Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1996 жылғы Фермо метеориті
the Fermo meteorite of 1996
Италиядағы қала
the city in Italy
Фермо (ˈfermo; ежелгі атауы: Firmum Picenum) – Италияның Марке аймағындағы Фермо провинциясындағы қала және коммуна. Фермо Адраитика теңізі жағалауындағы Порто Сан-Джорджодан басталатын темір жол тармағындағы Сабуло төбесінде орналасқан.
Fermo (ˈfermo; ancient: Firmum Picenum) is a town and comune of the Marche, Italy, in the Province of Fermo. Fermo is on a hill, the Sabulo, elevation , on a branch from Porto San Giorgio on the Adriatic coast railway.
Тарих
Бұл аймақтағы ең көне адам қалдықтары – б.з.д. 9-8 ғасырларға жататын, Вилланова мәдениетіне немесе протоэтруск цивилизациясына тиесілі жерлеу қалдықтары. Ежелгі Фирмум Пикенум 264 жылы Пикенттерді жаулап алғаннан кейін, 6000 адамнан тұратын латын колониясы ретінде құрылды, Рим билігінің жергілікті штабы болып, оған адал қызмет етті. Бастапқыда оны бес квестор басқарды. Филиппи шайқасынан кейін толық құқықты колония мәртебесіне ие болды, онда 4-ші легион орналасты. Ол Паусула, Урбс Сальвия және Аскулумға саяхаттайтын жолдардың тоғысында орналасқан, ал Castellum Firmanum (Porto S. Giorgio) қаласынан жағалау жолына дейін қысқа тармақ жол салынған. Плутархтың «Параллель өмірлер» еңбегінде айтылғандай, Үлкен Катон Фирма сарбаздарын олардың адалдығы мен әзірлігі үшін жоғары бағалаған. Пентаполиспен бірге 8 ғасырда ол Киелі Тақтың билігіне көшті және одан кейін Анкона маркасының құрамындағы өзгерістерге ұшырады. 10 ғасырда ол Маркия Фирмананың астанасы болды. III Гонорийдің (1216–1227) ізімен қаланың епископтары князь-епископтарға айналды, алдымен графтардың секулярлық құқықтарымен, кейін Фермо князьдері ретінде. 1199 жылы ол еркін қалаға айналды және 1550 жылға дейін тәуелсіздігін сақтап, содан кейін Папа мемлекетіне қосылды. Гогенштауфендер мен Папалық арасындағы күресте Фермо бірнеше рет қоршауға алынып, басып алынды: 1176 жылы Майнц архиепископы Кристиан, 1192 жылы император Генрих VI, 1208 жылы Равенна герцогы Маркуальд, 1241 жылы император Фридрих II және 1245 жылы Сицилияның Манфреді. Одан кейін оны әртүрлі билеушілер басқарды, олар Киелі Тақтың көбінесе заңды вассалдары ретінде билік етті, мысалы Монтеверди, Джованни Висконти және Франческо Сфорца (1446 жылы қуылған), Оливеротто Эуфредуччи (1503 жылы Чезаре Борджия өлтірді), оның орнына оның ұлы Людовико келді, ол 1520 жылы Монтеджорио шайқасында қаза тапты, содан кейін Фермо қайтадан тікелей Киелі Тақтың билігіне бағынды. Фермо 2009 жылдан бері жаңа Фермо провинциясының астанасы болып табылады.
