Кіріспе

Соңғы нәтижеге негізделген акциялармен сауда жасау жүйесі
Момент инвестициялау – соңғы үш-он екі ай ішінде жоғары кіріс көрсеткен акциялар немесе басқа бағалы қағаздарды сатып алу, ал сол кезеңде нашар нәтиже көрсеткендерін сату жүйесі. Момент инвестициялау құбылысы ретінде жақсы орныққанмен, бұл стратегияның түсіндірмесі бойынша бірлескен пікір жоқ, және экономистер бұл стратегияны тиімді нарық гипотезасымен және кездейсоқ қозғалыс гипотезасымен үйлестіруде қиындықтарға тап болады. Момент эффектісін тиімді нарық тұрғысынан түсіндіру үшін екі негізгі гипотеза ұсынылған. Біріншісінде, импульстік инвесторлар осы стратегияны қабылдағаны үшін маңызды тәуекелге барады деп есептеледі, сондықтан жоғары кіріс – бұл тәуекелге төленген сыйақы. Момент стратегиялары көбінесе жоғары сұраныс-ұсыныс айырмасы бар акциялармен сауда жасауды қамтиды, сондықтан моменттің тиімділігін бағалау кезінде транзакциялық шығындарды ескеру маңызды. Екінші теория импульстік инвесторлардың басқа инвесторлардың мінез-құлқындағы кемшіліктерді пайдалануын болжайды, мысалы, инвесторлардың бірігуі, инвесторлардың шамадан тыс және жеткіліксіз реакциясы, ұстанымдарға байланысты әсерлер және растауға бейімділік. Маусымдық немесе күнтізбелік факторлар момент инвестициялау стратегиясының сәттілігіне себеп болатын кейбір себептерді түсіндіруге көмектеседі. Егер акция жыл соңына дейін бірнеше ай бойы нашар көрсетсе, инвесторлар салық мақсатында өз үлестерін сатуға шешім қабылдауы мүмкін, мысалы, қаңтар эффектісін тудыруы мүмкін. Нарықтағы акциялардың ұсынымының артуы оның бағасын төмендетіп, басқаларын сатуға итермелейді. Салық сатуға себеп болған себептер жойылғаннан кейін, акцияның бағасы көтерілуге бейім.

Тарих

Зерттеушілер қор нарықтарында Виктория дәуірінен бастап (шамамен 1830-шы жылдардан 1900 жылға дейін) тұрақты импульс тенденцияларын анықтады. Ричард Дрихаус (1942-2021) кейде импульстік инвестицияның әкесі деп есептеледі, бірақ бұл стратегияны Дончианнан бұрын да табуға болады. Бұл стратегия, қор нарығындағы «арзанға сатып алып, қымбатқа сату» деген ескі нақылға қарсы келеді. Дрихаус пікірінше, «қымбатқа сатып алып, тіпті одан да жоғары бағаға сату арқылы әлдеқайда көп ақша табуға болады». 2000-жылдардың соңында компьютерлердің және желілердің жылдамдығы жыл сайын арта келе, компьютерлік модельдермен нарықта импульстік инвестицияның көптеген түрлері қолданыла бастады. Олардың кейбіреулері өте қысқа мерзімдік масштабта жұмыс істейді, мысалы, жоғары жиілікті сауда, олар секундына ондаған, тіпті жүздеген мәмілелерді жүзеге асырады. Бұл 1990-шы жылдарда кең таралған инвестициялық стильдің қайта жандануымен қатар, осы стильге арналған ETF-тер 2015 жылы саудаға түсті.

Импульстік стратегиялардың тиімділігі

1993 жылы Нарасимхан Йегадиш және Шеридан Титман жүргізген зерттеуде бұл стратегия келесі 3-12 ай ішінде ай сайын орташа есеппен 1% кіріс әкелетіні хабарланды. Бұл нәтиже көптеген басқа да академиялық зерттеулермен расталды, олардың кейбіреулері тіпті 19 ғасырға дейін жетеді. Дегенмен, импульстік стратегиялар құлдырау және үлкен шығындар қаупімен байланысты. 2014 жылы «Факті, фантазия және импульстік инвестициялау» атты зерттемесінде Клифф Асснес және оның әріптестері импульстік инвестициялауға қатысты 10 мәселені, соның ішінде транзакциялық шығындарды қарастырды. Импульстік стратегияны іске асыру кезінде үлкен құлдыраулар болуы мүмкін. Мысалы, 2009 жылы импульс үш айдың ішінде 73,42% құлдырады. Импульстің бұл төмендеу тәуекелін «қалдық импульс» стратегиясы арқылы азайтуға болады, онда импульстің тек акцияға тән бөлігі қолданылады. Импульстік стратегияны салалар мен нарықтар арасында да қолдануға болады.

Түсіндірме

Капитал нарығы теориясында импульс факторы – нарықтың ең белгілі аномалияларының бірі. Зерттеулер көрсеткендей, соңғы айларда өскен бағалы қағаздар келесі бірнеше ай бойы да өсу тенденциясын сақтайды. Өткен қандай кезеңді өлшемшарт ретінде алғанымызға және бағалы қағаздарды қанша уақыт ұстағанымызға байланысты, әсердің әртүрлі деңгейі байқалды. Сол сияқты, жақында құны төмендеген бағалы қағаздар да керісінше әрекет етеді. Мұның бір түсіндірмесі – «табыс жарияланғаннан кейінгі бағаның өзгеруі» деп аталатын құбылыс, ол инвесторлар күтілгеннен жақсы нәтижелер жарияланғаннан кейін кәсіпорын құнының жоғарылағанын бастапқыда толыққанды ескермейді деген болжамға негізделген. Акция бағасы тек бірте-бірте, кейіңгі уақытта ғана нақты жоғары құнға жетеді, бұл процеске бірнеше ай уақыт қажет. Өткен баға туралы ақпарат болашақ даму туралы мәліметтер береді және оның негізінде табысты стратегия құруға болады, сондықтан импульс факторы нарықтың әлсіз тиімділігіне қайшы келеді. Қаржы нарығының құлдырауынан кейін қалпына келтіру кезеңінде жиі болатын «импульс құлаулары» тәуекелге байланысты түсіндірмелердің бірі саналады. Көптеген баламалы түсіндірмелер мінез-құлық қаржысынан туындайды.