Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Herluf Trolle (14 қаңтар 1516 – 25 маусым 1565) – даниялық теңіз батыры, флот адмиралы және Данияның Зеландия аралындағы Næstved қаласында орналасқан Herlufsholm мектебінің (Herlufsholm Skole og Gods) құрылушыларының бірі, жеке пансиондық мектеп.
Herluf Trolle (14 January 1516 – 25 June 1565) was a Danish naval hero, Admiral of the Fleet and co founder of Herlufsholm School (Herlufsholm Skole og Gods), a private boarding school at Næstved on the island of Zealand in Denmark.
Ерте өмір
Герлуф Тролле Сканниядағы Норра Асум қауымындағы Лиллёде дүниеге келді. Ол швед тегінен тарайтын ақсүйек Тролле әулетінен шыққан. Ол Кирстен Херлуфсдаттер Скаве мен Лиллёнің иесі, сэр Йоахим Арвидсен Тролленің ұлы; шамамен 1440-1505 жылдар аралығында өмір сүрген Бергквараның иесі Арвид Тролленің немересі, және оның екінші әйелі Беате Иверсдаттердің (шамамен 1440-1487) ұрпағы, ол Лиллёнің мұрагері және Гулланд аралының феодалы Ивер Аксельсен Тіл Тоттың қызы еді. Он тоғыз жасында Тролле Копенгагендегі Метрополитан мектебіне (Vor Frue Skole) оқуға түсіп, 1536-1537 жылдары Виттенберг университетінде білімін аяқтады. Онда ол неміс лютеран реформаторы Филипп Меланхтонның (1497-1560) көзқарастарын қабылдады, және бірнеше жыл бойы оныңмен тығыз хат алмасып тұрды. Оның Биргитте Гёемен (1511-1574), Жоғарғы қазынашы Могенс Гёедің (шамамен 1470-1544) қызымен үйленуі оған мол мұра қалдырды, ал 1557 жылы Данияның Жоғары Кеңесіне мүше болып сайланды. Кристиан III және Фредерик II патшалары Тролленің сенімділігі мен қабілетін жоғары бағалап, оны түрлі дипломатиялық миссияларға жіберді. Герлуф Тролленің көңілді мінезі оны көпке ұнатып, бірақ әйелінің жүйсіз інісі Педер Оксенің (1520-1575), кейіннен танымал қаржы министрінің жанына жақын болғандықтан, оның өктемдігі отбасылық ағайындыққа кедері келтірді. Оксэге қарсы қойылған айыптауларды тергеуді Фредерик II Троллеге тапсырды. Троль және оның әйелінің діншілдігі мен игі амалдарымен кеңінен танымал болды, ал олардың үйінің барлық мүшелері олардың үлгісіне сай болуы тиіс немесе басқа жерде жұмыс іздеуі керек еді. Әдебиет пен білімді насихаттаған ол Дәуіттің 31-ші псальмын дат тіліне аударды, кедей студенттерді үйде де, шетелде де оқытып, латын мектептерін ашып, тарихи зерттеулерді қолдады.
Herluf Trolle was born at Lillø in Norra Åsum parish in Scania. He was born into the noble Trolle line of Swedish origins. He was the son of Kirsten Herlufsdatter Skave and Sir Joachim Arvidsen Trolle, Lord of Lillö; grandson of justiciar Arvid Trolle (c. 1440–1505), Lord of Bergkvara, and the latter's second wife Beate Iversdatter (ca 1440 1487), heiress of Lillö, and daughter of lord Iver Axelsen til Thott, fiefholder of the island of Gulland. At the age of nineteen, Trolle went to Metropolitanskolen (Vor Frue Skole) at Copenhagen, subsequently completing his studies at Wittenberg University from 1536 1537. Here he adopted the views of the German Lutheran reformer Philipp Melanchthon (1497–1560), with whom he was in intimate correspondence for some years. His marriage with Birgitte Gøye (1511 1574), the daughter of Lord High Treasurer Mogens Gøye (ca. 1470–1544), brought him a rich inheritance, and in 1557 he was summoned to the membership of the High Council of Denmark. Both King Christian III and King Frederik II had a very high opinion of Trolle's trustworthiness and ability and employed him in various diplomatic missions. Herluf Trolle's lively manners made him popular everywhere but not with his wife's nephew Peder Oxe (1520–1575), the subsequently distinguished finance minister, whose narrow grasping ways, especially as the two men were near neighbors, did not contribute towards family harmony. It was Trolle whom Frederik II appointed to investigate the charges of malversation brought against Oxe. Both Trolle and his wife were far renowned for their piety and good works, and their whole household had to conform to their example or seek service elsewhere. A man of culture, he translated David's 31st Psalm into Danish verse. He also promoted literature and learning by educating poor students both at home and abroad, endowing Latin schools and encouraging historical research.