The oldest human remains from the area are funerary remains from the 9th–8th centuries BC, belonging to the Villanovan culture or the proto Etruscan civilization. The ancient Firmum Picenum was founded as a Latin colony, consisting of 6000 men, in 264 BC, after the conquest of the Picentes, as the local headquarters of the Roman power, to which it remained faithful. It was originally governed by five quaestors. It was made a colony with full rights after the battle of Philippi, the 4th Legion being settled there. It lay at the junction of roads to Pausulae, Urbs Salvia, and Asculum, connected to the coast road by a short branch road from Castellum Firmanum (Porto S. Giorgio). According to Plutarch's Parallel Lives, Cato the Elder thought highly of Firman soldiers for their faith and readiness. With the Pentapolis, in the 8th century it passed under the authority of the Holy See was thenceforth subject to the vicissitudes of the March of Ancona. In the 10th century it became the capital of the Marchia Firmana. Under the predecessors of Honorius III (1216–27) the bishops of city became prince bishops, first with the secular rights of counts, and later as princes of Fermo. In 1199 it became a free city, and remained independent until 1550, when it was annexed to the Papal States. In the contest between the Hohenstaufen and the papacy, Fermo was besieged and captured several times; in 1176 by Archbishop Christian of Mainz, in 1192 by Emperor Henry Vl, in 1208 by Marcuald, Duke of Ravenna, in 1241 by Emperor Frederick II, and in 1245 by Manfred of Sicily. After this it was governed by different lords, who ruled as more or less legitimate vassals of the Holy See, e. g. the Monteverdi, Giovanni Visconti and Francesco Sforza (banished 1446), Oliverotto Euffreducci (murdered in 1503 by Cesare Borgia), who was succeeded by his son Ludovico, killed at the battle of Montegiorgio in 1520, when Fermo became again directly subjected to the Holy See. Fermo has been the capital city of the new province of Fermo since 2009.
Археологиялық орындар
Фермоның шетінде үш үлкен некрополь анықталды және ішінара қазылып алынды: шығысқа қарай Мосса аймағында, батысқа қарай Мисерикордия және Сольфонара аймақтарында. Бұл некропольдердің ең маңызды кезеңі – прото-Вилланова (б.з.д. IX-VII ғасырлар). Аймақтар жабылып, табылған заттардың көп бөлігі Анконаның Ұлттық археологиялық мұражайында және ішінара Палаццо деи Приоридегі «Виллановадан Пикендерге дейін» археологиялық бөлімінде сақталады. Рим театры; амфитеатрдың да аз іздері бар. Porta S. Francesco есігінің сыртында, қатты әктас блоктарынан тұратын қала қабырғасының қалдықтарын көруге болады; Casa Porti астындағы қабырғалардың оларға тиесілігі күмәнді. Ортағасырлық қабырғалар көрнекті. Фермо цистерналары – теңіз деңгейінен жоғарыда, төбеде орналасқан археологиялық орын. Фермо Италиядағы ең алып және жақсы сақталған Рим цистерналарының бірін мақтан тұтады. Олар б.з.д. I ғасырында салынған. Құрылымы шамамен 30 жер асты бөлмесінен тұратын тікбұрышты құрылыс: олар қалаға суды, мүмкін, қоғамдық бұлақтар арқылы жеткізген. Цистерналардың үстіндегі жер асты құбыр желісі сыртқы қабырғаларға айнала салынған каналға қосылған. Каналдан кішкентай құбырлар суды цистерналарға жеткізген: бөлмелердің ішінде су кіреберістері әлі де көрінеді. Цистерналар Opus caementicium-нан жасалған, ол – ежелгі Римнің су өткізбейтін бетоны. Бөлмелердегі су деңгейі шамамен алғанда және ішіндегі судың жалпы көлемі шамамен болған.
In the outskirts of Fermo three large necropolis have been identified and partially excavated: in contrada Mossa towards the east, in contrada Misericordia and Solfonara towards the west. The most significant period of reference of these necropolis is the proto Villanovan one (from IX to VII century B. C.). The areas have been covered, and the findings are largely exposed to the National Archaeological Museum of Ancona and partly in the archaeological section "From Villanovan to Picenes", on deposit at the Palazzo dei Priori. The Roman theatre; scant traces of an amphitheatre also exist. Remains of the city wall, of rectangular blocks of hard limestone, may be seen just outside the Porta S. Francesco; whether the walling under the Casa Porti belongs to them is doubtful. The medieval embattled walls superposed on it are picturesque. The cisterns of Fermo are an archaeological site situated on top of the hill, at above sea level. Fermo boasts one of the most gigantic and well preserved example of Roman cisterns in Italy. They were built around 1st century a. C. The structure is a rectangular construction of about consisting of 30 underground rooms: they provided water for the city probably through public fountains. The underground pipe network above the cisterns was connected to a canal around the external walls. From the canal, small pipes brought water into the cisterns: water inlets are still visible inside the rooms. The cisterns are made of Opus caementicium which is the waterproofing old Roman concrete. The level of the water inside the rooms was about and the total amount of water inside was about .
