екі көлденең үш кеңейісті бу машинасы болды. Алайда, конструкцияда теңізге лайықтылық мәселелері болғандықтан, ол операция кезінде жобалық жылдамдығы 16,5 теңіз шақырымын сирек-ак жеткізе алды. Теңіз сынақтары қазандықтарымен байланысты түрлі мәселелермен қиындыққа тап болды. Ол 1894 жылғы 26 маусымда Жапон императорлық теңіз күштеріне қабылданып, бір қазандығы сынақтарда бұзылып, әлі жөнделмегеніне қарамастан.
Hashidate differed from her sister ship Itsukushima primarily in that her windows were rectangular instead of square, and in that she had a stronger engine. As with Itsukushima, Hashidate had a steel hull with 94 frames constructed of mild steel, and a double bottom, divided into waterproof compartments, with the area between the bulkheads and armor filled with copra. The bow was reinforced with a naval ram. Vital equipment, including boilers and ammunition magazines, were protected by hardened steel armor, as were the gun shields. The main battery consisted of one breech loading 320 mm Canet gun mounted in the bow of the ship, which could fire 450 kg armor piercing or 350 kg explosive shells at an effective range of The maximum rate of fire was two rounds per hour, and the ship carried 60 rounds. Secondary armament consisted of eleven QF 4.7 inch Gun Mk I–IV Armstrong guns, with a maximum range of and maximum rate of fire of 12 rounds/minute. Ten were mounted on the gun deck, five to each side, with the 11th gun located on the upper deck of the fantail. Each gun was equipped with 120 rounds. Tertiary protection was by six QF 6 pounder Hotchkiss mounted in sponsons on the upper deck, with a maximum range of and rate of fire of 20 rounds/minute. Each gun had 300 rounds. In addition, eleven QF 3 pounder Hotchkiss were mounted at various locations, with range of and a rate of fire of 32 rounds/minute and 800 rounds per gun. Each ship in the class also had four 356 mm Schwartzkopff torpedo tubes, three in the bow and one in the stern, with a total of 20 torpedoes carried on board. The weight of all of this weaponry made the design dangerously top heavy, and armor was sacrificed in an effort to reduce weight. The ship was driven by two horizontal triple expansion steam engines. However, as the design had problems with seaworthiness, it was seldom able to attain its design speed of 16.5 knots in operation. Sea trials were complicated by various issues with her boilers, and she was commissioned into the Imperial Japanese Navy on 26 June 1894 despite the fact that one of her boilers had yet to be repaired after having failed in testing.
Бірінші қытай-жапон соғысы
Хашидате Бірінші Қытай-Жапон соғысы басталғанға дейін жедел түрде қызметке енгізілді және командир Хидака Сонодзоның басшылығымен Ялу өзені шайқасында күш көрсетті. Жапондық майдан шебінде Matsushima, Chiyoda және Itsukushima-дан кейін төртінші орында болған, оның конструкциясының кемшіліктері тез арада байқалды. Шайқас барысында ол өзінің Канет зеңбірегімен тек төрт рет атып, қытай кемелеріне есімдерін тигізе алмады. Мацусима зақымданғаннан кейін Хашидате адмирал Ито Сукёукидің штаб-квартирасына айналды. Шайқас кезінде ол он бір рет оққа ұшырады, нәтижесінде үш экипаж мүшесі (ішінде екі офицер) қаза тауып, тоғыз адам жараланды. Хашидате шайқастан кейін де штаб-квартира болып қалды, Лушункоу шайқасына жапондық күштерді сүйемелдеді және 6/7 қарашада Далянь портының құрлық бекіністеріне қарсы жерден қолдау көрсетті. 1895 жылғы 30 қаңтарда және 7 ақпанда Вэйхайвей шайқасында Хашидате Вэйхайвей портын қорғаған құрлық бекіністерін бомбалады, ал кейіннен 12 ақпанда қытайлықтардың капитуляциясын қабылдау үшін портқа кірді.
Hashidate was rushed into service just prior to the start of the First Sino Japanese War and saw combat in the Battle of the Yalu River under the command of Commander Hidaka Sōnojō. Assigned in fourth place in the Japanese line of battle, after Matsushima, Japanese cruiser Chiyoda and Itsukushima, the shortcomings of her design soon became evident. During the battle, she was able to fire her Canet gun only four times, failing to hit any of the Chinese ships. After Matsushima was damaged, Hashidate became flagship for Admiral Itō Sukeyuki. During the battle, she suffered eleven hits, which killed three crewmen (including two officers) and wounded nine others. Hashidate remained flagship after the battle, escorting Japanese forces for the Battle of Lushunkou and providing ground support against the land fortifications of Dalian harbor on 6/7 November. During the Battle of Weihaiwei on 30 January 1895 and again on 7 February, Hashidate bombarded the land fortresses guarding Weihaiwei harbor, and later entered the harbor itself to accept the Chinese surrender on 12 February.