Әскери мансап
1559 жылы Троль флот адмиралы және инспекторы болып тағайындалды, бұл оның барлық уақытын және күш-жігерін жұмсаған міндеті болды. 1563 жылы ол Солтүстік жеті жылдық соғыста қарт Педер Скрамды бас адмирал ретінде алмастырды. 20 мамырда ол жиырма бір желілік кемемен және бес кішкентай кемемен теңізге шықты. Любек эскадрильясының алты желілік кемесімен біріккеннен кейін, Оланд аралынан тыс жерде, норвегияда туған швед адмиралы Якоб Багге (1502–1577) басқаратын отыз сегіз кемеден тұратын басым швед флотына тап болды. Екі басқа даниялық кеменің қолдауымен Троль швед флагманы «Марс» (сонымен қатар «Маколос» немесе «Ютехатарен» деп те аталады) – сол кездегі солтүстік суларындағы ең үлкен соғыс кемесіне шабуыл жасады, бірақ түнде шабуыл сәтсіз аяқталды. Күрес келесі күні таңғы сағат алтыда жаңадан басталды, онда «Маколос» қайтадан шабуылға ұшырап, берілуге мәжбүр болды, бірақ дереу жарылып кетті, нәтижесінде 300-ден астам Любек және даниялық теңізшілер қаза тапты. Бірақ швед адмиралы тұтқындалды, ал швед флотының қалған бөлігі Стокгольмге қашып кетті. Бұл үлкен жеңіске қарамастан, өзінің флотына және «Фортуна» флагманына келтірілген зиянға қарамастан, Троль 14 тамызда Финляндияда туған швед дворяны және Әскери адмирал Клас Хорн (1517–1566), оның алыс туысы, Йоенсуу лоры басқаратын екінші швед флотымен тағы бір, бірақ шешімсіз шайқас жасады және 13 қазанға дейін теңізде болды. Троль қыстың бір бөлігін Герлуфсхольм қалашығында барлық топтар үшін мектеп ашу туралы ұзақ уақыттан бері армандаған жоспарын аяқтаумен өткізді, ал қалған бөлігін Копенгагенде келесі науқанға дайындалу үшін жаңа флотты жарақтандырумен өткізді. 1 маусымда 1565 жылы ол жиырма сегіз желілік кемемен теңізге шықты, олар Феммарн жанында Любектің бес кемесімен күшейтілді. Хорн одан да ертерек өз флотымен теңізге шыққан еді, және екі адмирал 4 маусымда Феммарн жанында кездесті. Шайқас қызыл даулы болды, бірақ шешімсіз аяқталды, және екі қолбасшы да кемелерін жөндеу үшін бөлініп кетті. Троль жамбасы мен иығында ауыр жарақат алды, бірақ ол барлық басқа жарақаттарға көмек көрсетілгенге дейін кеме хирургына өз жараларын көрсетуге рұқсат бермеді. Осы өзімшілдік әрекеті оның өліміне себеп болды, өйткені ол 25 маусымда, жағаға шығарылғаннан кейін он жеті күннен кейін Копенгагенде қайтыс болды.
In 1559, Trolle was appointed Admiral and Inspector of the Fleet, a task which occupied all his time and energy. In 1563 he superseded the aged Peder Skram as admiral in chief in the Northern Seven Years' War. On 20 May he went to sea with twenty one ships of the line and five smaller vessels and, after uniting with a Lübeck squadron of six line ships, encountered, off the isle of Öland, a superior Swedish fleet of thirty eight ships under Norwegian born, Swedish admiral Jakob Bagge (1502–1577). Supported by two other Danish ships, Trolle attacked the Swedish flagship Mars (also known as Makalös or Jutehataren), then the largest warship in northern waters, but was beaten off at nightfall. The fight was renewed at six o'clock the following morning, when the Makalös was again attacked and forced to surrender, but blew up immediately afterwards, no fewer than 300 Lübeck and Danish sailors perishing with her. But the Swedish admiral was captured and the remnant of the Swedish fleet took refuge at Stockholm. Despite the damage done to his own fleet and flagship Fortuna by this great victory, Trolle, on 14 August, fought another but indecisive action with a second Swedish fleet under Finnish born, Swedish nobleman and Naval Admiral Klas Horn (1517–1566), Lord of Joensuu, his distant kinsman, and kept the sea until 13 October. Trolle spent the winter partly at his castle of Herlufsholm completing his long cherished plan of establishing a school for all classes, and partly at Copenhagen equipping a new fleet for the ensuing campaign. On 1 June 1565 he set sail with twenty eight liners, which were reinforced off Fehmarn by five Lübeck vessels. Horn had put to sea still earlier with a superior fleet and the two admirals encountered off Fehmarn on 4 June. The fight was severe but indecisive, and both commanders finally separated to repair their ships. Trolle had been severely wounded in the thigh and shoulder, but he would not let the ship's surgeon see to his injuries until every one else had been attended to. This characteristic act of unselfishness was his undoing, for he died at Copenhagen on 25 June, seventeen days after they had put him ashore.
Герлуфсхолм
1544 жылы Герлуф Троль Бергитт Гёеге үйленді. 1565 жылы олар "асыл және басқа да адал адамдардың ұлдары" үшін Херлуфсхолм мектеп-интернатын құрды. Ол 12 ғасырдағы бенедиктиндік монастырь орнында салынған. Герлуф Троль 1565 жылы, ал оның әйелі Биргитт Гёе 1574 жылы қайтыс болды. Герлуф Троль мен Биргитт Гёе екеуі де Херлуфсхолмда фламанд мүсіншісі Корнелис Флорис де Вриендт (1514–1575) жасаған қабірге бірге жерленді.
In 1544, Herluf Trolle married Birgitte Gøye. In 1565, they founded Herlufsholm as a boarding school for "sons of noble and other honest men". It was situated on the site of a former Benedictine monastery dating from the 12th century. Herluf Trolle died during 1565 and his wife Birgitte Gøye died during 1574. Both Herluf Trolle and Birgitte Gøye were buried together at Herlufsholm in a tomb made by the Flemish sculptor Cornelis Floris de Vriendt (1514–1575).
Мұра
Копенгагендегі Herluf Trolles Gade көшесі мен Herluf Trolle Land аймағы оның құрметіне аталған. Герлуф Троль мен Биргитте Гёе ескінi Герлудсхольмда орнатылған.
The street Herluf Trolles Gade in Copenhagen and Herluf Trolle Land are named after him. A statue of Herluf Trolle and Birgitte Gøye has been installed at Herludsholm.