Табиғи аумақтар
Кугноло орманы, Торре-ди-Пальме жанында: осы аттас ауданда орналасқан, Адриатика теңізі жағалауындағы сақталған Жерорта теңізі макисінің сирек мысалы. Ол шамамен [аумағы] көлемінде жайылып жатыр және Марке облысының қорғалатын флористикалық аймақтарының бірі болып табылады. Оған, сондай-ақ Ғашықтар үңкірі мен XVIII ғасырға жататын сарайларды қамтитын, дөңгелек маршрутпен жабдықталған арнайы жол арқылы баруға болады.
Forest of Cugnolo, near Torre di Palme: located in the homonymous district is a rare example of intact Mediterranean maquis of the Adriatic coast. It extends for about and it is one of the Protected Floristic Areas of the Marche Region. It can be visited through an equipped path with a ring route that also touches the Grotta degli Amanti and eighteenth century villas.
Дүниежүзілік ғимараттар
1296 және 1525 жылдар аралығында салынған Палаццо деи Приори ғимараты кіреберіс порталының үстінде орналасқан Папа Сикст V-нің ірі металл мүсінімен көзге түседі. Сарайда қалалық азаматтық өнер галереясы және археологиялық жинақтар орналасқан. Коммуналдық кітапханада жазулар мен ежелгі заттардан тұратын коллекция бар.
Palazzo dei Priori, built between 1296 and 1525, the building is notable for the large metal statue of Pope Sixtus V atop the entrance portal. The palace houses the town's civic art gallery and archeologic collections. The Biblioteca Comunale contains a collection of inscriptions and antiquities.
Панорамалық нүктелер
Гиралько немесе Жироннан, төбенің ең биік нүктесінен, жағалауға қарай 180 градустың кең көрінісі ашылады, солтүстікке қарай Мачератаға және оңтүстікке қарай Монтеруббианоға қарай. Көріну жағдайының қолайлылығына қарай Хорватияның тауларын көру мүмкін. Фермо қаласының оңтүстігінде орналасқан Торре-ди-Пальмеден де теңізге қарап, тамаша көріністерді тамашалауға болады.
From the Girfalco or Girone, the highest point of the hill, there is a wide 180° view towards the coast, to the north towards Macerata and to the south towards Monterubbiano. In particular conditions of visibility it is possible to see the reliefs of Croatia. Other extraordinary views can be enjoyed from Torre di Palme, a hamlet of Fermo, south of the city and overlooking the sea.
Фрациониялар
Оған Камера, Кампильоне, Кантагалло, Касабианка, Каподарко, Картьера ди Тенна, Концерье, Контрада Боара, Эте Палацзина, Фалериенсе, Габбиано, Жирола, Лидо ди Фермо, Мадоннетта д'Эте, Марина Палмансе, Мои, Молини Тенна, Монтесекко, Монтоне, Парете, Помпейана, Понте Эте Виво, Сакри Куори, Салетте, Сальвано, Сан Биажио, Сан Жироламо, Сан Лоренцо, Сан Марко, Сан Микеле, Лидо Сан Томасо, Торре ди Пальме және Вилла Сан Клаудио елді мекендері (фрация) кіреді.
It counts the hamlets (frazioni) of Camera, Campiglione, Cantagallo, Casabianca, Capodarco, Cartiera di Tenna, Concerie, Contrada Boara, Ete Palazzina, Faleriense, Gabbiano, Girola, Lido di Fermo, Madonnetta d'Ete, Marina Palmense, Moie, Molini Tenna, Montesecco, Montone, Parete, Pompeiana, Ponte Ete Vivo, Sacri Cuori, Salette, Salvano, San Biagio, San Girolamo, San Lorenzo, San Marco, San Michele, Lido San Tommaso, Torre di Palme and Villa San Claudio.