Соғыс аралығы
Хашидат соғыс аяқталғаннан кейін қазандықтарының мәселесін шешу үшін дереу жөндеуден өтті. Дегенмен, ол 2 мыңнан астам шақырымға дейін жүзе алмай, 1898 жылдың 21 наурызында 2-ші класс крейсерге дейін төмендетілді. 1900 жылдың сәуір айында Йокосука портында теңіз блокадасын жүзеге асыру тәсілдерін жаттықтыру үшін ірі теңіз маневрлеріне қатысты. Алайда, 1900 жылы Боксерлер көтерілісіне қарсы экспедициялық күшке қатысудан қазандықтарындағы мәселелерге байланысты алынып қалды. 1901 жылдың 25 ақпанында Хашидатэ және Ицукусима Йокосукадан ұзақ қашықтықтағы навигациялық оқу жаттығуына шықты, олар Манила, Батавия, Гонконг, Челумпо, Пусан, Генсан және Владивосток қалаларына барды, 1901 жылдың 14 тамызында Йокосукаға оралды. 1902 жылы оның алты қазандығы жапондық Миябара су түтік қазандықтарымен толығымен ауыстырылды, бұл жапон теңіз күштеріндегі алғашқы жаңарту болды. Шайқас кезінде Хашидат екі рет оққа түсіп, бір міндетті офицер және алты экипаж мүшесі жараланды. Кейіннен IJN 4-ші флотқа бекітілген Хашидат 1905 жылдың шілде-тамыз айларында Сахалинға жапон шабуылын қорғаған флотилияның бір бөлігі болды. Хашидат 20 қазанда жөндеу үшін Йокосука теңіз арсеналына оралды және 1905 жылдың 23 қазанында Йокогамадағы жапон жеңісін тойлауға арналған теңіз парадына қатысты.
Hashidate underwent repairs immediately after the end of the war to address her boiler issues; however, she was still unable to achieve more than , and was downgraded to a 2nd class cruiser on 21 March 1898. She participated in large scale naval maneuvers in April 1900 practicing the techniques of a naval blockade in Yokosuka harbor. However, she was withheld from participation in the expeditionary force against the Boxer Rebellion in 1900 due to issues again with her boilers. On 25 February 1901, Hashidate, and Itsukushima departed Yokosuka on a long distance navigational training exercise which took them to Manila, Batavia, Hong Kong, Chelumpo, Pusan, Gensan, and Vladivostok, returning to Yokosuka on 14 August 1901. In 1902, her six boilers were completely replaced by eight Japanese designed Miyabara Water tube boilers, becoming the first ship in the Japanese navy to receive this upgrade. During the battle, Hashidate was hit twice, wounding a midshipman and six crewmen. Later assigned to the IJN 4th Fleet, Hashidate was part of the flotilla that provided protection for the Japanese invasion of Sakhalin from July–August 1905. Hashidate returned to Yokosuka Naval Arsenal for repairs on 20 October, and participated in a naval review in Yokohama on 23 October 1905 celebrating the Japanese victory in the war.
Соңғы жылдар
Соғыс аяқталғаннан кейін "Хашидат" қайтадан ұзақ қашықтыққа навигациялық оқу кемесі ретінде пайдалануға берілді. Ол 1906 және 1907 жылдары Оңтүстік-Шығыс Азия мен Австралияға оқу круиздерін жасады, ал 1908 жылы Гонконг, Пенанг, Цейлон, Батавия, Манила және Тайваньға сапар шекті. 1909 жылы оның 47 мм-лік қарулары 76 мм-лік қарулармен ауыстырылды. 1912 жылғы 28 тамызда "Хашидат" 2-ші сыныпты кайбокан ретінде қайта жіктелді. 1922 жылғы 1 сәуірде теңіз тізімінен шығарылып, 1927 жылы металл тескіштерге жіберілді.
After the end of the war, Hashidate was assigned again to be used as a long distance navigational training vessel. She made training cruisers to Southeast Asia and Australia in 1906 and 1907, and made a voyage in 1908 to Hong Kong, Penang, Ceylon, Batavia, Manila and Taiwan. In 1909, her 47 mm guns were replaced by 76 mm guns. On 28 August 1912, Hashidate was re classified as a 2nd class kaibokan. She was struck from the navy list on 1 April 1922, and sent to the breakers in 1927.