Кіріспе

Мариус Авентиценсис немесе, халық арасында белгілі Мариус Авеншский (532 – 31 желтоқсан 596) – 574 жылдан бастап Авентикум (қазіргі Авенш) епископы, ол өзінің қысқаша жылнамасымен есте қалды. Лозаннада қайтыс болғаннан кейін, ол сол қалада қасиетті деп құрметтелді, ал оның мерекесі ақпанның 9-ы немесе 12-сі күндері тойланды.

Өмір

Ол туралы хроникасынан басқа, Лозаннадағы Әйіргі Тирс шіркеуіндегі қабіріндегі жазудан мәлім. Ол еңбекті, бай отбасынан шыққан, олардың мәдениеті Галло-римдік болған болуы мүмкін. 574 жылы ол Авентикум епископы болып тағайындалды, 585 жылы Маконның екінші соборында қатысты, содан кейін көп ұзамай епископтық орынды Авентикумнан, ол тез құлдырап бара жатқаннан, Лозаннаға көшірді. Оның "Галлия Кристиана" басылымында жарияланған, күні белгісіз қабірлік жазуы оны үлгілі епископ ретінде; қасиетті діни ыдыстарды өзінің қолымен жасаған шебер зергер ретінде; кедейлерді қорғаған және оларға көмектескен, өзі жер шалатын адам ретінде; дұға етуші және ғалым ретінде жоғары бағалайды. 587 жылы ол өз қаражатымен Патерниякумда (Пайернеде) салынған, өзіне тиесілі жердегі жеке шіркеуді қадірледі. Әйіргі Тирс шіркеуі ертерек Әйіргі Мариусқа қайта бағышталды.

Жылнама жазушы

Оның қысқаша хроникасы әдетте Аквитаниялық Проспердің хроникасы деп аталатын Chronicon Imperiale-ге жалғасы болып табылады. Өзін римдік санайтын Мариус жылдарды консулдар мен Шығыс Рим империясының императорлары бойынша есептеген. Ол 455 жылдан 581 жылға дейінгі кезеңді қамтиды және Бургундия және Франкония тарихы үшін, әсіресе 6 ғасырдың екінші жартысы үшін құнды дереккөз болып табылады, "Бургундия арийлеріне қатысты Григорий Турскийдің бір жақтылығын түзетуге көмектеседі". Мариус 570 жылы Галлия мен Италияны қамқан эпидемияны сипаттау үшін "вариола" (шекпе) терминін алғаш рет қолданды. Хроника жиі жарияланды: алғаш рет Пьер Франсуа Чиффле Андре Дюшненнің Historiæ Francorum Scriptores, I (1636), 210–214; содан кейін Минье Patrologia Latina, LXXII, 793–802; Теодор Моммсеннің Monumenta Germaniae Historica, Auctores antiqui, XI (1893), 232–9; және Джастин Фавродтың француз тіліне аудармасымен, La chronique de Marius d'Avenches (455–581) (Лозанна 1991).